Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 0 จำนวนผู้เข้าชม |
งานพ่นยุงที่ทำจริงแต่ไม่มีบันทึก ในสายตาของผู้ตรวจสอบก็แทบไม่ต่างจากงานที่ไม่ได้ทำ บทความนี้รวบรวมแบบฟอร์มตัวอย่างสำหรับบันทึกการพ่นยุงรายครั้ง บันทึกเส้นทางและพิกัด บัญชีคุมสารเคมี สมุดประวัติเครื่องพ่น และรายงานสรุปถึงผู้บริหาร เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานสาธารณสุข และหน่วยงานรัฐทุกระดับ มีหลักฐานที่ตรวจสอบย้อนหลังได้ ใช้วางแผนได้ และตอบคำถามประชาชนได้อย่างมั่นใจ พร้อมอธิบายว่าเครื่องพ่นละอองฝอยติดตั้งหลังรถกระบะ AIROFOG UM2 ช่วยให้การบันทึกเป็นระบบได้อย่างไร
(ตัวอย่างสถานการณ์) คุณธนากร เจ้าพนักงานสาธารณสุขขององค์การบริหารส่วนตำบลแห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผ่านฤดูระบาดที่หนักหน่วงมาได้ ทีมของเขาออกพ่นยุงแทบทุกเย็นติดต่อกันหลายสัปดาห์ ทุกคนเหนื่อยแต่ภูมิใจ เพราะจำนวนผู้ป่วยในตำบลค่อย ๆ ลดลง
สามเดือนต่อมา มีหนังสือจากผู้ตรวจสอบขอเอกสารประกอบการเบิกจ่ายค่าสารเคมีและค่าน้ำมันเชื้อเพลิง พร้อมกันนั้นมีเรื่องร้องเรียนจากชาวบ้านหมู่ที่ 9 ว่า "ช่วงที่ลูกชายป่วย ไม่เคยเห็นรถพ่นยุงเข้ามาในซอยเลย" คุณธนากรเปิดสมุดบันทึกที่มีอยู่ พบเพียงข้อความสั้น ๆ เช่น "พ่นหมู่ 9" โดยไม่มีเวลา ไม่มีชื่อซอย ไม่มีปริมาณสารเคมี บางวันไม่ได้จดเลยเพราะกลับถึงสำนักงานดึก ส่วนใบเบิกสารเคมีจากคลังก็ไม่ตรงกับจำนวนครั้งที่ทีมจำได้
ภาพถ่ายในโทรศัพท์ของเจ้าหน้าที่มีอยู่บ้าง แต่กระจัดกระจาย บางเครื่องถูกเปลี่ยนไปแล้ว คนขับรถที่จำเส้นทางได้ดีที่สุดย้ายไปอยู่หน่วยงานอื่น ความจริงคือทีมอาจพ่นซอยนั้นแล้ว แต่ไม่มีใครพิสูจน์ได้ และนั่นทำให้ความทุ่มเทหลายสัปดาห์กลายเป็นคำถามที่ตอบไม่ได้ทั้งต่อผู้ตรวจสอบและต่อครอบครัวผู้ป่วย
บทเรียนจากเรื่องนี้ไม่ใช่ว่าทีมทำงานไม่ดี แต่คือ งานควบคุมโรคที่ดีต้องมีระบบบันทึกที่ดีคู่กันเสมอ และเครื่องมือที่ใช้งานเป็นขั้นตอนชัดเจนก็ช่วยให้การบันทึกง่ายขึ้นมาก
