Last updated: 11 ก.ย. 2569 | 9 จำนวนผู้เข้าชม |
กรณีศึกษา กลิ่นสีกันสนิมในโกดังเก็บข้าวสารเพื่อส่งออก
เมื่อกลิ่นสีกันสนิมในโกดังแทรกซึมเข้าไปในเมล็ดข้าวโดยไม่มีใครทันสังเกต ปัญหาจึงไม่ได้จบแค่เรื่องเหม็น แต่เดินทางไปไกลถึงปลายทางต่างประเทศ นี่คือบทเรียนราคาแพง และทางออกด้วยบริการอบโอโซนดับกลิ่นสีที่วัดผลได้จริง
ดูบริการอบโอโซนกำจัดสารเคมีตกค้างเรื่องเล่านี้เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบได้บ่อย ชื่อบุคคลและสถานที่เป็นนามสมมุติ
ต้นเดือนเมษายน คุณธนากร ผู้จัดการคลังสินค้าของบริษัทรวงทองเอ็กซ์ปอร์ต เดินตรวจโกดังเก็บข้าวสารขนาด 2,400 ตารางเมตรในภาคกลางเหมือนทุกเช้า เขาเงยหน้ามองโครงหลังคาและแปเหล็กที่เริ่มมีคราบสนิมสีส้มเป็นจุด ๆ หลังผ่านหน้าฝนมาหลายปี ตอนนั้นคำว่า กลิ่นสีกันสนิมในโกดัง ยังไม่อยู่ในความคิดของเขาเลย สิ่งที่เขากังวลคือหยดน้ำที่เกาะบนเหล็กขึ้นสนิม ถ้าหยดลงบนกองถุงข้าวจะกลายเป็นคราบเปื้อนทันที
ฝ่ายบริหารจึงอนุมัติงบซ่อมบำรุง จ้างผู้รับเหมาขัดสนิมแล้วพ่นสีรองพื้นกันสนิมสีแดง ทับหน้าด้วยสีเทาทั้งโครงหลังคา โดยเลือกทำช่วงหยุดยาวสงกรานต์ 4 วัน เพื่อไม่ให้กระทบตารางขนส่ง ปัญหาคือในโกดังยังมีข้าวหอมมะลิบรรจุถุง 25 กิโลกรัมอยู่ราว 9,600 ถุง หรือประมาณ 240 ตัน ที่รอส่งให้ผู้นำเข้าในฮ่องกง การย้ายออกทั้งหมดต้องใช้ทั้งเวลาและค่าแรงสูง ทีมงานจึงตัดสินใจคลุมกองข้าวด้วยผ้าใบพลาสติกแทน
เช้าวันแรกหลังหยุดยาว ประตูม้วนเปิดขึ้นพร้อมกับกลิ่นฉุนแบบทินเนอร์ปนน้ำมันที่พุ่งออกมาปะทะหน้า อากาศใต้หลังคาเหล็กเดือนเมษายนร้อนอบอ้าวจนแทบหายใจไม่ออก พนักงานขับรถยกหลายคนบ่นว่าเวียนศีรษะ แสบตา และคลื่นไส้ตั้งแต่ชั่วโมงแรก เมื่อเปิดผ้าใบออก กลิ่นใต้ผ้าใบกลับเข้มข้นไม่ต่างจากด้านนอก เพราะผ้าใบกักทั้งความร้อนและไอระเหยไว้ด้วยกันตลอด 4 วัน
ผู้รับเหมายืนยันว่า "เปิดประตูทิ้งไว้ 2-3 วันก็หาย" คุณธนากรจึงสั่งเปิดประตูทุกบาน ตั้งพัดลมอุตสาหกรรมเพิ่มอีก 6 ตัว หนึ่งสัปดาห์ผ่านไป พนักงานเริ่มบอกว่ากลิ่นจางลงแล้ว ซึ่งส่วนหนึ่งเป็นเพราะจมูกของคนที่ทำงานอยู่ในนั้นทุกวันเริ่มชินกับกลิ่น ข้าว 240 ตันจึงถูกบรรจุขึ้นตู้คอนเทนเนอร์ 10 ตู้ และออกเดินทางตามกำหนด
