Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 0 จำนวนผู้เข้าชม |
หลายคนยังเข้าใจว่า ไข้เลือดออก เป็นโรคของเด็กนักเรียน แต่ในความเป็นจริงผู้ใหญ่วัยทำงานก็ป่วยได้ และบางรายมีอาการรุนแรง ที่น่าคิดคือ ยุงลาย ออกหากินตอนกลางวัน ตรงกับเวลาที่คนทำงานนั่งอยู่ในสำนักงาน สถานที่ราชการที่มีกระถางต้นไม้ ถาดน้ำทิ้งแอร์ รางน้ำบนดาดฟ้า หรือลานจอดรถที่มีน้ำขัง จึงอาจกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงโดยไม่รู้ตัว บทความนี้ชวนผู้บริหารและเจ้าหน้าที่มองสำนักงานของตัวเองด้วยสายตาของนักควบคุมโรค พร้อมแนวทางใช้ เครื่องพ่นละอองฝอย ระบบ ULV อย่าง AIROFOG U240 สำหรับงานในอาคาร
คุณธนากร หัวหน้าสำนักปลัดของเทศบาลเมืองแห่งหนึ่ง เริ่มสังเกตว่าเดือนนั้นมีเจ้าหน้าที่ลาป่วยบ่อยผิดปกติ คนแรกคือเจ้าหน้าที่การเงินอายุสามสิบกว่าปี ที่คิดว่าตัวเองเป็นไข้หวัดธรรมดา กินยาลดไข้แล้วมาทำงานต่ออีกสองวัน ก่อนจะถูกส่งตัวเข้าโรงพยาบาลเพราะเกล็ดเลือดต่ำ ผลตรวจยืนยันว่าเป็นไข้เลือดออก ไม่กี่วันต่อมา เจ้าหน้าที่งานทะเบียนที่นั่งโต๊ะติดกันก็มีไข้สูง และอีกหนึ่งสัปดาห์ถัดมา พนักงานขับรถของสำนักงานก็ป่วยตามไปอีกคน
เมื่อทีมจากกองสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมเข้าไปสำรวจอาคารสำนักงานของตัวเอง ภาพที่เห็นทำให้ทุกคนเงียบไปพักหนึ่ง ในห้องโถงบริการประชาชนมีแจกันพลูด่างเลี้ยงในน้ำหลายใบ ลูกน้ำว่ายอยู่เต็ม ถาดรองน้ำทิ้งของแอร์บนระเบียงมีน้ำขังค้าง รางน้ำบนดาดฟ้าที่ไม่มีใครขึ้นไปดูมานานมีใบไม้อุดตันจนน้ำขัง ส่วนโรงรถด้านหลังมียางรถยนต์เก่ากองรอจำหน่ายและมีน้ำฝนค้างอยู่ในยางแทบทุกเส้น
สิ่งที่คุณธนากรรู้สึกไม่ใช่แค่ความกังวลเรื่องสุขภาพของลูกน้อง แต่เป็นความอึดอัดใจด้วย เพราะหน่วยงานของเขาคือผู้ที่ออกไปรณรงค์ให้ชาวบ้านทำ 3 เก็บ ป้องกัน 3 โรค ทุกปี แต่สำนักงานของตัวเองกลับเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงลายเสียเอง และถ้าข่าวนี้หลุดออกไปในโซเชียลมีเดีย ภาพลักษณ์ของเทศบาลย่อมได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
คำถามที่คุณธนากรตั้งขึ้นในที่ประชุมจึงชัดเจน "เราจะทำให้สำนักงานของเราปลอดภัยสำหรับทั้งเจ้าหน้าที่และประชาชนที่มาติดต่อได้อย่างไร และจะไม่ปล่อยให้เรื่องนี้เกิดขึ้นซ้ำในปีหน้า"
ยุงลายเป็นยุงที่ออกหากินกลางวัน ช่วงที่พบการกัดมากคือช่วงเช้าหลังพระอาทิตย์ขึ้นและช่วงบ่ายแก่ถึงก่อนค่ำ ซึ่งตรงกับเวลาเข้างาน เวลาทำงาน และเวลาเลิกงานพอดี คนทำงานในสำนักงานที่นั่งอยู่กับโต๊ะนาน ๆ ใต้โต๊ะที่มืดและอับลมเป็นที่ที่ยุงชอบเกาะพักและบินขึ้นมากัดขาได้ง่าย ยิ่งถ้ามีแหล่งเพาะพันธุ์อยู่ในอาคาร ยุงก็ไม่ต้องบินไปไหนไกล