ไข้เลือดออกมียุงลายเป็นพาหะ ผู้ป่วยมักมีไข้สูงลอยหลายวัน ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ อาจมีผื่นหรือจุดเลือดออก และต้องเฝ้าระวังภาวะช็อกในช่วงไข้ลด เด็ก ผู้สูงอายุ หญิงตั้งครรภ์ และผู้มีโรคประจำตัวเป็นกลุ่มเสี่ยง การพ่นควบคุมรอบบ้านผู้ป่วยในรัศมีประมาณ 100 เมตรและการพ่นซ้ำตามรอบที่หน่วยงานสาธารณสุขกำหนด จะได้ผลก็ต่อเมื่อรู้แน่ชัดว่ารอบแรกพ่นที่ไหน เมื่อไร ถ้าไม่มีบันทึก รอบที่สองอาจตกหล่นหรือซ้ำซ้อน และหากมีผู้ป่วยรายใหม่ก็วิเคราะห์ไม่ได้ว่าเกิดในพื้นที่ที่พ่นแล้วหรือยังไม่ได้พ่น
ค่าสารเคมี ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง ค่าวัสดุ และค่าตอบแทนการปฏิบัติงาน ล้วนเป็นเงินงบประมาณที่ต้องชี้แจงได้ หากบัญชีคุมสารเคมีไม่สอดคล้องกับจำนวนครั้งที่พ่น หรือไม่มีหลักฐานว่าพ่นที่ไหน หน่วยงานอาจถูกตั้งข้อสังเกต และในปีถัดไปการของบประมาณเพิ่มก็ทำได้ยาก เพราะไม่มีข้อมูลยืนยันว่าใช้ไปอย่างคุ้มค่า
เมื่อชาวบ้านร้องเรียนว่าไม่ได้รับการพ่น หน่วยงานที่มีบันทึกพร้อมพิกัดและเวลา สามารถตอบได้ทันทีว่าพ่นวันไหน ช่วงเวลาใด เส้นทางใด ถ้าข้อมูลบอกว่าพลาดจริง ก็แก้ไขได้ตรงจุด ความโปร่งใสแบบนี้สร้างความเชื่อมั่นได้มากกว่าคำชี้แจงกว้าง ๆ
ในยุคที่ทุกคนถ่ายคลิปได้ ข้อกล่าวหาว่า "ไม่เคยมาพ่น" แพร่กระจายเร็ว หน่วยงานที่มีภาพถ่ายระบุเวลาและพิกัด และมีตารางบันทึกที่ลงนามโดยผู้ปฏิบัติงาน สามารถชี้แจงด้วยข้อเท็จจริงได้โดยไม่ต้องโต้เถียง
การไม่มีแบบฟอร์มมาตรฐานทำให้ทุกคนจดแบบของตัวเอง เวลารวบรวมรายงานสิ้นเดือนจึงต้องไล่ถามทีละคน เปิดภาพในโทรศัพท์ทีละภาพ และประมาณตัวเลขจากความจำ ซึ่งทั้งเสียเวลาและเสี่ยงผิดพลาด แบบฟอร์มที่ดีช่วยลดงานเอกสารลงได้ ไม่ใช่เพิ่มงาน
กติกาทองคำ 3 ข้อ: บันทึกในวันเดียวกับที่ปฏิบัติงาน ผู้ปฏิบัติงานลงนามทุกครั้ง และห้ามแก้ไขด้วยการลบทับ หากต้องแก้ ให้ขีดฆ่าแล้วลงชื่อกำกับพร้อมวันที่ ส่วนข้อมูลในระบบออนไลน์ให้เก็บประวัติการแก้ไขไว้
แบบฟอร์มต่อไปนี้เป็นตัวอย่างทั่วไป ไม่ใช่แบบฟอร์มทางการของหน่วยงานใด หน่วยงานควรปรับให้สอดคล้องกับแนวทางของหน่วยงานต้นสังกัด สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ และระบบรายงานที่ใช้อยู่ ตัวอย่างข้อมูลในวงเล็บเหลี่ยมเป็นเพียงการสาธิตการกรอก
| หัวข้อ | ตัวอย่างการกรอก |
|---|---|
| เลขที่บันทึก | [ปีงบประมาณ]/[ลำดับ] เช่น [2570/015] |
| ประเภทงาน | ☐ ควบคุมโรครอบบ้านผู้ป่วย ☐ พ่นตามรอบ ☐ ตามคำร้อง ☐ อื่น ๆ |
