Last updated: 30 ก.ย. 2569 | 8 จำนวนผู้เข้าชม |
น้ำลดแล้ว โต๊ะทำงานถูกเช็ดจนเงา พรมแผ่นใหม่ถูกปูทับ แต่ทำไมพนักงานยังปวดหัวทุกบ่าย แสบตา คัดจมูก และยอดลาป่วยพุ่งขึ้นเรื่อย ๆ บทความนี้จะพาเจ้าของกิจการ ฝ่ายบุคคล และผู้ดูแลอาคารไปรู้จักภาวะ “อาคารป่วย” หรือ Sick Building Syndrome ที่มักตามมาหลังสำนักงานจมน้ำ พร้อมแนวทางฟื้นฟูที่ครบขั้นตอน ตั้งแต่ขนโคลน ล้าง ทำให้แห้ง ไปจนถึงการ อบโอโซนฆ่าเชื้อในอาคาร เพื่อให้ทุกคนกลับมาทำงานได้อย่างสบายใจ
(เรื่องเล่าจากสถานการณ์จริงที่พบบ่อย ตัวละครและรายละเอียดเป็นกรณีตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพ)
คุณนกเป็นผู้จัดการฝ่ายบุคคลของสำนักงานบัญชีขนาดกลางแห่งหนึ่งในอำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี สำนักงานตั้งอยู่ชั้นหนึ่งของอาคารพาณิชย์สามชั้น มีพนักงานราวสามสิบคน นั่งทำงานในห้องโถงเปิดโล่ง ปูพรมแผ่น ฝ้าเป็นแผ่นยิปซัม และใช้แอร์แบบแยกส่วนสี่ตัว เมื่อปลายฤดูฝนปีนั้น น้ำจากคลองรังสิตเอ่อล้นเข้ามาท่วมสูงราวครึ่งเมตร และแช่อยู่นานเกือบหนึ่งสัปดาห์ เจ้าของบริษัทต้องย้ายเครื่องคอมพิวเตอร์ขึ้นชั้นสองและให้พนักงานทำงานจากบ้านชั่วคราว
เมื่อน้ำลด ทีมงานรีบเข้ามาตักโคลน ล้างพื้นด้วยน้ำยาล้างพื้น เช็ดโต๊ะด้วยแอลกอฮอล์ ถอดพรมเก่าทิ้งแล้วปูพรมแผ่นใหม่ทับลงไปทันที ผนังส่วนที่เป็นรอยคราบน้ำถูกทาสีทับให้ดูเรียบร้อย ภายในเวลาไม่ถึงสิบวัน ออฟฟิศก็ดูเหมือนใหม่ ทุกคนกลับมานั่งทำงานตามปกติ ช่วงสัปดาห์แรกไม่มีใครบ่นอะไร
แต่พอเข้าสัปดาห์ที่สามถึงสัปดาห์ที่สี่ คุณนกเริ่มสังเกตว่าในแชตกลุ่มมีคนขอลาป่วยแทบทุกเช้า บางคนบอกว่าปวดหัวตื้อ ๆ ตั้งแต่สิบโมงจนเลิกงาน บางคนแสบตาจนต้องหยอดน้ำตาเทียมตลอดเวลา พนักงานที่เป็นภูมิแพ้อยู่เดิมจามไม่หยุด และมีน้องคนหนึ่งที่เป็นหอบหืดต้องพ่นยาบ่อยกว่าเดิม ที่น่าแปลกคือเมื่อถึงวันเสาร์อาทิตย์ อาการเหล่านี้กลับทุเลาลงเกือบหมด แล้วก็กลับมาใหม่ในวันจันทร์ที่เข้าออฟฟิศ
ลูกค้าที่เข้ามาติดต่อเริ่มถามว่า “ที่นี่มีกลิ่นอะไรหรือเปล่า” เพราะเมื่อเปิดประตูเข้ามาจะได้กลิ่นอับชื้นคล้ายผ้าเปียกที่ตากไม่แห้ง ผสมกับกลิ่นดินโคลนจาง ๆ หัวหน้าฝ่ายบัญชีบ่นว่างานปิดงบล่าช้า เพราะคนในทีมหายไปทีละสองสามคน เจ้าของบริษัทจึงเรียกคุณนกเข้าไปคุยว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่ ทั้งที่ออฟฟิศก็ “ทำความสะอาดแล้ว” ทุกซอกทุกมุม