ไข้เลือดออกเริ่มด้วยไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อและข้อ บางรายมีคลื่นไส้อาเจียนหรือผื่น อาการเหล่านี้คล้ายไข้หวัดใหญ่หรือโรคติดเชื้อไวรัสอื่น ผู้ใหญ่วัยทำงานจำนวนไม่น้อยจึงเลือกกินยาลดไข้แล้วฝืนมาทำงาน เพราะมีงานค้าง มีประชุม หรือไม่อยากลาป่วย ทำให้ไปพบแพทย์ช้า
จุดที่คนส่วนใหญ่ไม่รู้คือ ช่วงอันตรายของไข้เลือดออกมักเกิดขึ้นตอนที่ไข้เริ่มลง ไม่ใช่ตอนที่ไข้สูง บางรายเข้าสู่ภาวะรั่วของพลาสมาและช็อกได้ อาการเตือนที่ต้องรีบไปโรงพยาบาลทันที ได้แก่ ปวดท้องมาก อาเจียนต่อเนื่อง ซึม อ่อนเพลียมาก มีเลือดออกตามไรฟันหรือเลือดกำเดา ถ่ายดำ มือเท้าเย็น หรือปัสสาวะน้อยลง
คำแนะนำทางการแพทย์ที่เป็นที่ยอมรับทั่วไปคือ ถ้าสงสัยว่าเป็นไข้เลือดออก ควรหลีกเลี่ยงยาแอสไพรินและยาแก้อักเสบกลุ่มเอ็นเสด เช่น ไอบูโพรเฟน เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออก ยาลดไข้ที่มักแนะนำคือพาราเซตามอลในขนาดที่เหมาะสม และควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ข้อมูลนี้ควรสื่อสารให้บุคลากรทุกคนรู้ เพราะหลายคนมียาแก้ปวดกลุ่มนี้ติดโต๊ะทำงาน
ไวรัสเดงกีมีหลายสายพันธุ์ คนที่เคยติดเชื้อสายพันธุ์หนึ่งแล้วมาติดเชื้ออีกสายพันธุ์หนึ่ง มีโอกาสเกิดอาการรุนแรงมากขึ้น ผู้ใหญ่วัยทำงานหลายคนจึงอาจมีภูมิหลังการติดเชื้อที่ตัวเองไม่รู้ นอกจากนี้ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคไต หรือภาวะอ้วน รวมถึงหญิงตั้งครรภ์ ควรได้รับการดูแลใกล้ชิดเมื่อป่วย
ลองเดินสำรวจอาคารของหน่วยงานตามตารางนี้ แล้วติ๊กจุดที่พบน้ำขัง นี่คือจุดที่ทีมสำรวจมักพบลูกน้ำยุงลายในอาคารสำนักงาน
| พื้นที่ | จุดน้ำขังที่พบบ่อย | วิธีจัดการเบื้องต้น |
|---|---|---|
| ห้องโถงบริการประชาชน | แจกันไม้น้ำ พลูด่างในโหล จานรองกระถาง ตู้ปลาที่ไม่มีปลา | เปลี่ยนน้ำทุก 7 วันพร้อมขัดภาชนะ หรือเปลี่ยนเป็นปลูกในดิน |
| ห้องทำงานและห้องประชุม | ต้นไม้ประดับในกระถาง แจกันดอกไม้ ถาดรองตู้กดน้ำ | เทน้ำทิ้ง เติมทรายในจานรอง ทำความสะอาดถาดรองน้ำ |
| ระเบียงและผนังภายนอก | ถาดน้ำทิ้งแอร์ ท่อระบายน้ำแอร์ที่หยดลงภาชนะ | ต่อท่อระบายลงรางระบายน้ำ ไม่ปล่อยให้หยดลงภาชนะ |
| ดาดฟ้าและหลังคา | รางน้ำอุดตัน แอ่งน้ำบนพื้นดาดฟ้า ถังเก็บน้ำไม่มีฝา | ลอกรางน้ำ ปิดฝาถังให้สนิท ปรับระดับพื้นให้น้ำไหล |