| เลขอ้างอิงเหตุการณ์ | [เลขอ้างอิงจาก รพ.สต. หรือ สสอ.] ไม่ระบุชื่อผู้ป่วย |
| รอบที่ | [รอบที่ 1 / รอบที่ 2 ตามที่หน่วยงานสาธารณสุขกำหนด] |
| วันที่ปฏิบัติงาน | [วัน เดือน ปี] |
| เวลาเริ่มพ่นจริง / เวลาหยุดพ่นจริง | [ชั่วโมง:นาที] / [ชั่วโมง:นาที] |
| สภาพอากาศ | ☐ ลมสงบ ☐ ลมอ่อน ☐ ลมแรง (ควรเลื่อน) ☐ ฝนเพิ่งหยุด ☐ ฝนตก (ควรเลื่อน) |
| พื้นที่ | หมู่ที่ [ ] ชุมชน [ ] ซอย [ ] จุดสังเกต [ ] |
| เครื่องที่ใช้ | ประเภท [ติดรถกระบะ / สะพายหลัง / หมอกควันแบบถือ] หมายเลขครุภัณฑ์ [ ] จำนวนหัวพ่นที่เปิดใช้ [ ] |
| ทะเบียนรถ | [ทะเบียนรถกระบะที่ติดตั้งเครื่อง] |
| สารเคมี | ชื่อผลิตภัณฑ์ [ ] เลขทะเบียนตามฉลาก [ ] ครั้งที่ผลิต [ ] วันหมดอายุ [ ] |
| การผสม | สารเคมี [ ] มล. ผสมกับ [ตัวทำละลายตามฉลาก] [ ] ลิตร ตามอัตราที่ฉลากกำหนด |
| ปริมาณที่ใช้ | เติมก่อนพ่น [ ] ลิตร คงเหลือหลังพ่น [ ] ลิตร ใช้ไป [ ] ลิตร |
| ความครอบคลุม | ประมาณ [ ] หลังคาเรือน หรือระยะทางประมาณ [ ] กิโลเมตร |
| จุดที่พ่นไม่ได้ | [ซอยแคบรถเข้าไม่ได้ / มีงานในชุมชน / เจ้าของบ้านขอไม่ให้พ่น] และแนวทางแก้ [ ] |
| อุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล | ☐ หน้ากาก ☐ แว่นตา ☐ ถุงมือ ☐ ชุดคลุม ☐ ที่ครอบหู |
| เหตุผิดปกติ | [เครื่องขัดข้อง / สารรั่ว / ผู้ร้องเรียนระหว่างพ่น] การแก้ไข [ ] |
| ลงนาม | ผู้ควบคุมเครื่อง [ ] ผู้ขับรถ [ ] ผู้ควบคุมงาน [ ] |
การบันทึกพิกัดไม่จำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ราคาแพง โทรศัพท์มือถือที่มีแอปแผนที่ก็เพียงพอ หลักคือบันทึกพิกัดแบบองศาทศนิยม (ละติจูด ลองจิจูด) ของจุดสำคัญ และถ่ายภาพหน้าจอหรือภาพถ่ายที่มีวันเวลากำกับ
| ลำดับจุด | ประเภทจุด | พิกัด | เวลา | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|
| 1 | เริ่มเปิดหัวพ่น | [ละติจูด], [ลองจิจูด] | [เวลา] | [หน้าวัด] |
| 2 | เลี้ยวเข้าซอย | [ละติจูด], [ลองจิจูด] | [เวลา] | [ซอยประปา] |
| 3 | หยุดพ่นชั่วคราว | [ละติจูด], [ลองจิจูด] | [เวลา] | [ผ่านหน้าโรงเรียนที่ยังมีนักเรียน] |
| 4 | ปิดหัวพ่น สิ้นสุด | [ละติจูด], [ลองจิจูด] | [เวลา] | [สามแยกตลาด] |