คำตอบที่คุณนกพบในภายหลังคือ สิ่งที่มองไม่เห็นด้วยตายังคงอยู่ในอาคาร ความชื้นที่ซึมเข้าไปในผนังเบา ใต้พรมใหม่ ในแผ่นฝ้า และในคอยล์แอร์ ได้กลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อราและแบคทีเรีย ที่ปล่อยสปอร์และสารระเหยออกมาในอากาศที่ทุกคนหายใจอยู่วันละแปดชั่วโมง นี่คือภาพคลาสสิกของ Sick Building Syndrome หลังน้ำท่วม ที่เจ้าของกิจการหลายแห่งเจอแต่ไม่รู้ตัว
Sick Building Syndrome (SBS) หรือ “กลุ่มอาการจากอาคารป่วย” เป็นคำที่ใช้เรียกกลุ่มอาการไม่สบายที่เกิดกับคนที่ใช้เวลาอยู่ในอาคารใดอาคารหนึ่ง โดยอาการมักสัมพันธ์กับช่วงเวลาที่อยู่ในอาคาร และดีขึ้นเมื่อออกจากอาคารไป อาการที่พบบ่อยได้แก่ ปวดศีรษะ มึนงง อ่อนเพลีย ง่วงผิดปกติ สมาธิลดลง แสบตา ตาแห้ง คันตา คัดจมูก น้ำมูกไหล เจ็บคอ ระคายคอ ไอแห้ง ผิวหนังแห้งหรือคัน และบางคนรู้สึกแน่นหน้าอก หายใจไม่อิ่ม
สาเหตุของ SBS โดยทั่วไปมาจาก “คุณภาพอากาศภายในอาคาร” ที่ไม่ดี ซึ่งอาจเกิดจากการระบายอากาศไม่เพียงพอ สารเคมีระเหยจากวัสดุตกแต่ง ฝุ่นละออง และที่สำคัญมากในบริบทของน้ำท่วมคือ สารชีวภาพ เช่น เชื้อรา แบคทีเรีย และสิ่งที่พวกมันปล่อยออกมา
สำนักงานยุคใหม่เต็มไปด้วยวัสดุที่ “ดูดน้ำ” ได้ดีมาก ไม่ว่าจะเป็นพรมแผ่นและพรมผืน ผนังเบาแบบยิปซัมบอร์ด ผนังกั้นห้องที่หุ้มผ้า แผ่นฝ้าดูดซับเสียง เฟอร์นิเจอร์ไม้อัดและปาร์ติเคิลบอร์ด เก้าอี้ผ้าบุฟองน้ำ แฟ้มเอกสารกระดาษ และกล่องลังที่วางไว้ใต้โต๊ะ วัสดุเหล่านี้เมื่อแช่น้ำหรือแม้เพียงแค่ดูดความชื้นจากอากาศที่ชื้นจัดหลังน้ำลด ก็จะกลายเป็นอาหารชั้นดีของเชื้อรา เพราะมีทั้งเซลลูโลส ความชื้น และอุณหภูมิที่อบอุ่นแบบเมืองไทย
องค์การอนามัยโลก (WHO) และศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคของสหรัฐอเมริกา (CDC) ต่างแนะนำให้ทำความสะอาดและทำให้พื้นที่ที่เปียกน้ำแห้งภายใน 24–48 ชั่วโมง เพื่อจำกัดการเติบโตของเชื้อรา แต่ในความเป็นจริงของน้ำท่วมที่ขังอยู่หลายวัน สำนักงานส่วนใหญ่ไม่สามารถทำได้ทันกรอบเวลานั้น เชื้อราจึงมีเวลาตั้งรกรากในเนื้อวัสดุเรียบร้อยแล้วก่อนที่ใครจะได้เข้าไปทำความสะอาดด้วยซ้ำ