| ห้องน้ำ | โอ่งหรือถังน้ำสำรอง ขันที่คว่ำไม่สนิท | ปิดฝา เปลี่ยนน้ำ ขัดผนังภาชนะ |
| โรงรถและคลังพัสดุ | ยางรถเก่า ครุภัณฑ์ชำรุดรอจำหน่าย ภาชนะเปล่า | เก็บในที่มีหลังคา เจาะรูยาง เร่งจำหน่ายตามระเบียบ |
| ลานจอดรถและชั้นใต้ดิน | แอ่งน้ำ บ่อพักน้ำ รางระบายที่ไหลไม่สะดวก | ลอกท่อ ปิดฝาบ่อพัก ตรวจหลังฝนตกทุกครั้ง |
| พื้นที่ก่อสร้างหรือปรับปรุง | ถังผสมปูน แผ่นพลาสติกคลุมวัสดุที่มีแอ่งน้ำ | กำหนดในสัญญาให้ผู้รับจ้างจัดการน้ำขังทุกสัปดาห์ |
สำนักงานราชการไม่ได้มีแค่เจ้าหน้าที่ แต่ยังมีประชาชนที่มาติดต่อทุกวัน รวมถึงผู้สูงอายุที่มายื่นเรื่องเบี้ยยังชีพ หญิงตั้งครรภ์ที่มาแจ้งเกิด และพ่อแม่ที่พาลูกเล็กมาด้วย คนกลุ่มนี้ใช้เวลานั่งรอในห้องโถงซึ่งมักมีต้นไม้ประดับและแจกันไม้น้ำ ถ้าที่นั่นมียุงลาย หน่วยงานก็กำลังเพิ่มความเสี่ยงให้ประชาชนโดยไม่ตั้งใจ
เมื่อเจ้าหน้าที่ป่วยพร้อมกันหลายคน งานบริการประชาชนก็ช้าลง คนที่เหลือต้องรับภาระเพิ่ม งานเอกสาร งานการเงิน และงานพัสดุอาจล่าช้า ยิ่งถ้าตรงกับช่วงปิดปีงบประมาณ ผลกระทบยิ่งมาก นอกจากนี้หน่วยงานอาจต้องใช้งบฉุกเฉินจ้างพ่นหรือซื้อน้ำยาเร่งด่วน ซึ่งมักแพงกว่าการวางแผนล่วงหน้า
หน่วยงานที่รณรงค์เรื่องลูกน้ำยุงลาย แต่มีลูกน้ำในแจกันหน้าเคาน์เตอร์บริการ เป็นภาพที่ขัดแย้งและอธิบายยาก ประชาชนอาจตั้งคำถามว่า "ถ้าสำนักงานของตัวเองยังดูแลไม่ได้ จะมาขอให้ชาวบ้านทำได้อย่างไร"
ภาพถ่ายลูกน้ำในแจกันของสำนักงานราชการเพียงภาพเดียว ถ้าถูกโพสต์ในกลุ่มชุมชนหรือเพจร้องเรียน อาจถูกแชร์ต่อเป็นวงกว้างในเวลาไม่กี่ชั่วโมง การป้องกันไม่ให้เกิดภาพแบบนี้ตั้งแต่ต้น ง่ายกว่าการชี้แจงภายหลังเสมอ
ทีมสาธารณสุขของท้องถิ่นมีงานในชุมชนล้นมืออยู่แล้ว เมื่อต้องแบ่งกำลังมาจัดการปัญหาในสำนักงานของตัวเองแบบเร่งด่วน งานภาคสนามก็ต้องหยุดชะงัก การมีแผนประจำและมีอุปกรณ์ที่เหมาะกับงานในอาคารจะช่วยให้ทีมจัดการได้เร็วโดยไม่กระทบงานหลัก
ตั้งทีมเล็ก ๆ จากทุกกองหรือทุกฝ่าย หมุนเวียนกันเดินสำรวจตามตารางจุดเสี่ยงสัปดาห์ละครั้ง ใช้หลักการของกรมควบคุมโรคที่เรียกว่า 3 เก็บ ป้องกัน 3 โรค คือ เก็บบ้านให้สะอาด เก็บขยะ และเก็บน้ำ โดยปิดภาชนะให้มิดชิดหรือเปลี่ยนน้ำทุกสัปดาห์ เพื่อป้องกันไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา และซิกา บันทึกผลลงแบบฟอร์มสั้น ๆ และรายงานในที่ประชุมประจำเดือน
ต่อท่อน้ำทิ้งแอร์ลงรางระบายน้ำ ลอกรางน้ำบนหลังคาก่อนฤดูฝน ปรับพื้นดาดฟ้าที่เป็นแอ่ง เปลี่ยนไม้น้ำเป็นไม้ปลูกในดิน และติดมุ้งลวดในห้องที่ต้องเปิดหน้าต่าง การแก้เชิงโครงสร้างครั้งเดียวช่วยลดงานสำรวจในระยะยาว
