Last updated: 24 ก.ย. 2569 | 7 จำนวนผู้เข้าชม |
แมลงวันที่บินวนเต็มคอก และยุงที่รุมกัดสัตว์ตอนหัวค่ำ เป็นปัญหาที่ฟาร์มของรัฐหลายแห่งเจอทุกปี ไม่ว่าจะเป็นฟาร์มสาธิต ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ หรือสถานีพัฒนาอาหารสัตว์ที่มีทั้งแปลงหญ้า โรงหญ้าหมัก และคอกสัตว์ บทความนี้อธิบายแนวทางที่ใช้ได้จริง โดยเริ่มจากสุขาภิบาลคอกเป็นฐาน แล้วใช้เครื่องพ่นละอองฝอย ULV อย่าง AIROFOG U240 กับผลิตภัณฑ์ที่ฉลากระบุให้ใช้ในพื้นที่เลี้ยงสัตว์เป็นเครื่องมือเสริม
นายสัตวแพทย์ธนากรดูแลฝูงโคเนื้อและโคนมสาธิตของสถานีพัฒนาอาหารสัตว์แห่งหนึ่งในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ สถานีมีแปลงหญ้าหลายร้อยไร่ โรงเก็บหญ้าแห้ง บ่อหญ้าหมัก คอกโคหลายหลัง บ่อพักน้ำเสียจากคอก และอาคารฝึกอบรมที่เกษตรกรจากหลายอำเภอเดินทางมาเรียนเรื่องการผลิตพืชอาหารสัตว์ทุกเดือน
ช่วงต้นฤดูฝนปีหนึ่ง ฝนตกติดกันหลายวัน มูลโคในคอกเปียกแฉะ เศษหญ้าหมักที่หกอยู่รอบรางอาหารเริ่มส่งกลิ่น ไม่ถึงสัปดาห์แมลงวันก็เพิ่มขึ้นจนเกาะดำเต็มผนังคอกและหลังโค โคสะบัดหาง กระทืบเท้า และยืนเบียดกันตลอดทั้งวัน เจ้าหน้าที่สังเกตว่าโคบางตัวกินอาหารน้อยลง ส่วนโคนมบางตัวก็หงุดหงิดระหว่างรีดนม
ตกเย็น ยุงจากบ่อพักน้ำเสียและร่องน้ำข้างแปลงหญ้าก็บินเข้ามารุมกัดทั้งโคและเจ้าหน้าที่เวรกลางคืน บ้านพักเจ้าหน้าที่ซึ่งอยู่ห่างคอกไม่มากก็มีแมลงวันบินเข้าห้องครัว หนักที่สุดคือวันที่มีการฝึกอบรม เกษตรกรที่มาดูงานถ่ายรูปแมลงวันเกาะเต็มโต๊ะอาหารกลางวันแล้วโพสต์ลงโซเชียลมีเดีย พร้อมคำถามว่า "หน่วยงานที่สอนเรื่องการเลี้ยงสัตว์ ยังจัดการแมลงวันในฟาร์มตัวเองไม่ได้หรือ"
ทีมงานเคยแก้ด้วยการผสมสารกำจัดแมลงใส่ถังพ่นแบบอัดแรงดันแล้วพ่นทั่วคอก แต่ละอองหยาบตกพื้นเร็ว สิ้นเปลือง และบางครั้งก็ไม่แน่ใจว่าสารที่ใช้ฉลากอนุญาตให้ใช้ในคอกสัตว์หรือไม่ ธนากรจึงเสนอแผนใหม่ที่ใช้สุขาภิบาลคอกเป็นฐาน แล้วใช้เครื่องพ่นละอองฝอยที่ควบคุมละอองได้เป็นเครื่องมือเสริม พร้อมกติกาเรื่องการเลือกสารที่ชัดเจน
แมลงวันบ้านเพาะพันธุ์ในมูลสัตว์ เศษอาหาร และวัสดุที่เน่าเปื่อย สามารถนำเชื้อโรคหลายชนิดติดตามขาและลำตัวไปยังอาหาร น้ำ และอุปกรณ์ต่าง ๆ ได้ ส่วนแมลงวันคอกเป็นแมลงวันที่กัดดูดเลือด ชอบกัดบริเวณขาและลำตัวส่วนล่างของโค ทำให้สัตว์เจ็บ เครียด และเสียพลังงานไปกับการไล่แมลง การที่สัตว์เครียดต่อเนื่องอาจส่งผลต่อการกินอาหาร การเจริญเติบโต และผลผลิตน้ำนม