แม้ทุกคนอาจได้รับผลกระทบ แต่กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษคือ พนักงานที่เป็นภูมิแพ้หรือหอบหืดอยู่เดิม พนักงานตั้งครรภ์ ผู้ที่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคปอด หรือโรคหัวใจ ผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำจากการรักษาโรค พนักงานสูงวัยใกล้เกษียณ รวมถึงลูกของพนักงานที่บางครั้งต้องพามานั่งรอที่ออฟฟิศช่วงปิดเทอม นอกจากนี้ พนักงานที่นั่งประจำใกล้จุดที่น้ำเคยท่วมหนัก หรือใกล้ช่องจ่ายลมแอร์ ก็มักมีอาการชัดกว่าคนอื่น
ข้อควรจำ: SBS ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ที่ใช้แทนการพบแพทย์ได้ หากพนักงานมีไข้ ไอเรื้อรัง หายใจลำบาก หรือเคยลุยน้ำแล้วมีอาการปวดน่องรุนแรง มีไข้สูง ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของโรคเลปโตสไปโรซิส (ฉี่หนู) ควรไปพบแพทย์ทันที และแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำท่วมให้แพทย์ทราบ
อาการของ SBS อาจดูเล็กน้อยในวันแรก แต่เมื่อต้องเจอทุกวันเป็นเดือน ๆ ร่างกายจะอ่อนล้าสะสม คนที่เป็นภูมิแพ้จะควบคุมอาการได้ยากขึ้น คนที่เป็นหอบหืดอาจมีอาการกำเริบบ่อยจนต้องไปห้องฉุกเฉิน พนักงานตั้งครรภ์จะกังวลกับสภาพแวดล้อมที่ต้องอยู่ทั้งวัน และบางคนอาจตัดสินใจลาออกเพราะรู้สึกว่าที่ทำงานไม่ปลอดภัยต่อสุขภาพ
ทุกวันลาป่วยคือต้นทุนที่บริษัทจ่ายโดยไม่ได้งานกลับมา ยังไม่นับงานที่ต้องจ้างล่วงเวลาให้คนที่เหลือทำแทน ค่ารักษาพยาบาลตามสวัสดิการ ค่าเครื่องฟอกอากาศที่ซื้อมาวางเพิ่มทีละเครื่องโดยไม่ได้แก้ต้นเหตุ และค่าซ่อมแซมซ้ำเมื่อเชื้อราโผล่ทะลุสีที่ทาทับไว้ภายในไม่กี่เดือน การแก้แบบ “ปะผุ” หลายรอบมักแพงกว่าการฟื้นฟูให้ถูกวิธีตั้งแต่แรก
แม้พนักงานจะไม่ลาป่วย แต่การนั่งทำงานทั้งที่ปวดหัว แสบตา และง่วงซึม ทำให้ประสิทธิภาพลดลงอย่างมาก งานที่ต้องใช้ความละเอียด เช่น บัญชี กฎหมาย การออกแบบ หรืองานบริการลูกค้า มีโอกาสผิดพลาดมากขึ้น และงานที่มีกำหนดส่งก็เลื่อนออกไปเป็นลูกโซ่
ลูกค้าที่เดินเข้ามาแล้วได้กลิ่นอับ เห็นคราบดำตามมุมผนัง หรือเห็นพนักงานต้อนรับใส่หน้ากากจามตลอดเวลา ย่อมเกิดคำถามถึงมาตรฐานของบริษัท โดยเฉพาะธุรกิจที่ขายความน่าเชื่อถือ เช่น สำนักงานบัญชี คลินิก บริษัทประกัน หรือเอเจนซี ภาพลักษณ์ที่เสียไปครั้งเดียวอาจกู้คืนยากกว่าค่าฟื้นฟูหลายเท่า
