Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 9 จำนวนผู้เข้าชม |
ราคาที่จ่ายในวันตรวจรับเป็นเพียงส่วนหนึ่งของต้นทุนครุภัณฑ์ เครื่องพ่นยุงที่ซื้อได้ถูกแต่เสียในวันที่โรคระบาด และต้องรออะไหล่จากต่างประเทศหลายสัปดาห์ คือเครื่องที่แพงที่สุดสำหรับหน่วยงาน บทความนี้เขียนให้ผู้บริหาร เจ้าหน้าที่พัสดุ และนักวิชาการสาธารณสุข เห็นว่าทำไมศูนย์บริการ ช่างเทคนิค และอะไหล่ในประเทศไทย จึงเป็นเงื่อนไขที่ควรนำมาพิจารณาตั้งแต่ขั้นเขียนคุณลักษณะเฉพาะ และทำไมเครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้าจากเยอรมนีอย่าง AIROFOG U260 ที่จำหน่ายและดูแลโดย World Health Disinfection จึงตอบโจทย์นี้
คุณปราณี เป็นหัวหน้างานควบคุมโรคของกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม เทศบาลเมืองแห่งหนึ่งในภาคกลาง เมื่อสองปีก่อน เทศบาลจัดซื้อเครื่องพ่นละอองฝอยไฟฟ้าสองเครื่องสำหรับใช้พ่นในอาคาร ได้แก่ โรงเรียนสังกัดเทศบาล ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และอาคารสำนักงาน ผู้เสนอราคาต่ำสุดเป็นผู้ขายรายหนึ่งที่นำเข้าเครื่องมาเป็นล็อตเล็ก ๆ ราคาถูกกว่ารายอื่นพอสมควร ในวันตรวจรับทุกอย่างดูเรียบร้อย เครื่องใหม่ สตาร์ตติด มีคู่มือภาษาอังกฤษแนบมาในกล่อง
ฤดูฝนแรกผ่านไปด้วยดี แต่ในฤดูฝนที่สอง เครื่องหนึ่งเริ่มพ่นละอองไม่สม่ำเสมอ อีกเครื่องมอเตอร์มีเสียงผิดปกติแล้วหยุดทำงานกลางคัน ตรงกับช่วงที่มีรายงานนักเรียนป่วยไข้เลือดออกในโรงเรียนสองแห่ง คุณปราณีโทรหาผู้ขาย เบอร์เดิมติดต่อไม่ได้ ส่งอีเมลไปก็ไม่มีคำตอบ ร้านซ่อมเครื่องมือทั่วไปในจังหวัดบอกว่าไม่รู้จักรุ่นนี้และไม่มีอะไหล่ หากจะสั่งจากต่างประเทศต้องรอหลายสัปดาห์ และไม่แน่ใจว่าจะได้ชิ้นส่วนที่ตรงรุ่น
ทีมงานต้องไปขอยืมเครื่องจาก รพ.สต. ข้างเคียง ซึ่งก็ต้องใช้ในพื้นที่ของตนเช่นกัน ผู้ปกครองในกลุ่มไลน์ของโรงเรียนถามว่าทำไมยังไม่พ่นในห้องเรียน ผู้อำนวยการโรงเรียนโทรตามทุกวัน และในการประชุมสภาเทศบาล มีสมาชิกสภาตั้งคำถามว่าครุภัณฑ์ที่เพิ่งซื้อมาได้ไม่ถึงสามปีทำไมจึงใช้การไม่ได้ ทั้งที่งบประมาณจำนวนนั้นควรใช้ได้อีกหลายปี
ปีงบประมาณนี้ คุณปราณีได้รับมอบหมายให้จัดทำคำขอครุภัณฑ์ใหม่ นายกเทศมนตรีกำชับว่า "คราวนี้ขอเครื่องที่ใช้ได้จริง และซ่อมได้จริงในประเทศ" เธอจึงเริ่มศึกษาว่าจะเขียนความต้องการเรื่องบริการหลังการขายอย่างไรให้เหมาะสม ภายใต้หลักความโปร่งใสและการแข่งขันที่เป็นธรรมของการจัดซื้อจัดจ้าง