เคล็ดลับ: กำหนดให้บันทึกพิกัดทุกครั้งที่ "เปิด" หรือ "ปิด" หัวพ่น และทุกจุดเลี้ยวสำคัญ แล้ววาดเส้นทางบนแผนที่ภาพเดียวแนบท้ายบันทึก จะทำให้เห็นทันทีว่าซอยใดยังไม่ได้พ่น สำหรับการพ่นรอบบ้านผู้ป่วย ให้ระบุพิกัดจุดศูนย์กลางแบบประมาณระดับถนนหรือซอย ไม่ใช่พิกัดบ้านผู้ป่วยโดยตรงในเอกสารที่เผยแพร่ เพื่อคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
| วันที่ | รายการ | ครั้งที่ผลิต / วันหมดอายุ | รับเข้า | เบิกใช้ | คงเหลือ | อ้างอิงบันทึกการพ่น |
|---|---|---|---|---|---|---|
| [ ] | [รับจากการจัดซื้อ] | [ ] / [ ] | [ ] ลิตร | - | [ ] | - |
| [ ] | [เบิกใช้พ่นหมู่ที่ ...] | [ ] / [ ] | - | [ ] มล. | [ ] | [เลขที่บันทึกแบบฟอร์มที่ 1] |
คอลัมน์สุดท้ายคือหัวใจของการตรวจสอบ เพราะเชื่อมทุกการเบิกใช้สารเคมีกับบันทึกการพ่นรายครั้ง ทำให้ตัวเลขในคลังกับงานภาคสนามตรงกัน และควรตรวจนับยอดคงเหลือจริงเทียบกับบัญชีเป็นประจำ เช่น ทุกสิ้นเดือน พร้อมบันทึกการจัดการภาชนะบรรจุที่ใช้แล้วตามคำแนะนำบนฉลาก
| วันที่ | ชั่วโมงใช้งานสะสมหรือจำนวนครั้ง | รายการ | ผู้ดำเนินการ | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|
| [ ] | [ ] | [ล้างระบบหลังใช้งาน / เปลี่ยนน้ำมันเครื่อง / ตรวจหัวพ่น] | [ ] | [ ] |
| [ ] | [ ] | [แจ้งซ่อม อาการ ... / ช่างเข้าดำเนินการ / เปลี่ยนอะไหล่ ...] | [ ] | [ระยะเวลาเครื่องหยุดใช้งาน ... วัน] |
ช่วงเวลาที่เครื่องหยุดใช้งานเป็นตัวเลขที่ผู้บริหารควรเห็น เพราะบอกได้ว่าหน่วยงานพร้อมรับมือการระบาดแค่ไหน และเป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจจัดซื้อครุภัณฑ์ทดแทนหรือเพิ่มเติม
เรื่อง: รายงานผลการปฏิบัติงานพ่นควบคุมยุงลาย [ช่วงเวลา]
1. สรุปภาพรวม: ออกปฏิบัติงาน [ ] ครั้ง ครอบคลุม [ ] หมู่บ้าน ประมาณ [ ] หลังคาเรือน
2. แยกตามประเภทงาน: ควบคุมโรครอบบ้านผู้ป่วย [ ] ครั้ง พ่นตามรอบ [ ] ครั้ง ตามคำร้อง [ ] ครั้ง
3. สารเคมี: ใช้ไป [ ] ลิตร คงเหลือ [ ] ลิตร ตรงกับบัญชีคุม ☐ ใช่ ☐ ไม่ใช่ (ชี้แจง [ ])
4. เครื่องพ่น: พร้อมใช้งาน [ ] เครื่อง ขัดข้อง [ ] เครื่อง รวมวันหยุดใช้งาน [ ] วัน
5. จุดที่ยังพ่นไม่ได้และแนวทางแก้: [ ]
6. ข้อมูลจากหน่วยงานสาธารณสุข: [สรุปสถานการณ์ผู้ป่วยตามที่ รพ.สต. หรือ สสอ. แจ้ง ไม่ระบุตัวบุคคล] ผลสำรวจลูกน้ำก่อนหลัง [ถ้ามี]