ยุงที่เพาะพันธุ์ในบ่อน้ำเสีย ร่องน้ำ และแหล่งน้ำขังรอบฟาร์มก็รบกวนสัตว์ในช่วงเย็นและกลางคืน ในบางพื้นที่ ยุงบางชนิดเกี่ยวข้องกับการแพร่โรคในสัตว์ เช่น สุกรเป็นสัตว์ที่เชื้อไข้สมองอักเสบเจอีเพิ่มจำนวนได้ และมียุงรำคาญบางชนิดที่เพาะพันธุ์ในนาข้าวเป็นพาหะ สำหรับคน ยุงลายที่เพาะพันธุ์ในภาชนะขังน้ำรอบบ้านพักและอาคารเป็นพาหะไข้เลือดออก ชิคุนกุนยา และไข้ซิกา ซึ่งเป็นความเสี่ยงของเจ้าหน้าที่และครอบครัวที่พักในสถานี
ฟาร์มของรัฐมีทั้งภารกิจผลิตพันธุ์สัตว์ ผลิตพืชอาหารสัตว์ และสาธิตให้เกษตรกร หากสัตว์เครียดจากแมลงจนกินอาหารน้อยลงหรือผลผลิตลดลง ตัวชี้วัดของหน่วยงานก็กระทบ นอกจากนี้ยังมีค่าใช้จ่ายจากสารเคมีที่พ่นแบบสิ้นเปลือง ค่าแรงที่ต้องพ่นซ้ำ และเวลาที่สัตวแพทย์ต้องใช้ดูแลปัญหาที่ป้องกันได้
สถานีของรัฐเป็นต้นแบบให้เกษตรกร หากผู้มาดูงานเห็นแมลงวันเต็มคอกและเต็มโต๊ะอาหาร ความน่าเชื่อถือของคำแนะนำเรื่องการจัดการฟาร์มจะลดลงทันที ในทางกลับกัน คอกที่สะอาด มีระบบจัดการมูลและควบคุมแมลงที่เป็นขั้นตอน เป็นบทเรียนที่มีค่าที่สุดที่เกษตรกรนำกลับไปใช้ได้
แมลงวันจากฟาร์มสามารถบินไปรบกวนชุมชนใกล้เคียงได้ ร่วมกับกลิ่นมูลสัตว์ เรื่องนี้มักกลายเป็นเรื่องร้องเรียนต่อหน่วยงานท้องถิ่นหรือโพสต์ในโซเชียลมีเดีย การมีแผนควบคุมแมลงที่ชัดเจนและบันทึกได้จึงช่วยทั้งในการป้องกันและในการชี้แจง
เจ้าหน้าที่ฟาร์มมีงานประจำมากอยู่แล้ว ทั้งให้อาหาร รีดนม ดูแลสุขภาพสัตว์ และดูแลแปลงหญ้า การต้องพ่นสารด้วยถังพ่นที่ต้องสูบลมบ่อยและพ่นซ้ำหลายรอบกินเวลาและแรงงาน และยังเพิ่มโอกาสที่เจ้าหน้าที่จะสัมผัสสารเคมีนานเกินจำเป็น
AIROFOG U240 เป็นเครื่องพ่นละอองฝอยระบบ ULV จากเยอรมนี ULV คือการพ่นน้ำยาปริมาณน้อยมากให้แตกเป็นละอองละเอียดที่ลอยอยู่ในอากาศได้นานพอจะสัมผัสแมลงที่บินและเกาะพัก เหมาะกับงานในโรงเรือนและพื้นที่กึ่งปิดอย่างคอกสัตว์
| รายการ | รายละเอียด |
|---|---|
| ประเภท | เครื่องพ่นละอองฝอย ULV |
| แหล่งผลิต | เยอรมนี |
| ขนาดละออง | ประมาณ 15 ถึง 30 ไมครอน |
| น้ำยาที่ใช้ได้ | ทั้งสูตรน้ำและสูตรน้ำมัน |
| ตัวเครื่อง | ทนไฟและทนรังสียูวี |
| ความจุถัง | 5 ลิตร |
| น้ำหนัก | ประมาณ 3.1 กิโลกรัม |
| บริการ | บริษัทมีมาตรฐาน ISO และ GMP ตรวจสอบคุณภาพ 100% ก่อนส่งมอบ มีช่าง อะไหล่ และบริการหลังการขาย |
