Last updated: 11 ก.ย. 2569 | 6 จำนวนผู้เข้าชม |
กรณีศึกษา กลิ่นอีพ็อกซี่ครัวอาหาร ในครัวกลางเบเกอรี่
เมื่อกลิ่นอีพ็อกซี่ครัวอาหารซึมเข้าเนย แป้ง และครีม ปัญหาไม่ได้จบอยู่ในครัว แต่ลามไปถึงตู้โชว์ขนมทั้ง 30 สาขา บทความนี้เล่าบทเรียนราคาแพง พร้อมทางออกด้วยบริการอบโอโซนดับกลิ่นสีที่วัดค่า TVOC ได้จริงหน้างาน
ดูบริการอบโอโซนกำจัดสารเคมีตกค้างเรื่องเล่านี้เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบได้บ่อย ชื่อบุคคลและสถานที่เป็นนามสมมุติ
คุณณัฐชา หรือ "นัท" วัย 38 ปี เป็นผู้จัดการครัวกลางของ "แป้งละมุน" แบรนด์คาเฟ่ที่มีหน้าร้าน 30 สาขาทั่วกรุงเทพฯ และปริมณฑล ครัวกลางขนาดราว 600 ตารางเมตรย่านบางพลี สมุทรปราการ ผลิตครัวซองต์ ขนมปังโฮลวีต ชิฟฟอนเค้ก และครีมพัฟ วันละประมาณ 9,000 ชิ้น รถส่งของทยอยออกจากประตูโหลดสินค้าตั้งแต่ตีสามทุกคืน
พื้นเดิมเป็นกระเบื้องที่แตกร่อนหลายจุด ร่องยาแนวดำจนขัดไม่ออก นัทจึงวางแผนใช้วันหยุดสงกรานต์ระหว่างวันที่ 12–16 เมษายน รื้อกระเบื้องแล้วเทพื้นอีพ็อกซี่แบบไร้รอยต่อ ซึ่งทำความสะอาดง่ายและนิยมใช้ในพื้นที่ผลิตอาหาร ผู้รับเหมาเทชั้นเคลือบสุดท้ายเสร็จเย็นวันที่ 15 ผิวพื้นเงาวับ แห้งพอเดินได้ทันกำหนด
ค่ำวันที่ 17 เมษายน พนักงานกะแรกเปิดประตูเข้ามาเจอกลิ่นฉุนแหลม คล้ายน้ำยาล้างเล็บปนแอมโมเนียลอยค้างทั่วห้อง ผู้รับเหมาบอกว่า "เปิดเตาอบสักพักเดี๋ยวก็หาย" ทีมจึงเริ่มผลิตตามปกติ แต่พอเตาอบหกชั้นร้อนถึง 190 องศาเซลเซียส อากาศในครัวอุ่นขึ้น กลิ่นกลับยิ่งแรงกว่าเดิม
คืนนั้น พี่สมพร หัวหน้าช่างขนมปังที่ทำงานมา 14 ปี ต้องออกไปยืนสูดอากาศหลังร้านถึงสามครั้ง เพราะปวดศีรษะตื้อ ๆ และแสบจมูก น้องใหม่ในไลน์ครีมบ่นว่าตาแดงและคลื่นไส้ นัทสั่งเปิดประตูโหลดสินค้าค้างไว้และตั้งพัดลมอุตสาหกรรมเพิ่มอีก 4 ตัว แต่รถส่งของยังต้องออกตามเวลา ขนมทุกถาดจึงถูกบรรจุกล่องในห้องที่อบอวลไปด้วยกลิ่นเดียวกัน
วันที่ 18 เมษายน ข้อความแรกเด้งเข้ากลุ่มไลน์ สาขาอารีย์แจ้งว่าครัวซองต์ "มีกลิ่นแปลก ๆ เหมือนสีหรือพลาสติก" ช่วงบ่ายสาขาสยามและบางนาแจ้งเรื่องเดียวกัน บัตเตอร์ครีมในเค้กโรลก็มีกลิ่นติดปลายลิ้น
วันที่ 19 มีสาขาตีกลับสินค้า 7 สาขา วันที่ 20 เพิ่มเป็น 12 สาขา ขนมที่ถูกส่งคืนและต้องทิ้งรวมสามวันราว 2,600 ชิ้น ยังไม่นับเนยสดแท้ 180 กิโลกรัมในตู้แช่ข้างไลน์ผลิตที่เปิดปิดบ่อยทั้งคืน เมื่อเปิดกล่องดมก็พบกลิ่นเดียวกับพื้น
ที่หนักกว่านั้นคือโพสต์ในกลุ่มคนรักขนมปังบนเฟซบุ๊ก ถ่ายรูปครัวซองต์พร้อมข้อความว่า "กลิ่นเหมือนทินเนอร์ เปลี่ยนสูตรหรือเปล่า" มีคนแชร์ต่อหลายร้อยครั้ง บางสาขาขอหยุดรับสินค้าไปก่อน