เครื่องพ่นยุงไม่ได้ถูกใช้งานเท่ากันทุกวัน แต่จะถูกใช้หนักที่สุดในช่วงฤดูฝนและช่วงที่มีผู้ป่วยไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา หรือซิกา ซึ่งเป็นช่วงที่เครื่องมีโอกาสขัดข้องสูงที่สุดเช่นกัน หากเครื่องหยุดทำงานในวันที่ต้องพ่นควบคุมโรคในโรงเรียน โรงพยาบาล หรือรอบบ้านผู้ป่วย ยุงลายที่อาจมีเชื้อจะยังคงกัดคนต่อไป เด็กนักเรียน ผู้ป่วยในโรงพยาบาล หญิงตั้งครรภ์ และผู้สูงอายุ คือกลุ่มที่ได้รับผลกระทบโดยตรง การมีช่างและอะไหล่ใกล้ตัวจึงเป็นเรื่องของสุขภาพประชาชน ไม่ใช่แค่เรื่องความสะดวกของหน่วยงาน
เมื่อเครื่องราคาถูกต้องจอดรอซ่อมหลายสัปดาห์ หน่วยงานต้องเสียค่าเช่าหรือยืมเครื่อง ค่าจ้างผู้รับจ้างพ่นภายนอก ค่าเดินทางของเจ้าหน้าที่ และบางครั้งต้องซื้อเครื่องใหม่ก่อนกำหนด ต้นทุนเหล่านี้ไม่ปรากฏในใบเสนอราคาวันแรก แต่เกิดขึ้นจริงและมักสูงกว่าส่วนต่างของราคาที่ประหยัดได้ นอกจากนี้ เมื่ออะไหล่ต้องสั่งจากต่างประเทศ ค่าขนส่งและความไม่แน่นอนของราคาอะไหล่ก็ทำให้วางแผนงบบำรุงรักษาได้ยาก
ครุภัณฑ์ราชการที่ซื้อมาไม่นานแล้วใช้การไม่ได้ เป็นเรื่องที่สภาท้องถิ่น ประชาชน และหน่วยตรวจสอบให้ความสนใจ ผู้บริหารต้องอธิบายว่าทำไมเลือกผู้ขายรายนั้น ทำไมไม่มีเงื่อนไขบริการหลังการขาย และทำไมไม่สามารถเรียกร้องให้ผู้ขายรับผิดชอบได้ ในยุคที่ผู้ปกครองและประชาชนสื่อสารกันผ่านโซเชียลมีเดีย ความล่าช้าในการพ่นควบคุมโรคเพียงไม่กี่วันก็ส่งผลต่อความเชื่อมั่นต่อหน่วยงานได้มาก
เจ้าหน้าที่ต้องเสียเวลาโทรหาผู้ขาย ค้นหาร้านซ่อม แปลคู่มือภาษาต่างประเทศ ประสานยืมเครื่อง และทำหนังสือชี้แจงผู้บริหาร แทนที่จะได้ทำงานควบคุมโรคซึ่งเป็นงานหลัก บางครั้งเจ้าหน้าที่ต้องพยายามซ่อมเองโดยไม่มีความรู้เฉพาะ ซึ่งเสี่ยงต่อความปลอดภัยทางไฟฟ้าและอาจทำให้เครื่องเสียหายหนักขึ้น
ปัญหาที่อันตรายกว่าเครื่องเสียคือเครื่องที่ยังทำงานได้แต่ทำงานผิดสเปก เช่น หัวพ่นสึกจนละอองใหญ่ขึ้น หรืออัตราการไหลเพี้ยน ผู้ใช้อาจไม่รู้ตัว แต่ละอองที่ใหญ่เกินจะตกลงพื้นเร็ว ไม่ลอยค้างในอากาศเพื่อสัมผัสตัวยุง ประสิทธิภาพการควบคุมยุงจึงลดลงโดยไม่มีใครสังเกต การตรวจเช็กโดยช่างที่รู้จักเครื่องรุ่นนั้นจริงเป็นประจำ จึงช่วยรักษาคุณภาพการพ่นไว้ได้