น้ำหนักประมาณ 3.1 กิโลกรัมทำให้เจ้าหน้าที่ถือเดินพ่นตามแนวผนังคอก เสา และคานหลังคาซึ่งเป็นจุดที่แมลงวันชอบเกาะพักได้สะดวก ละอองขนาดประมาณ 15 ถึง 30 ไมครอนลอยตัวได้ดีกว่าหยดน้ำขนาดใหญ่ จึงสัมผัสแมลงที่บินและเกาะตามโครงสร้างได้ทั่วถึงกว่า การที่ใช้ได้ทั้งสารสูตรน้ำและสูตรน้ำมันช่วยให้เลือกผลิตภัณฑ์ได้ตามที่ฉลากกำหนดสำหรับพื้นที่เลี้ยงสัตว์ ตัวเครื่องที่ทนไฟและทนรังสียูวีเหมาะกับสภาพฟาร์มที่มีทั้งแดดและความชื้น ส่วนถัง 5 ลิตรเพียงพอสำหรับพ่นคอกทีละหลังโดยไม่หนักเกินไป
การพ่นช่วยลดแมลงวันตัวเต็มวัยได้ในช่วงเวลาหนึ่ง แต่ความสำเร็จระยะยาวขึ้นกับการตัดวงจรที่แหล่งเพาะพันธุ์ แนวทางต่อไปนี้เป็นหลักทั่วไปที่ฟาร์มของรัฐนำไปปรับใช้ได้
| จุดเสี่ยง | สิ่งที่ควรทำ |
|---|---|
| มูลสัตว์ในคอก | เก็บกวาดสม่ำเสมอ โดยเฉพาะช่วงฝน ไม่ปล่อยให้สะสมเป็นชั้นหนา |
| กองมูลและปุ๋ยคอก | ตากให้แห้ง หรือหมักแบบกองที่ปิดคลุม เพื่อลดการวางไข่ของแมลงวัน |
| วัสดุรองพื้น | เปลี่ยนเมื่อเปียกแฉะ ไม่ปล่อยให้หมักหมม |
| รางอาหารและหญ้าหมัก | เก็บเศษอาหารที่หกทุกวัน ปิดบ่อหญ้าหมักให้มิดชิด |
| รางน้ำและจุดน้ำรั่ว | ซ่อมท่อรั่ว ปรับพื้นให้น้ำไหลออก ลดโคลนรอบรางน้ำ |
| บ่อพักน้ำเสียและร่องน้ำ | ลอกวัชพืชและตะกอน ลดแหล่งเพาะพันธุ์ยุง ปล่อยปลากินลูกน้ำในบ่อที่เหมาะสม |
| การระบายอากาศ | ติดพัดลมหรือเปิดช่องลม ช่วยให้คอกแห้งและลดการเกาะพักของแมลง |
| กับดักและเหยื่อ | ใช้กับดักกาวหรือกับดักแมลงวันเพื่อลดจำนวนและติดตามระดับการระบาด |
แนวทางนี้คือการควบคุมแมลงแบบผสมผสาน ความจริงคือไม่มีเครื่องหรือสารใดที่กำจัดแมลงทุกชนิดในฟาร์มได้ในครั้งเดียว แมลงวันบ้าน แมลงวันคอก และยุงมีพฤติกรรมและแหล่งเพาะพันธุ์ต่างกัน จึงต้องใช้หลายวิธีร่วมกัน
ผู้บริหารหลายท่านเรียกทุกอย่างว่า "แมลงวัน" หรือ "ยุง" แต่ในทางปฏิบัติ แต่ละชนิดมีจุดเพาะพันธุ์ ช่วงเวลาออกหากิน และจุดเกาะพักต่างกัน การรู้จักให้ถูกตัวช่วยให้เลือกวิธีและเวลาพ่นได้แม่นยำขึ้น
| ชนิด | พฤติกรรมโดยทั่วไป | จุดที่ควรเน้น |
|---|---|---|
| แมลงวันบ้าน | ไม่กัด แต่ตอมอาหาร มูล และสิ่งสกปรก เพาะพันธุ์ในมูลและเศษอาหารที่ชื้น | เก็บมูล เศษอาหาร พ่นตามผนัง เพดาน และจุดเกาะพักช่วงที่แมลงวันเกาะนิ่ง |
| แมลงวันคอก | กัดดูดเลือดสัตว์ มักกัดบริเวณขา เพาะพันธุ์ในวัสดุพืชหมักหมม เช่น เศษหญ้าหมักและฟางเปียก | เก็บเศษหญ้าหมักและฟางเปียก พ่นตามผนังคอกด้านที่มีแดดและรั้วที่แมลงวันเกาะพัก |