สิ่งที่หลายองค์กรลืมคิดคือ พนักงานไม่ได้ป่วยคนเดียว เชื้อราและสิ่งสกปรกติดไปกับเสื้อผ้า กระเป๋า และแฟ้มงานที่หอบกลับบ้าน คนในบ้านที่เป็นเด็กเล็กหรือผู้สูงอายุก็มีโอกาสได้รับผลกระทบไปด้วย นอกจากนี้ความเครียดจากการที่ต้องทำงานในที่ที่รู้สึกไม่ปลอดภัย ก็ส่งผลต่อบรรยากาศในครอบครัวและขวัญกำลังใจโดยรวม
หลังน้ำลด ผู้ดูแลอาคารมักทำสิ่งที่ “เห็นผลทันตา” ก่อน ซึ่งเป็นเรื่องเข้าใจได้ เพราะต้องรีบเปิดทำการ แต่วิธีเหล่านี้หลายวิธีแก้เพียงส่วนที่มองเห็น ขณะที่ต้นเหตุของ SBS ยังอยู่ครบ
สรุปคือ การฟื้นฟูออฟฟิศหลังน้ำท่วมต้องทำเป็นระบบ ไม่ใช่เลือกทำเพียงขั้นตอนเดียว และต้องมีขั้นตอนที่เข้าถึง “อากาศและทุกซอกมุม” ของห้อง ไม่ใช่เฉพาะผิวที่มือเอื้อมถึงเท่านั้น
World Health Disinfection (WHD) ให้บริการ อบโอโซนฆ่าเชื้อในที่พักอาศัยและอาคาร ครอบคลุมทั้งบ้าน คอนโด โรงแรม สำนักงาน โรงงาน โรงเรียน และโรงพยาบาล สำหรับออฟฟิศหลังน้ำท่วม การอบโอโซนคือขั้นตอน หลังจาก ขนโคลน รื้อวัสดุที่เสียหาย ล้างทำความสะอาด และทำให้อาคารแห้งแล้ว เพื่อจัดการกับเชื้อและกลิ่นที่ยังตกค้างในอากาศและตามซอกมุมที่เช็ดไม่ถึง การอบโอโซนไม่ได้มาแทนการทำความสะอาดหรือการทำให้แห้ง และไม่ได้แทนการรักษาพยาบาล
โอโซน (O3) เป็นก๊าซที่มีคุณสมบัติออกซิไดซ์สูง เมื่อกระจายตัวไปทั่วห้องที่ปิดสนิท จะเข้าไปทำลายโครงสร้างเซลล์ของไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา รวมถึงแตกโมเลกุลของสารที่ก่อกลิ่น เช่น กลิ่นอับและกลิ่นโคลน จากนั้นโอโซนจะสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน (O2) จึงไม่ทิ้งสารเคมีตกค้างบนโต๊ะทำงาน คีย์บอร์ด หรือเอกสาร ต่างจากการฉีดพ่นน้ำยาปริมาณมากที่อาจทิ้งคราบหรือกลิ่นไว้ ข้อดีสำคัญคือโอโซนเป็นก๊าซ จึงเข้าถึงพื้นที่ที่ผ้าเช็ดเข้าไม่ถึง เช่น ใต้โต๊ะ หลังตู้เอกสาร ช่องว่างเหนือฝ้าบางส่วน และช่องลมของห้อง
ตามผลทดสอบที่บริษัทได้รับรอง บริการของ WHD ผ่านการทดสอบและรับรองจากกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ และ Intertek (สหราชอาณาจักร) ว่าสามารถกำจัดไวรัส แบคทีเรีย และเชื้อรา ได้ 99.99% ผู้สนใจสามารถดู เอกสารรับรอง ได้บนเว็บไซต์