แนวคิดความคุ้มค่าตลอดอายุการใช้งาน คือการมองต้นทุนทั้งหมดตั้งแต่วันซื้อจนถึงวันจำหน่ายครุภัณฑ์ ไม่ใช่เฉพาะราคาเครื่อง ตารางด้านล่างแสดงองค์ประกอบที่ควรพิจารณา โดยไม่ต้องใส่ตัวเลขสมมติ หน่วยงานสามารถเติมข้อมูลจริงจากใบเสนอราคาและประสบการณ์ของตนเองได้
| องค์ประกอบต้นทุน | ผู้ขายที่ไม่มีบริการในประเทศ | ผู้จำหน่ายที่มีศูนย์บริการและอะไหล่ในประเทศ |
|---|---|---|
| ราคาเครื่อง | อาจต่ำกว่าในวันเสนอราคา | สะท้อนต้นทุนบริการ การตรวจสอบคุณภาพ และการสต็อกอะไหล่ |
| อะไหล่ | สั่งจากต่างประเทศ รอนาน ราคาไม่แน่นอน | จัดหาได้ในประเทศ วางแผนงบได้ |
| ค่าซ่อมและค่าแรง | หาช่างที่รู้จักรุ่นยาก อาจซ่อมผิดวิธี | ช่างเทคนิคที่รู้จักเครื่องรุ่นนั้น |
| เวลาที่เครื่องหยุดใช้งาน | ยาวและคาดเดาไม่ได้ | สั้นลงและคาดการณ์ได้มากขึ้น |
| การอบรม | มักไม่มี หรือมีเพียงคู่มือภาษาต่างประเทศ | สาธิตและอบรมภาษาไทยได้ |
| ความเสี่ยงในภาวะระบาด | สูง ต้องยืมหรือจ้างภายนอก | ลดลง มีช่องทางแก้ไขชัดเจน |
เมื่อมองครบทุกแถว หน่วยงานจะเห็นว่าส่วนต่างราคาในวันแรก อาจกลายเป็นต้นทุนที่สูงกว่าหลายเท่าในระยะยาว โดยเฉพาะสำหรับเครื่องพ่นยุงราชการที่ต้องพร้อมใช้ทุกครั้งที่เกิดโรค
AIROFOG U260 เป็นเครื่องพ่นละอองฝอยแบบ ULV (Ultra Low Volume คือการพ่นสารเคมีปริมาณน้อยให้แตกเป็นละอองเล็กมากลอยค้างในอากาศ) ชนิดใช้ไฟฟ้า ผลิตในเยอรมนี ข้อมูลตามหน้าสินค้าของ World Health Disinfection มีดังนี้
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| แหล่งผลิต | เยอรมนี |
| ระบบ | เครื่องพ่นละอองฝอย ULV ใช้ไฟฟ้า |
| มอเตอร์ | 800 วัตต์ |
| หัวพ่น | ปรับได้ |
| ขนาดละออง | 15 ถึง 30 ไมครอน |
| การใช้งานที่เหมาะสม | โรงพยาบาล ห้องปฏิบัติการ และพื้นที่ที่ต้องการความปลอดภัยสูง |
ผู้ผลิตชัดเจน อะไหล่ตรงรุ่น เมื่อรู้แหล่งผลิตและรุ่นที่แน่นอน การจัดหาชิ้นส่วนทดแทน เช่น หัวพ่นหรือชิ้นส่วนสึกหรอ ทำได้ตรงรุ่น ไม่ต้องดัดแปลงชิ้นส่วนจากเครื่องอื่นซึ่งอาจทำให้ขนาดละอองเพี้ยน
ขนาดละออง 15 ถึง 30 ไมครอน ต้องรักษาให้คงที่ ขนาดละอองช่วงนี้เป็นช่วงที่ลอยค้างในอากาศได้ดีสำหรับงานพ่นยุงในอาคาร แต่จะคงอยู่ได้ก็ต่อเมื่อหัวพ่นและมอเตอร์อยู่ในสภาพดี การมีช่างตรวจเช็กและอะไหล่พร้อมจึงช่วยรักษาประสิทธิภาพที่จ่ายเงินซื้อมา