ราวสองสัปดาห์ต่อมา อีเมลจากผู้นำเข้าก็มาถึง พร้อมรูปถ่ายถุงข้าวที่เพิ่งเปิดจากตู้ ข้อความสั้นแต่หนักหน่วง ผู้นำเข้าแจ้งว่าข้าวหลายถุงมีกลิ่นคล้ายสีหรือน้ำมัน ร้านอาหารที่รับสินค้าไปแล้วบางรายร้องเรียน จึงขอระงับการกระจายสินค้าล็อตนี้ และขอคำอธิบายพร้อมแผนแก้ไขก่อนจะพิจารณาคำสั่งซื้อรอบถัดไปอีก 20 ตู้ ตู้คอนเทนเนอร์ที่ปิดสนิทและตากแดดระหว่างทางทำหน้าที่เหมือนเตาอบ ไอระเหยที่ค้างอยู่ในเมล็ดข้าว ถุง และพาเลทไม้ จึงถูกปล่อยออกมาสะสมจนเข้มข้นในวันที่เปิดตู้
คุณพิมพ์ชนก ผู้จัดการฝ่ายประกันคุณภาพ กลับไปตรวจโกดังอีกครั้ง เธอพบว่าถุงข้าวล็อตใหม่ที่เพิ่งรับเข้า พาเลทไม้ และฟิล์มยืดที่พันพาเลท ยังมีกลิ่นสีชัดเจนเมื่อดมใกล้ ๆ ส่วนช่วงบ่ายที่แดดเผาหลังคา กลิ่นในโกดังกลับแรงขึ้นกว่าตอนเช้าอย่างสังเกตได้ คุณธนากรเพิ่งตระหนักว่าการประหยัดเวลา 4 วัน อาจทำให้บริษัทเสียลูกค้าที่ค้าขายกันมานานหลายปี
หลายคนมองว่ากลิ่นสีเป็นเรื่องชั่วคราวที่เดี๋ยวก็หาย แต่สำหรับโกดังที่เก็บสินค้าอาหาร โดยเฉพาะข้าวสารที่ดูดกลิ่นได้ง่าย กลิ่นสีกันสนิมในโกดังคือความเสี่ยงที่ลามไปได้หลายด้านพร้อมกัน ลองดูผลกระทบทั้ง 4 มิตินี้
สารระเหยจากสีและทินเนอร์ในที่ร่มที่อากาศถ่ายเทไม่ดี อาจทำให้เกิดอาการต่อไปนี้ได้
ข้าวหอมมะลิไทยขายได้ด้วยกลิ่นหอมตามธรรมชาติ เมื่อมีกลิ่นแปลกปลอมปนเข้ามา ในสายตาผู้ซื้อก็คือคุณภาพตก แม้เมล็ดข้าวจะสวยเพียงใดก็ตาม ข่าวว่าซัพพลายเออร์รายไหนมีปัญหามักกระจายได้เร็ว และอาจตามมาด้วยการตรวจประเมินที่เข้มงวดขึ้นในทุกล็อต
สีกันสนิมสำหรับงานเหล็กจำนวนมาก โดยเฉพาะสีรองพื้นสูตรน้ำมันหรือกลุ่มอัลคีด ต้องผสมตัวทำละลายอย่างทินเนอร์หรือน้ำมันสนเพื่อให้สีเหลวพอจะพ่นได้ หลังพ่นเสร็จ ตัวทำละลายเหล่านี้จะระเหยออกมาเป็นไอ ซึ่งเรียกรวมกันว่า สารอินทรีย์ระเหยง่าย หรือ VOCs (Volatile Organic Compounds) ทินเนอร์หลายชนิดมีสารกลุ่มไฮโดรคาร์บอน เช่น โทลูอีนและไซลีน ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของกลิ่นฉุนที่เราคุ้นเคย
สีกลุ่มอัลคีดยังแห้งตัวด้วยการทำปฏิกิริยากับออกซิเจนในอากาศ ระหว่างกระบวนการนี้อาจปล่อยสารกลุ่มอัลดีไฮด์ออกมาทีละน้อย ทำให้มีกลิ่นหืนคล้ายน้ำมันค้างอยู่ได้นานกว่าที่คิด แม้ผิวสีจะแห้งจนเอามือแตะได้แล้วก็ตาม
หลังคาเหล็กที่รับแดดเดือนเมษายนร้อนจัดมาก และยิ่งอุณหภูมิสูง สารระเหยก็ยิ่งถูกปล่อยออกมาเร็วขึ้น ที่สำคัญคือสีทั้งหมดอยู่เหนือกองข้าวโดยตรง เมื่อประตูปิดในตอนกลางคืน ไอระเหยจึงสะสมอยู่ในโกดังโดยไม่มีทางออก