7. เรื่องร้องเรียนและการตอบกลับ: [ ]
8. ข้อเสนอต่อผู้บริหาร: [เช่น ขอสนับสนุนสารเคมีเพิ่ม ขอซ่อมบำรุงเครื่อง หรือขอเพิ่มเครื่องพ่นสำหรับซอยแคบ]
แนบ: แบบฟอร์มที่ 1 ถึง 4 แผนที่เส้นทาง และภาพถ่ายระบุวันเวลา
แบบฟอร์มที่ดีจะใช้งานได้จริงเมื่อการปฏิบัติงานเป็นขั้นตอนชัดเจน เปิดพ่นเมื่อไร ปิดเมื่อไร ใช้หัวพ่นกี่หัว ใช้สารไปเท่าไร AIROFOG UM2 เครื่องพ่นละอองฝอยติดตั้งหลังรถกระบะ 2 หัว เป็นเครื่องพ่นยุงราชการที่ช่วยให้ขั้นตอนเหล่านี้ชัดเจนขึ้น
| คุณสมบัติ | ประโยชน์ต่องานบันทึกและรายงาน |
|---|---|
| ติดตั้งหลังรถกระบะ ระบบพ่นละอองฝอย ULV | พ่นตามเส้นทางถนนได้เป็นระบบ บันทึกเป็นเส้นทางและพิกัดได้ง่าย |
| 2 หัวพ่น | บันทึกได้ชัดว่าเปิดใช้หนึ่งหรือสองหัวในแต่ละช่วง ช่วยอธิบายปริมาณสารที่ใช้ |
| ควบคุมด้วยรีโมท | ผู้ควบคุมสั่งเปิดหรือปิดพ่นได้ตรงจุดที่วางแผน เวลาเปิดปิดจึงบันทึกคู่กับพิกัดได้แม่นยำ |
| ควบคุมแบบแมนนวลได้ด้วย | มีทางเลือกเมื่อรีโมทมีปัญหา งานไม่สะดุด บันทึกไม่ขาดตอน |
เมื่อรวมกับมาตรฐานของบริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด ที่ได้รับ ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพ 100% ก่อนส่งมอบ มีบริการหลังการขายครบวงจร ช่าง และอะไหล่ และสินค้าเป็นไปตามมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ หน่วยงานจะมีทั้งเครื่องมือที่พร้อมใช้และข้อมูลประกอบสมุดประวัติเครื่องที่ครบถ้วน
สำหรับหน่วยงานที่ดูแลพื้นที่กว้างมาก อาจพิจารณารุ่น 4 หัวอย่าง AIROFOG UM4 และสำหรับซอยแคบหรือใต้ถุนบ้าน ควรมีเครื่องพ่นหมอกควันแบบถืออย่าง AIROFOG AT35 เสริม โดยใช้แบบฟอร์มเดียวกันบันทึกทุกเครื่อง
ข้อแนะนำต่อไปนี้เป็นแนวทางทั่วไป หน่วยงานควรตรวจสอบระเบียบการจัดซื้อจัดจ้างและแนวทางของหน่วยงานต้นสังกัดประกอบเสมอ
"ตอนแรกทีมบ่นว่าแบบฟอร์มยาว แต่พอใช้ไปสองสัปดาห์ ทุกคนเห็นว่าใช้เวลากรอกแค่ไม่กี่นาทีหลังกลับถึงสำนักงาน คนขับจดเวลากับพิกัดตอนเปิดปิดหัวพ่น ส่วนคนคุมเครื่องจดปริมาณสาร พอมีชาวบ้านโทรมาถามว่าซอยเขาได้พ่นไหม เราเปิดแผนที่ให้ดูได้เลยว่าผ่านตอนกี่โมง ปลายปีทำรายงานเสนอผู้บริหารก็ง่าย เพราะตัวเลขทุกอย่างมีที่มา"