| ยุงรำคาญ | ออกหากินเย็นถึงกลางคืน เพาะพันธุ์ในน้ำเสียและร่องน้ำ | จัดการบ่อน้ำเสีย พ่นรอบคอกช่วงเย็นที่ลมสงบ |
| ยุงลาย | กัดคนช่วงกลางวัน เพาะพันธุ์ในภาชนะขังน้ำ เป็นพาหะไข้เลือดออก | มาตรการ 3 เก็บรอบบ้านพักและอาคารฝึกอบรม พ่นเมื่อมีรายงานผู้ป่วย |
คอกสัตว์เป็นพื้นที่กึ่งปิดที่ละอองอาจค้างอยู่ได้นาน ผู้พ่นจึงต้องสวมอุปกรณ์ป้องกันตามที่ฉลากกำหนด โดยทั่วไปคือหน้ากากที่เหมาะกับละออง ถุงมือกันสารเคมี แว่นตา และชุดแขนยาวขายาว เดินพ่นถอยหลังออกจากพื้นที่เพื่อไม่ให้เดินผ่านละอองที่เพิ่งพ่น ห้ามกินอาหาร ดื่มน้ำ หรือสูบบุหรี่ระหว่างปฏิบัติงาน หลังเสร็จงานให้ล้างมือ อาบน้ำ และแยกซักชุดทำงาน
เก็บผลิตภัณฑ์ไว้ในภาชนะเดิมที่มีฉลากครบ ในห้องที่ล็อกได้ อากาศถ่ายเท ห่างจากอาหารสัตว์ เวชภัณฑ์ และน้ำดื่ม แยกชั้นระหว่างผลิตภัณฑ์สำหรับพื้นที่เลี้ยงสัตว์กับผลิตภัณฑ์กำจัดยุงสำหรับงานสาธารณสุข บันทึกการรับเข้า การใช้ และการทิ้งภาชนะทุกครั้ง น้ำล้างเครื่องต้องจัดการตามคำแนะนำบนฉลาก ห้ามเทลงบ่อน้ำหรือร่องน้ำที่สัตว์ใช้ดื่ม เมื่อมีผู้ตรวจสอบหรือเกษตรกรถามว่าใช้อะไร เมื่อไร และเพราะอะไร สถานีก็ตอบได้ทันที
ปริมาณแมลงวันและยุงในฟาร์มขึ้นลงตามฤดูกาล การวางแผนล่วงหน้าจึงใช้คน เครื่องมือ และงบประมาณได้คุ้มค่ากว่าการตั้งรับทีละครั้ง
แผนนี้ยังใช้เป็นสื่อการสอนได้ด้วย เกษตรกรที่มาอบรมจะได้เห็นปฏิทินงาน ตัวเลขจากกับดัก และบันทึกการพ่นจริง แล้วนำระบบง่าย ๆ นี้กลับไปใช้ในฟาร์มของตนเอง ซึ่งเป็นคุณค่าที่สถานีของรัฐมอบให้ได้ดีที่สุด และแสดงให้เห็นว่างานควบคุมโรคกับการเลี้ยงสัตว์ที่ดีไปด้วยกันได้
หน่วยงานปศุสัตว์ของรัฐควรตั้งงบครุภัณฑ์ให้สอดคล้องกับการจำแนกประเภทครุภัณฑ์ของหน่วยงาน และเขียนคุณลักษณะเฉพาะจากงานจริงในฟาร์ม ด้านล่างเป็นแนวทางทั่วไปที่นำไปปรับใช้ได้
| หัวข้อ | สิ่งที่ควรพิจารณา |
|---|---|
| ลักษณะพื้นที่ | จำนวนและขนาดคอก โรงเก็บอาหารสัตว์ อาคารฝึกอบรม และบ้านพัก |
| ระบบพ่น | ระบบ ULV ช่วงขนาดละออง ความเข้ากันได้กับสารสูตรน้ำและสูตรน้ำมัน |
| ความทนทาน | วัสดุตัวเครื่องที่ทนสภาพฟาร์ม น้ำหนักที่ถือเดินได้สะดวก ความจุถัง |
| เอกสาร | คู่มือภาษาไทย แหล่งผลิต มาตรฐานของผู้จำหน่าย |
| บริการหลังการขาย | การรับประกัน อะไหล่ ช่าง ช่องทางติดต่อ |
| การอบรม | การใช้งาน การล้างเครื่อง การใช้อุปกรณ์ป้องกันตนเอง และการเตรียมคอกก่อนพ่น |