ไม่ใช่แค่ข้าวที่ดูดกลิ่น พาเลทไม้ ฟิล์มยืด ผ้าใบ ฉนวนใต้หลังคา และผนัง ต่างก็ดูดซับไอระเหยไว้ แล้วค่อย ๆ คายกลับออกมาเมื่ออากาศร้อนขึ้น นี่คือเหตุผลที่กลิ่นในโกดังช่วงบ่ายแรงกว่าตอนเช้า ส่วนคนที่อยู่ในพื้นที่ทุกวันจะเกิดอาการจมูกชินกลิ่น จนคิดว่ากลิ่นหายแล้ว ทั้งที่ผู้ซื้อที่เปิดตู้ปลายทางยังได้กลิ่นชัดเจน
เมื่อปัญหาคือโมเลกุลกลิ่นและไอระเหยที่ฝังอยู่ทั่วพื้นที่ขนาดใหญ่ สิ่งที่ต้องการคือวิธีที่เข้าถึงทุกซอกมุมและจัดการที่ต้นตอ บริการอบโอโซนดับกลิ่นสี / กำจัดสารเคมีตกค้าง จาก World Health Disinfection (WHD) ใช้เครื่อง Master Ozone Generator ที่ออกแบบมาเพื่องานลักษณะนี้โดยตรง
เครื่องจะปล่อยโอโซน (O₃) ซึ่งเลียนแบบกลไกการฟอกอากาศตามธรรมชาติ โอโซนมีฤทธิ์ออกซิไดซ์สูง จึงเข้าไปทำลายพันธะโมเลกุลของสารก่อกลิ่น ไอระเหยสารเคมี (VOCs) และเชื้อโรคที่ต้นตอ ไม่ใช่การกลบกลิ่น หลังจากนั้นโอโซนจะสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน (O₂) ตามธรรมชาติ จึงไม่มีสารเคมีตกค้าง และเพราะเป็นก๊าซ โอโซนจึงกระจายไปถึงซอกโครงหลังคาและมุมอับได้ทั่วถึง
WHD เป็นหนึ่งในผู้ให้บริการไม่กี่รายในประเทศไทยที่แสดงผลการลดค่า TVOC (Total Volatile Organic Compounds) ที่วัดจากหน้างานจริง ก่อนและหลังการอบ ด้วยเครื่องวัด AM1310 พร้อมเอกสารสอบเทียบ ได้แก่ KIMO PT100 SC0110 adjusting certificate และ BR-SMART certificate of calibration สำหรับธุรกิจส่งออก ข้อมูลนี้มีค่ามาก เพราะนำไปแนบในรายงานแผนแก้ไขที่ส่งให้ผู้ซื้อได้ แทนคำพูดว่า "กลิ่นหายแล้ว"
การอบโอโซนทำงานได้รวดเร็วและครอบคลุมพื้นที่กว้าง โดยทั่วไปหลังจบรอบการอบ พื้นที่พร้อมใช้งานภายในประมาณ 2 ชั่วโมง สำหรับโกดังขนาดใหญ่ ทีมงานสามารถวางแผนทำเป็นโซน เพื่อให้ส่วนอื่นของธุรกิจเดินต่อได้มากที่สุด
การอบโอโซนดำเนินการโดยช่างเทคนิคที่ผ่านการฝึกอบรม ในพื้นที่ปิดที่ไม่มีคน สัตว์เลี้ยง หรือต้นไม้อยู่ระหว่างรอบการทำงาน หลังจบรอบจะปล่อยให้โอโซนสลายตัวและระบายอากาศก่อนกลับเข้าพื้นที่ ทีมงานจะประเมินหน้างานและย้ายหรือปิดคลุมวัสดุที่อ่อนไหว สำหรับโกดังอาหาร ทีม WHD จะวางแผนร่วมกับฝ่าย QA ในการย้ายหรือแยกสินค้าอาหารออกจากโซนที่อบตามมาตรฐานของแต่ละบริษัท