ความปลอดภัยต้องมาก่อน: การอบโอโซนต้องทำใน ห้องว่างที่ปิดสนิทเท่านั้น ต้องไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ในพื้นที่ระหว่างอบ และกลับเข้าได้หลังจากผ่านช่วงพักและระบายอากาศแล้วเท่านั้น โอโซนความเข้มข้นสูงระคายเคืองทางเดินหายใจ จึงต้องให้ทีมงานที่ผ่านการฝึกอบรมเป็นผู้ดำเนินการ
โปรโมชัน: เมื่อใช้บริการอบโอโซนตั้งแต่ 15,000 บาทขึ้นไป รับฟรีสเปรย์ฆ่าเชื้อเกรดการแพทย์ สำหรับใช้ดูแลจุดสัมผัสร่วมในออฟฟิศต่อหลังเปิดทำการ
(กรณีตัวอย่างเพื่อประกอบความเข้าใจ ไม่ใช่รีวิวจากลูกค้าที่ระบุตัวตน)
คุณต้น เจ้าของเอเจนซีโฆษณาขนาดเล็กในอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี เช่าพื้นที่ชั้นล่างของอาคารสำนักงานใกล้แม่น้ำเจ้าพระยา ออฟฟิศถูกน้ำท่วมราวหนึ่งคืบเป็นเวลาสี่วัน หลังน้ำลด ทีมช่วยกันขัดพื้น เช็ดโต๊ะ และเปิดทำการภายในหนึ่งสัปดาห์ เพราะมีงานลูกค้ารออยู่หลายชิ้น
ผ่านไปราวหนึ่งเดือน ทีมครีเอทีฟเริ่มบ่นว่าห้องประชุมเล็กที่ไม่มีหน้าต่างมีกลิ่นแปลก ๆ ทุกครั้งที่เข้าไปนั่งนาน ๆ จะปวดหัว ส่วนนักออกแบบสองคนที่นั่งใกล้มุมห้องที่น้ำขังนานที่สุด เริ่มมีอาการคัดจมูกเรื้อรัง คุณต้นลองซื้อเครื่องฟอกอากาศมาวางสองเครื่อง ช่วยได้บ้างแต่กลิ่นก็ไม่หายไป
คุณต้นจึงเรียกช่างมาตรวจ พบว่าแผ่นยิปซัมช่วงล่างของผนังกั้นห้องประชุมยังชื้นและมีจุดราอยู่ด้านใน ขณะที่ถาดน้ำทิ้งของแอร์ห้องประชุมมีเมือกสะสม จึงวางแผนใหม่ทั้งหมด เริ่มจากตัดแผ่นยิปซัมช่วงล่างที่เสียหายออก เปิดให้โครงผนังแห้งสนิท ล้างแอร์ทั้งระบบ แล้วติดตั้งแผ่นใหม่ จากนั้นจึงติดต่อ WHD ให้เข้ามาอบโอโซนทั้งออฟฟิศในวันเสาร์ แบ่งเป็นสี่โซน โดยทุกคนออกจากอาคาร และกลับเข้ามาหลังช่วงระบายอากาศตามที่ทีมงานแนะนำ
ในกรณีตัวอย่างนี้ เมื่อทีมกลับเข้ามาทำงานในวันจันทร์ กลิ่นอับในห้องประชุมหายไป บรรยากาศโดยรวมดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด คุณต้นยังตั้งกติกาใหม่ให้เปิดเครื่องลดความชื้นในห้องที่ไม่มีหน้าต่าง และให้แม่บ้านตรวจถาดน้ำทิ้งแอร์ทุกเดือน ส่วนนักออกแบบที่มีอาการเรื้อรัง ได้รับคำแนะนำให้ไปพบแพทย์เพื่อตรวจภูมิแพ้ให้แน่ชัด บทเรียนสำคัญคือ โอโซนให้ผลดีที่สุดเมื่อทำหลังจากกำจัดแหล่งความชื้นแล้ว ไม่ใช่ใช้แทนการซ่อมแซม
ถาม: อบโอโซนแล้วไม่ต้องรื้อพรมหรือผนังที่แช่น้ำได้ไหม