มอเตอร์ไฟฟ้า 800 วัตต์ ใช้งานในอาคารได้สะดวก ไม่ใช้น้ำมันเชื้อเพลิง ไม่มีไอเสียจากเครื่องยนต์ เหมาะกับโรงพยาบาล ห้องปฏิบัติการ โรงเรียน และอาคารสำนักงาน ขณะเดียวกัน อุปกรณ์ไฟฟ้าควรได้รับการตรวจสอบโดยช่างที่มีความรู้ เพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้
จำหน่ายและดูแลโดย WHD บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด มีที่ตั้งในกรุงเทพฯ ได้รับ ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพสินค้า 100% ก่อนส่งมอบ มีบริการหลังการขายครบ ช่างเทคนิค และอะไหล่ สินค้าเป็นไปตามมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ หน่วยงานจึงมีช่องทางติดต่อที่ชัดเจนตั้งแต่ขอใบเสนอราคา ตรวจรับ อบรม จนถึงการซ่อมบำรุง
ก่อนเลือกผู้จำหน่ายเครื่องพ่นยุง เจ้าหน้าที่สามารถใช้คำถามต่อไปนี้เป็นแนวทางในการสืบราคาและเปรียบเทียบข้อเสนอ โดยให้เป็นไปตามระเบียบพัสดุและหลักการแข่งขันที่เป็นธรรม
| ประเด็น | สิ่งที่ควรขอดูหรือสอบถาม |
|---|---|
| ที่ตั้งและช่องทางติดต่อ | ที่อยู่สำนักงานในประเทศไทย เบอร์โทร ช่องทางออนไลน์ที่ติดต่อได้จริง |
| ช่างเทคนิค | มีช่างที่ดูแลเครื่องรุ่นที่เสนอหรือไม่ และรูปแบบการให้บริการ เช่น ส่งซ่อมหรือบริการนอกสถานที่ |
| อะไหล่ | รายการอะไหล่สิ้นเปลืองที่มีในประเทศ และแนวทางการจัดหาอะไหล่ในอนาคต |
| การรับประกัน | เงื่อนไขการรับประกันเป็นลายลักษณ์อักษร สิ่งที่ครอบคลุมและไม่ครอบคลุม |
| การอบรม | การสาธิตและอบรมการใช้งาน การดูแลรักษา และความปลอดภัยในวันส่งมอบ |
| เอกสาร | แคตตาล็อก ข้อมูลผู้ผลิต คู่มือการใช้งาน และเอกสารมาตรฐานที่อ้างถึง |
| การตรวจสอบคุณภาพ | ขั้นตอนตรวจสอบเครื่องก่อนส่งมอบ และการทดสอบการทำงานในวันตรวจรับ |
ข้อดีของการมีผู้จำหน่ายที่ดูแลได้ในประเทศ จะเห็นชัดที่สุดเมื่อหน่วยงานวางแผนบำรุงรักษาเป็นรอบ แทนการรอให้เครื่องเสียก่อน ตัวอย่างปฏิทินด้านล่างเป็นแนวทางทั่วไปที่ปรับตามคู่มือของผู้ผลิตและคำแนะนำของช่างได้
| ช่วงเวลา | สิ่งที่ควรทำ |
|---|---|
| ทุกครั้งหลังใช้งาน | เทสารที่เหลือออกตามวิธีที่ถูกต้อง ล้างถังและหัวพ่น เช็ดตัวเครื่อง เก็บสายไฟให้เรียบร้อย และจดบันทึกการใช้งาน |