แจ้งอาการเตือนของไข้เลือดออก เรื่องยาที่ควรหลีกเลี่ยง และแนวทางให้ผู้มีไข้สูงเกินสองวันไปพบแพทย์ แทนการฝืนมาทำงาน ผู้บริหารควรส่งสัญญาณชัดเจนว่าการลาป่วยเมื่อมีไข้เป็นเรื่องที่ถูกต้อง
เมื่อมีบุคลากรป่วยหรือพบยุงลายชุกชุม ให้ประสานทีมควบคุมโรคนำเครื่องกำจัดยุงมาพ่นควบคุมยุงตัวเต็มวัยในอาคารและรอบอาคาร โดยใช้ เครื่องพ่นละอองฝอย ที่เหมาะกับงานในอาคาร พ่นหลังเลิกงานหรือวันหยุด ใช้น้ำยาที่ขึ้นทะเบียนสำหรับงานสาธารณสุขตามฉลาก และพ่นซ้ำตามรอบที่แนวทางแนะนำ ถ้าผู้ป่วยมีที่พักอาศัยในพื้นที่ ควรแจ้งหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่นั้นเพื่อควบคุมรอบบ้านผู้ป่วยในรัศมีประมาณ 100 เมตรด้วย
คำอธิบายศัพท์: ULV (Ultra Low Volume) คือการพ่นน้ำยาปริมาณน้อยให้แตกเป็นละอองละเอียดลอยในอากาศโดยไม่ใช้ความร้อน จึงมักเรียกว่า "หมอกเย็น" เหมาะกับงานในอาคารมากกว่าหมอกควันที่ใช้ความร้อน
สำหรับสำนักงานที่มีห้องทำงานหลายห้อง ห้องประชุม ห้องเก็บเอกสาร และโถงบริการ อุปกรณ์ที่เหมาะคือเครื่องที่ให้ละอองละเอียดสม่ำเสมอ ถือเดินเข้าห้องได้สะดวก และใช้ได้กับน้ำยาหลายสูตร AIROFOG U240 เครื่องพ่นละอองฝอย ULV เป็นตัวอย่างที่ตอบโจทย์นี้
| คุณสมบัติ | รายละเอียด | ประโยชน์ต่องานในสำนักงาน |
|---|---|---|
| แหล่งผลิต | เยอรมนี | มาตรฐานการผลิตที่เชื่อถือได้สำหรับครุภัณฑ์ราชการ |
| ขนาดละออง | 15-30 ไมครอน | ละอองลอยในอากาศได้ดี เข้าถึงมุมห้อง ใต้โต๊ะ และหลังตู้ |
| น้ำยาที่ใช้ได้ | สูตรน้ำและสูตรน้ำมัน | เลือกน้ำยาให้เหมาะกับพื้นที่และคำแนะนำบนฉลาก |
| ตัวเครื่อง | ทนไฟและทนรังสียูวี | ทนทาน ใช้งานได้ทั้งในอาคารและพื้นที่รอบอาคาร |
| ถังน้ำยา | 5 ลิตร | พ่นได้หลายห้องต่อการเติมหนึ่งครั้ง |
| น้ำหนัก | 3.1 กิโลกรัม | ถือเดินขึ้นลงบันไดและเข้าห้องได้สะดวก |
สินค้าทุกรุ่นของ World Health Disinfection มาจากบริษัทที่ได้รับการรับรอง ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพ 100% ก่อนส่งมอบ มีบริการหลังการขาย ทีมช่าง และอะไหล่ และเป็นไปตามมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ เครื่องหนึ่งเครื่องใช้ได้ทั้งสำนักงานใหญ่ ศูนย์บริการ ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และอาคารอื่นในความดูแลของหน่วยงาน และยังนำไปใช้กำจัดแมลงทุกชนิดที่น้ำยาระบุบนฉลาก เช่น แมลงสาบหรือแมลงวันในอาคารได้ด้วย
แนวทางต่อไปนี้เป็นข้อแนะนำทั่วไป ควรตรวจสอบกับเจ้าหน้าที่พัสดุและระเบียบที่ใช้บังคับของหน่วยงานทุกครั้ง