โอโซนเข้าไปทำลายโครงสร้างโมเลกุลของสารก่อกลิ่นโดยตรง ไม่ต้องใช้น้ำหอมกลบกลิ่น
หลังทำงานเสร็จ โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน ไม่ทิ้งคราบหรือสารใหม่ไว้บนพื้น ผนัง หรือชั้นวาง เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องกลับมาเก็บสินค้าอาหาร
บริการกำจัดสารเคมีตกค้างด้วยโอโซนของ WHD วัดค่า TVOC ที่หน้างานด้วยเครื่องวัดที่มีเอกสารสอบเทียบ คุณจึงมีหลักฐานไว้สื่อสารกับผู้ซื้อ ผู้ตรวจประเมิน และผู้บริหาร
ก๊าซโอโซนลอยไปถึงแปเหล็ก ซอกจันทัน และมุมหลังชั้นวางที่คนเข้าไปทำความสะอาดได้ยาก ซึ่งมักเป็นจุดที่กลิ่นสีกันสนิมในโกดังหลบซ่อนอยู่
Master Ozone Generator ออกแบบให้ครอบคลุมพื้นที่กว้าง ทีมงานกำหนดรอบการทำงานให้เหมาะกับปริมาตรของแต่ละโซน
โดยทั่วไปพื้นที่พร้อมใช้งานภายในประมาณ 2 ชั่วโมงหลังจบรอบ ลดผลกระทบต่อตารางขนส่ง
นอกจากกลิ่นสี โอโซนยังช่วยลดเชื้อโรค เชื้อรา และกลิ่นอับในพื้นที่ปิด
ทุกงานเริ่มจากการสำรวจและประเมินความเสี่ยง ทีมงานดูแลการกันพื้นที่และการระบายอากาศอย่างเป็นขั้นตอน
WHD มีผลงานอบโอโซนดับกลิ่นสีและสารเคมีทั้งในห้องนอนคอนโด ห้องนั่งเล่น งานพ่นสีรถยนต์ ห้องประชุมสำนักงาน ไปจนถึงโรงงานอุตสาหกรรมเคมี
เมื่อเทียบกับค่าเสียโอกาสจากสินค้าที่ถูกระงับ คำสั่งซื้อที่ชะงัก และเวลาหลายสัปดาห์ที่ต้องรอ การใช้บริการอบโอโซนกำจัดกลิ่นสีตั้งแต่ต้นมักเป็นทางเลือกที่คุ้มกว่า
| ก่อน | หลัง |
|---|---|
| กลิ่นทินเนอร์ปนน้ำมันพุ่งออกมาทันทีที่เปิดประตูม้วน | เปิดประตูเข้าไปแล้วไม่พบกลิ่นสีฉุนแบบเดิม อากาศในโกดังรู้สึกโปร่งขึ้น |
| ช่วงบ่ายแดดเผาหลังคา กลิ่นกลับมาแรงขึ้นทุกวัน | กลิ่นช่วงบ่ายลดลงชัดเจน ไม่ย้อนกลับมาแรงเหมือนก่อนอบ |
| พนักงานขับรถยกบ่นเวียนศีรษะ แสบตา คลื่นไส้ | เสียงบ่นเรื่องกลิ่นและอาการไม่สบายระหว่างกะลดลง |
| พาเลทไม้และฟิล์มยืดยังมีกลิ่นสีเมื่อดมใกล้ ๆ | เปลี่ยนวัสดุที่ดูดกลิ่นหนักออก ส่วนพื้นที่เก็บพร้อมรับสินค้าล็อตใหม่ |
| มีเพียงคำยืนยันด้วยปากว่า "กลิ่นจางแล้ว" | มีค่า TVOC ก่อน-หลังจากหน้างาน พร้อมเอกสารสอบเทียบเครื่องวัด |
| ผู้ซื้อระงับคำสั่งซื้อรอบถัดไป 20 ตู้ | มีรายงานแผนแก้ไขที่จับต้องได้ เปิดทางให้กลับมาเจรจาเรื่องการสั่งซื้อ |