| ก่อนเข้าฤดูฝน | นัดช่างตรวจสภาพมอเตอร์ หัวพ่น สายไฟ และการทำงานโดยรวม เปลี่ยนชิ้นส่วนสึกหรอก่อนเริ่มฤดูระบาด |
| ระหว่างฤดูระบาด | สังเกตลักษณะละอองและเสียงเครื่องทุกครั้ง หากผิดปกติให้แจ้งช่างทันที และสำรองอะไหล่สิ้นเปลืองที่จำเป็นไว้ |
| หลังฤดูระบาด | ทำความสะอาดครั้งใหญ่ ตรวจความเสียหาย และเก็บเครื่องในที่แห้ง ไม่ถูกแดดหรือความชื้นสูง |
| ทุกปีงบประมาณ | ทบทวนประวัติการซ่อม ประเมินค่าใช้จ่ายจริง และตั้งงบบำรุงรักษาปีถัดไปจากข้อมูลจริง |
เมื่อทำตามปฏิทินนี้อย่างสม่ำเสมอ เครื่องพ่นยุงจะพร้อมใช้ในวันที่จำเป็น ประวัติการซ่อมที่บันทึกไว้ยังเป็นหลักฐานสำคัญที่แสดงต่อผู้บริหารและหน่วยตรวจสอบได้ว่า หน่วยงานดูแลครุภัณฑ์ราชการอย่างรับผิดชอบ และช่วยประกอบการตัดสินใจจัดซื้อจัดจ้างครั้งต่อไปด้วยข้อมูลแทนการคาดเดา
การระบุเงื่อนไขบริการหลังการขายในเอกสารจัดซื้อ ต้องสมดุลระหว่างการได้ของที่ใช้งานได้จริง กับหลักการไม่กีดกันการแข่งขันโดยไม่มีเหตุผล ข้อเสนอต่อไปนี้เป็นแนวทางทั่วไป หน่วยงานควรปรึกษาเจ้าหน้าที่พัสดุและยึดระเบียบที่ใช้บังคับเป็นหลัก
สำหรับงานภาคสนามที่ต้องการเครื่องหลายแบบ หน่วยงานสามารถพิจารณาชุดครุภัณฑ์จากผู้จำหน่ายรายเดียวกัน เช่น เครื่องพ่นหมอกควัน AIROFOG AT35 สำหรับพื้นที่ภายนอก และเครื่องพ่นละอองฝอยแบบแบตเตอรี่ AIROSTAR สำหรับจุดที่ไม่มีปลั๊กไฟ เพื่อให้การดูแลรักษาและการติดต่อบริการอยู่ในช่องทางเดียว ช่วยกำจัดแมลงทุกชนิดที่เป็นพาหะได้ครอบคลุมทุกพื้นที่
"บทเรียนที่แพงที่สุดของเราไม่ใช่ราคาเครื่อง แต่คือสองสัปดาห์ที่เราไม่มีเครื่องใช้ในช่วงที่เด็กนักเรียนป่วย ตอนนั้นเราเพิ่งเข้าใจว่าคำว่า 'มีบริการหลังการขาย' ในใบเสนอราคา ต้องถามต่อว่าช่างอยู่ที่ไหน อะไหล่มีในประเทศไหม และโทรไปแล้วใครรับสาย พอรอบนี้เราเขียนเงื่อนไขเรื่องการรับประกัน การอบรม และอะไหล่ไว้ชัดเจน วันส่งมอบก็มีการสาธิตให้ทีมดู ทีมงานมั่นใจขึ้นมาก และเราทำตารางตรวจเครื่องก่อนหน้าฝนทุกปี"
หมายเหตุ: เป็นตัวอย่างมุมมองที่เรียบเรียงจากลักษณะงานภาคสนามทั่วไป ไม่ใช่คำพูดของบุคคลหรือหน่วยงานใดโดยเฉพาะ
ถาม: การกำหนดให้ผู้ขายมีศูนย์บริการในประเทศ ถือเป็นการกีดกันการแข่งขันหรือไม่