(ตัวอย่างประกอบที่เรียบเรียงจากลักษณะงานทั่วไป ไม่ใช่คำพูดของบุคคลหรือหน่วยงานจริง)
"ตอนแรกเราอายนิดหน่อยที่ต้องยอมรับว่าสำนักงานของเราเองมีลูกน้ำ แต่พอเปลี่ยนมุมคิดว่านี่คือโอกาสทำเป็นตัวอย่าง ทุกอย่างก็ง่ายขึ้น เราให้แต่ละกองส่งตัวแทนมาเดินสำรวจทุกวันศุกร์ ต่อท่อแอร์ใหม่ เปลี่ยนแจกันไม้น้ำเป็นกระถางดิน และเมื่อมีเจ้าหน้าที่ป่วย ทีมก็พ่นละอองฝอยในอาคารหลังเลิกงานเลย ไม่ต้องรอยืมเครื่องจากที่อื่น พอเราเล่าเรื่องนี้ให้ชาวบ้านฟังตอนออกรณรงค์ เขาก็ฟังเรามากขึ้น"
- ตัวอย่างมุมมองของหัวหน้าส่วนราชการในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
ได้ ไข้เลือดออกเกิดได้ทุกวัย ผู้ที่เคยติดเชื้อมาก่อนแล้วติดเชื้อต่างสายพันธุ์มีโอกาสเกิดอาการรุนแรงมากขึ้น และผู้มีโรคประจำตัวควรได้รับการดูแลใกล้ชิด อย่ามองว่าเป็นไข้หวัดธรรมดาเมื่อมีไข้สูงเฉียบพลัน
ได้ ยุงลายเกาะพักในที่มืดและอับลมในอาคาร และแหล่งน้ำขังอย่างแจกันไม้น้ำ ถาดรองกระถาง หรือถาดน้ำทิ้งแอร์ ทำให้ยุงเพาะพันธุ์ได้ใกล้ตัวคนทำงาน
การพ่นเป็นมาตรการเสริม ไม่ใช่งานประจำทุกสัปดาห์ ควรพ่นเมื่อมีผู้ป่วยหรือพบยุงชุกชุม และพ่นซ้ำตามรอบที่แนวทางควบคุมโรคแนะนำ ส่วนงานหลักที่ต้องทำทุกสัปดาห์คือการกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์
ควรเลือกน้ำยาที่ฉลากระบุว่าใช้ในอาคารได้ ใช้อัตราตามฉลาก และคลุมอุปกรณ์ที่ไวต่อความชื้นตามความเหมาะสม สอบถามทีมงาน World Health Disinfection เรื่องการตั้งค่าละอองสำหรับห้องทำงานได้
เครื่องพ่นหมอกควันเหมาะกับพื้นที่ภายนอกและกึ่งเปิดเป็นหลัก สำหรับห้องทำงานที่ปิดมิดชิด การใช้เครื่องพ่นละอองฝอย ULV มักสะดวกและเหมาะกว่า ทั้งนี้ต้องใช้ตามคำแนะนำของผู้ผลิตและฉลากน้ำยาเสมอ
ควรแจ้งหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ที่ผู้ป่วยพักอาศัย เพื่อสอบสวนโรคและควบคุมรอบบ้านผู้ป่วย และแจ้งทีมที่รับผิดชอบอาคารสำนักงานเพื่อสำรวจและพ่นควบคุมในที่ทำงาน
ขอใบเสนอราคา สเปกสำหรับเขียนคุณลักษณะครุภัณฑ์ และนัดสาธิตเครื่อง AIROFOG U240 ได้เลย
ดูสินค้าและราคา AIROFOG U240 คลิกที่นี่
ดูศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ
โทร 065-556-6294 | LINE @whd268 | worldhealthdisinfection@gmail.com
ขั้นตอนถัดไป 3 ขั้น: 1) โทรหรือ LINE ขอใบเสนอราคาและสเปก 2) ขอสาธิตและอบรม 3) ตั้งงบและจัดซื้อตามระเบียบ
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, ไข้เลือดออกในผู้ใหญ่, สำนักงานปลอดยุงลาย, AIROFOG U240