ตอบ: ไม่ได้ วัสดุที่แช่น้ำและยังชื้นอยู่ต้องรื้อหรือทำให้แห้งก่อน โอโซนเป็นขั้นตอนเสริมหลังการทำความสะอาดและทำให้แห้ง เพื่อจัดการเชื้อและกลิ่นที่ตกค้าง ไม่ใช่วิธีแทนการซ่อมแซม
ถาม: ระหว่างอบโอโซนพนักงานบางคนนั่งทำงานในห้องได้หรือไม่
ตอบ: ไม่ได้เด็ดขาด พื้นที่ที่อบต้องว่างและปิดสนิท ไม่มีคน สัตว์ หรือต้นไม้ และกลับเข้าได้หลังช่วงพักและระบายอากาศตามที่ทีมงานแจ้งเท่านั้น
ถาม: ใช้เวลานานแค่ไหน ต้องปิดออฟฟิศกี่วัน
ตอบ: รอบการทำงานโดยทั่วไปประมาณ 30 นาทีต่อโซน รวมเวลาเตรียมและระบายอากาศ ส่วนใหญ่สามารถทำในช่วงเย็นหรือวันหยุด และเปิดทำการได้ในวันทำงานถัดไป ขึ้นกับขนาดพื้นที่
ถาม: โอโซนจะทำให้คอมพิวเตอร์หรือเอกสารเสียหายไหม
ตอบ: ทีมงานจะประเมินพื้นที่และให้คำแนะนำก่อนเริ่มงาน โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน ไม่ทิ้งคราบน้ำยาบนอุปกรณ์ สำหรับเอกสารหรือของมีค่าเฉพาะทาง ควรแจ้งทีมงานล่วงหน้าเพื่อวางแผนร่วมกัน
ถาม: หลังอบแล้ว อาการ SBS ของพนักงานจะหายทันทีหรือไม่
ตอบ: การอบโอโซนช่วยลดเชื้อและกลิ่นที่ตกค้างในอาคาร แต่ต้องควบคู่กับการกำจัดความชื้นและการระบายอากาศที่ดี ผู้ที่ยังมีอาการต่อเนื่องควรพบแพทย์ เพราะอาการอาจมาจากสาเหตุอื่นร่วมด้วย
ถาม: ต้องอบซ้ำบ่อยแค่ไหน
ตอบ: ขึ้นกับว่ายังมีแหล่งความชื้นเหลืออยู่หรือไม่ หากแก้ต้นเหตุความชื้นแล้ว หลายแห่งเลือกอบซ้ำตามรอบ เช่น ก่อนเข้าฤดูฝน หรือเมื่อมีเหตุน้ำรั่วซึม ทีมงานสามารถแนะนำตามสภาพอาคาร
ถาม: บริการครอบคลุมอาคารประเภทไหนบ้าง
ตอบ: WHD ให้บริการทั้งบ้าน คอนโด โรงแรม สำนักงาน โรงงาน โรงเรียน และโรงพยาบาล ดูรายละเอียดได้ที่หน้าบริการ หรือ ติดต่อเรา
ปรึกษาทีมงาน WHD เพื่อวางแผนอบโอโซนสำนักงานหลังน้ำท่วม แบ่งโซนตามผังอาคาร และนัดเวลาที่ไม่กระทบวันทำงาน
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
#อบโอโซน #บริการอบโอโซน #ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม #กำจัดเชื้อรา #โอโซนฆ่าเชื้อ #น้ำท่วม #อบโอโซนออฟฟิศ #SickBuildingSyndrome #คุณภาพอากาศในอาคาร
คำค้นหา: อบโอโซนออฟฟิศหลังน้ำท่วม, Sick Building Syndrome, อาคารป่วย, พนักงานป่วยบ่อย, กลิ่นอับในออฟฟิศ, เชื้อราในสำนักงาน, ฆ่าเชื้อหลังน้ำท่วม, บริการอบโอโซน, คุณภาพอากาศในอาคาร