"เราเคยคิดว่าเรื่องแมลงวันแค่พ่นให้หนักขึ้นก็จบ แต่ยิ่งพ่นยิ่งเปลือง แมลงวันก็กลับมาทุกสัปดาห์ พอหันมาเก็บมูลเป็นรอบ เก็บเศษหญ้าหมักทุกวัน ปิดบ่อให้มิดชิด แล้วใช้เครื่องพ่นละอองฝอยเฉพาะตอนที่กับดักบอกว่าแมลงวันเริ่มเยอะ เน้นพ่นตามผนังและคานที่มันเกาะ ใช้เฉพาะสารที่ฉลากบอกว่าใช้ในคอกได้ ผลต่างกันชัดเจน วันที่มีเกษตรกรมาอบรม เราพาเดินดูระบบนี้เป็นหนึ่งในหัวข้อเรียนได้เลย"
ข้อความข้างต้นเป็นตัวอย่างที่เรียบเรียงจากลักษณะงานทั่วไปของฟาร์มปศุสัตว์ ไม่ได้อ้างอิงคำพูดของบุคคลหรือหน่วยงานใดโดยเฉพาะ
ขึ้นกับฉลากของผลิตภัณฑ์ที่ใช้ บางชนิดกำหนดให้นำสัตว์ออกก่อนพ่นและกำหนดเวลาก่อนนำกลับเข้า บางชนิดห้ามพ่นโดนตัวสัตว์ ต้องอ่านฉลากและปรึกษาสัตวแพทย์ทุกครั้ง
ไม่ควรพ่นตามปฏิทินอย่างเดียว ควรใช้ข้อมูลจากกับดักหรือการนับแมลงวันเป็นตัวตัดสินใจ ควบคู่กับการเก็บมูลและจัดการแหล่งเพาะพันธุ์อย่างสม่ำเสมอ
ตัวเครื่องใช้ได้ทั้งสารสูตรน้ำและสูตรน้ำมัน แต่การเลือกผลิตภัณฑ์ต้องยึดฉลากที่ระบุการใช้ในพื้นที่เลี้ยงสัตว์และวิธีพ่นที่สอดคล้องกับเครื่อง ULV
อาจกระทบได้หากใช้ผิดวิธี จึงต้องปิดหรือย้ายรางอาหาร รางน้ำ และอุปกรณ์รีดนมออกก่อนพ่น และปฏิบัติตามระยะหยุดใช้ที่ฉลากกำหนด หากฉลากระบุไว้
ทำได้ หากใช้ผลิตภัณฑ์ที่ฉลากระบุสำหรับกำจัดยุงในพื้นที่นั้น และล้างถังกับระบบพ่นตามคู่มือก่อนเปลี่ยนประเภทงาน
ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเรื่องการสลับกลุ่มสารตามกลไกการออกฤทธิ์ และให้น้ำหนักกับการจัดการแหล่งเพาะพันธุ์และกับดักมากขึ้น การเพิ่มความเข้มข้นเกินฉลากไม่ใช่ทางออกและผิดข้อกำหนด
ขอสเปก ใบเสนอราคา และนัดสาธิต AIROFOG U240 ในคอกจริงของหน่วยงาน
ดูสินค้าและราคา AIROFOG U240 คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 | LINE @whd268 | worldhealthdisinfection@gmail.com
ดูศูนย์รวมอุปกรณ์กำจัดยุงและแมลง ครุภัณฑ์ราชการ
บริษัท เวิลด์ เฮลท์ ดิสอินเฟคชั่น จำกัด 88 268 ถนนกัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
#เครื่องพ่นละอองฝอย #เครื่องพ่นยุง #เครื่องกำจัดยุง #เครื่องพ่นหมอกควัน #เครื่องพ่นยุงราชการ #ควบคุมโรค #AIROFOGU240 #กำจัดแมลงวันคอกสัตว์
คีย์เวิร์ด: เครื่องพ่นละอองฝอย, เครื่องพ่นยุง, เครื่องกำจัดยุง, เครื่องพ่นหมอกควัน, เครื่องพ่นยุงราชการ, ควบคุมโรค, กำจัดแมลงทุกชนิด, ครุภัณฑ์ราชการ, จัดซื้อจัดจ้าง, ยุงลาย, ไข้เลือดออก, ULV, AIROFOG U240, แมลงวันคอกสัตว์, ฟาร์มปศุสัตว์