(ตัวอย่างเสียงจากหน้างาน เรียบเรียงเป็นภาพรวมจากลักษณะงานทั่วไปของทีมควบคุมโรคระดับท้องถิ่น ไม่ใช่คำกล่าวของบุคคลจริง)
ไม่ใช่ เป็นแบบฟอร์มตัวอย่างทั่วไปที่หน่วยงานนำไปปรับใช้ได้ หากหน่วยงานต้นสังกัดหรือสำนักงานสาธารณสุขในพื้นที่มีแบบรายงานที่กำหนดไว้ ให้ใช้แบบนั้นเป็นหลัก แล้วเพิ่มหัวข้อที่ขาดจากบทความนี้
ไม่จำเป็น โทรศัพท์มือถือที่มีแอปแผนที่ก็บันทึกพิกัดแบบองศาทศนิยมได้ สิ่งสำคัญคือบันทึกทุกครั้งที่เปิดปิดหัวพ่นและจุดเลี้ยวสำคัญ
ไม่ควรบันทึกชื่อหรือบ้านเลขที่ผู้ป่วย ให้ใช้เลขอ้างอิงเหตุการณ์จากหน่วยงานสาธารณสุขแทน และเก็บข้อมูลที่ระบุตัวบุคคลไว้กับหน่วยงานที่มีหน้าที่ตามกฎหมายเท่านั้น
ข้อมูลสินค้าที่เผยแพร่ระบุว่า UM2 เป็นเครื่องพ่นละอองฝอยติดตั้งหลังรถกระบะ 2 หัว ควบคุมด้วยรีโมทและแมนนวล การบันทึกพิกัดในบทความนี้จึงแนะนำให้ใช้โทรศัพท์มือถือหรืออุปกรณ์ที่หน่วยงานมีอยู่ ส่วนรายละเอียดอื่นสอบถามทีมงานได้โดยตรง
ให้ยึดตามแนวทางของกรมควบคุมโรคและหน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ แบบฟอร์มในบทความนี้มีช่อง "รอบที่" ไว้ให้เชื่อมรอบแรกกับรอบถัดไป เพื่อตรวจสอบได้ว่าทำครบตามแนวทาง
ใช้ได้ทั้งสองแบบ หลักคือโครงสร้างเดียวกัน บันทึกในวันเดียวกัน มีผู้ลงนามหรือผู้บันทึกที่ระบุตัวได้ และมีการสำรองข้อมูล หลายหน่วยงานใช้กระดาษในภาคสนามแล้วนำเข้าตารางออนไลน์ภายในวันเดียวกัน
โทร 065-556-6294 LINE @whd268 หรืออีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
ปรึกษาทีมงาน World Health Disinfection เรื่องเครื่องพ่นยุงติดรถกระบะ AIROFOG UM2 สเปก ใบเสนอราคา และการสาธิต
ดูสินค้าและราคา AIROFOG UM2 คลิกที่นี่
ดูศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ
โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · worldhealthdisinfection@gmail.com
บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด 88 268 ถนนกัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
#เครื่องพ่นยุง #เครื่องกำจัดยุง #เครื่องพ่นหมอกควัน #เครื่องพ่นละอองฝอย #เครื่องพ่นยุงราชการ #ควบคุมโรค #บันทึกการพ่นยุง #AIROFOGUM2
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, AIROFOG UM2, บันทึกการพ่นยุง, รายงานผลการพ่นยุง, แบบฟอร์มพ่นยุง