คุณพิมพ์ชนกเสนอว่า บริษัทต้องมีหลักฐานที่วัดได้ ไม่ใช่แค่คำยืนยัน ทีมงานจึงย้ายข้าวที่เหลือไปพักที่อาคารสำรอง แล้วติดต่อทีม WHD ช่างเทคนิคเข้าสำรวจ วัดค่า TVOC ในหลายจุด ก่อนจะอบโอโซนเป็นโซนในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์
หลังจบแต่ละรอบและระบายอากาศแล้ว ค่า TVOC ที่วัดซ้ำในจุดเดิมลดลงอย่างเห็นได้ชัด กลิ่นฉุนช่วงบ่ายไม่ย้อนกลับมาแรงเหมือนเดิม บริษัทยังตัดสินใจเปลี่ยนพาเลทไม้และฟิล์มยืดชุดที่ดูดกลิ่นหนักด้วย
คุณธนากรแนบผลการวัดพร้อมเอกสารสอบเทียบเครื่องวัดไว้ในรายงานแผนแก้ไขถึงผู้นำเข้า ส่วนล็อตที่มีปัญหา บริษัทยังต้องเจรจาชดเชยตามสัญญา ซึ่งเป็นบทเรียนที่เจ็บ แต่ผู้ซื้อยอมเปิดทางให้ส่งตู้ทดลองรอบถัดไป โดยขอตรวจกลิ่นเพิ่มก่อนปิดตู้ ซึ่งบริษัทก็ยินดีทำ
ต้องออก คน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ต้องอยู่นอกพื้นที่ตลอดรอบการอบ และกลับเข้าได้หลังโอโซนสลายตัวและระบายอากาศแล้ว สินค้าอาหารควรย้ายหรือแยกออกตามแผนของฝ่าย QA
ขึ้นอยู่กับปริมาตรพื้นที่และระดับกลิ่น โดยทั่วไปหลังจบรอบ พื้นที่พร้อมใช้งานภายในประมาณ 2 ชั่วโมง โกดังใหญ่อาจแบ่งทำเป็นหลายโซน
โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจนตามธรรมชาติ จึงไม่มีสารเคมีตกค้าง ทีมงานจะรอให้สลายตัวและระบายอากาศก่อนส่งมอบพื้นที่
ตั้งแต่ห้องนอนคอนโด ห้องประชุม ไปจนถึงโกดังและโรงงานขนาดใหญ่ ทีมงานจะประเมินหน้างานก่อนเสนอแผนและราคา
โอโซนช่วยลดและสลายสาร VOCs ได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ผลขึ้นกับชนิดสี ระยะเวลาบ่มตัว และวัสดุที่ดูดกลิ่นไว้ WHD จึงวัดค่า TVOC ก่อน-หลังให้เห็นผลจริง
บริการนี้มุ่งจัดการกลิ่นและสารระเหยในพื้นที่ การตัดสินใจเรื่องสินค้าอาหารที่ได้รับผลกระทบควรอยู่ภายใต้การประเมินของฝ่าย QA และข้อตกลงกับผู้ซื้อ
ปรึกษาทีม WHD เรื่องบริการอบโอโซนดับกลิ่นสีและกำจัดสารเคมีตกค้างในโกดัง โรงงาน และอาคาร พร้อมวัดค่า TVOC ก่อน-หลังจริง
ดูรายละเอียดบริการและขอใบเสนอราคา คลิกที่นี่โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
88/268 ถ.กัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
คำค้นหา: กลิ่นสีกันสนิมในโกดัง, กลิ่นสีกันสนิม, ข้าวสารดูดกลิ่นสี, กลิ่นสีในโกดังเก็บอาหาร, อบโอโซนดับกลิ่นสี, กำจัดกลิ่นสี, กำจัดสารเคมีตกค้าง, ลดค่า TVOC, เครื่องอบโอโซน, Master Ozone Generator