ตอบ: ขึ้นอยู่กับวิธีเขียนและเหตุผลประกอบ โดยทั่วไป การกำหนดเงื่อนไขบริการหลังการขายที่สัมพันธ์กับการใช้งานจริงและมีเหตุผลรองรับ เป็นสิ่งที่หน่วยงานพิจารณาได้ แต่ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่พัสดุ และหลีกเลี่ยงการระบุเงื่อนไขที่ชี้ไปยังผู้ขายรายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ
ถาม: เครื่องจากต่างประเทศทุกเครื่องมีปัญหาเรื่องอะไหล่หรือไม่
ตอบ: ไม่จำเป็น ปัญหาอยู่ที่ว่ามีผู้จำหน่ายในประเทศที่รับผิดชอบดูแลเครื่องรุ่นนั้นหรือไม่ เครื่องที่ผลิตในเยอรมนีอย่าง U260 เมื่อจำหน่ายโดยผู้จำหน่ายที่มีช่างและอะไหล่ในประเทศ ก็ดูแลรักษาได้อย่างเป็นระบบ
ถาม: U260 ใช้พ่นนอกอาคารได้หรือไม่
ตอบ: U260 เหมาะกับงานในอาคารและพื้นที่ที่ต้องการความปลอดภัยสูง เช่น โรงพยาบาลและห้องปฏิบัติการ สำหรับพื้นที่ภายนอกขนาดใหญ่ หน่วยงานอาจพิจารณาเครื่องพ่นหมอกควันหรือเครื่องพ่นละอองฝอยติดรถร่วมด้วย
ถาม: ควรตรวจสภาพเครื่องบ่อยแค่ไหน
ตอบ: อย่างน้อยควรตรวจก่อนเข้าฤดูฝนทุกปี และทำความสะอาดถังและหัวพ่นทุกครั้งหลังใช้งาน หากพบอาการผิดปกติ เช่น ละอองไม่สม่ำเสมอหรือเสียงมอเตอร์ผิดปกติ ควรหยุดใช้และติดต่อช่าง
ถาม: WHD มีบริการอะไรบ้างหลังการขาย
ตอบ: WHD ระบุว่ามีบริการหลังการขายครบ ช่างเทคนิค และอะไหล่ พร้อมตรวจสอบคุณภาพ 100% ก่อนส่งมอบ สามารถสอบถามรายละเอียดเงื่อนไขการรับประกันและรูปแบบบริการสำหรับรุ่นที่สนใจได้ที่โทร 065-556-6294 หรือ LINE @whd268
ถาม: ละอองขนาด 15 ถึง 30 ไมครอนสำคัญอย่างไร
ตอบ: ละอองขนาดเล็กในช่วงนี้ลอยค้างในอากาศได้นานพอที่จะสัมผัสตัวยุง ใช้สารเคมีน้อยและไม่ทำให้พื้นผิวเปียกมาก เหมาะกับการพ่นแบบ ULV ในอาคาร
ปรึกษาทีมงาน World Health Disinfection เรื่องเครื่องพ่นละอองฝอย ULV พร้อมช่าง อะไหล่ และบริการหลังการขายในประเทศไทย
ดูสินค้าและราคา AIROFOG U260 คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268
อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
ดูศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ
บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด 88 268 ถนนกัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
#เครื่องพ่นยุง #เครื่องกำจัดยุง #เครื่องพ่นหมอกควัน #เครื่องพ่นละอองฝอย #เครื่องพ่นยุงราชการ #ควบคุมโรค #บริการหลังการขาย #AIROFOGU260
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, U260, ศูนย์บริการ, อะไหล่, บริการหลังการขาย