นัทลองทุกวิธีที่นึกออก เปิดประตูทุกบานทั้งคืน วางถุงถ่านไม้ไผ่ 40 ถุง วางถาดเบกกิ้งโซดาอีกหลายสิบถาด และเช่าเครื่องฟอกอากาศมาเพิ่ม 3 เครื่อง แต่ห้าวันผ่านไป กลิ่นยังเกาะอยู่ในผ้าคลุมโต๊ะ ผ้ากันเปื้อน ฉนวนหุ้มท่อ และฝ้ายิปซัม ทุกคืนที่เปิดเตาอบ กลิ่นก็กลับมาเหมือนเดิม
คืนวันที่ 21 เมษายน เธอนั่งรวมตัวเลขความเสียหายแล้วพิมพ์ค้นในโทรศัพท์ว่า "กลิ่นอีพ็อกซี่ครัวอาหาร กำจัดยังไง" เพราะรู้ดีว่าถ้าปล่อยไว้อีกสัปดาห์ แบรนด์ที่สร้างมาเจ็ดปีอาจเสียหายเกินจะเรียกคืน
หลายคนมองว่ากลิ่นจากงานพื้นเป็นแค่ความรำคาญชั่วคราว แต่ในครัวที่ผลิตอาหารทุกวัน กลิ่นสารเคมีคือความเสี่ยงทางธุรกิจโดยตรง เพราะมันกระทบทั้งคน สินค้า และความเชื่อมั่นพร้อมกัน
สารระเหยจากวัสดุก่อสร้างอาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองได้ โดยเฉพาะในห้องที่ร้อนและอากาศถ่ายเทจำกัด อาการที่พบได้ทั่วไป ได้แก่
หากต้องสัมผัสต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็เป็นเรื่องที่ควรหลีกเลี่ยงตั้งแต่ต้น ไม่ใช่รอให้ทุกคน "ชินจมูก"
ในธุรกิจเบเกอรี่ กลิ่นคือจุดขายอันดับแรก ลูกค้าจำได้ว่าครัวซองต์ร้านไหนหอมเนย และจำได้แม่นยิ่งกว่าว่าร้านไหนกลิ่นแปลก ส่วนโพสต์เดียวในโซเชียลมีเดียอาจถูกแชร์ต่อเร็วกว่าที่ทีมจะชี้แจงทัน
ผู้จัดการสาขาคือด่านหน้าที่ต้องรับคำตำหนิจากลูกค้า เมื่อสินค้ามีปัญหาซ้ำหลายวัน ความสัมพันธ์ระหว่างครัวกลางกับหน้าร้านก็เริ่มตึงเครียด ขณะที่ทีมในครัวก็หมดกำลังใจ
พื้นอีพ็อกซี่เกิดจากการผสมอีพ็อกซี่เรซินเข้ากับสารทำแข็ง (Hardener) ซึ่งหลายสูตรเป็นกลุ่มเอมีน ที่มีกลิ่นฉุนคล้ายแอมโมเนีย บางระบบยังใช้ไพรเมอร์หรือชั้นเคลือบที่มีตัวทำละลาย และมีการใช้ทินเนอร์ล้างเครื่องมือระหว่างงาน ทั้งหมดนี้ปล่อยสารอินทรีย์ระเหยง่าย หรือ VOCs ออกสู่อากาศ
ผิวพื้นอาจแห้งพอเดินได้ภายในวันเดียว แต่ปฏิกิริยาบ่มตัวภายในยังดำเนินต่อไปอีกหลายวันจนถึงราวหนึ่งสัปดาห์หรือมากกว่า ขึ้นกับสูตรวัสดุ ความหนา และอุณหภูมิ ช่วงนี้เองที่พื้นยังคงค่อย ๆ ปล่อยสารระเหยออกมา ซึ่งเรียกว่า Off-gassing
โดยทั่วไป เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น สารระเหยก็ยิ่งระเหยได้เร็วขึ้น ครัวเบเกอรี่ที่มีเตาอบหลายตู้ทำงานพร้อมกันจึงเหมือนการ "อุ่น" พื้นใหม่และวัสดุรอบห้องไปพร้อมกัน กลิ่นจึงแรงขึ้นทุกครั้งที่เปิดเตา
ใครที่เคยเก็บเนยไว้ในตู้เย็นใกล้อาหารกลิ่นแรงคงรู้ดีว่า ไขมันดูดซับกลิ่นได้ง่ายมาก โมเลกุลกลิ่นหลายชนิดละลายเข้ากับไขมันได้ดี เนยสด บัตเตอร์ครีม และวิปครีมจึงรับกลิ่นจากอากาศรอบตัวอย่างรวดเร็ว ส่วนแป้ง น้ำตาลไอซิ่ง และขนมปังที่มีเนื้อโปร่งพรุน ก็มีพื้นผิวสัมผัสอากาศมหาศาล
ยิ่งไปกว่านั้น กลิ่นยังซึมเข้าผ้า ฝ้ายิปซัม ฉนวนท่อ กล่องกระดาษ และถาดรองอบ แล้วค่อย ๆ ปล่อยกลับออกมาอีกครั้ง ต่อให้พื้นปล่อยกลิ่นน้อยลงแล้ว วัสดุเหล่านี้ก็ยังเป็นแหล่งกลิ่นสำรองที่ทำให้กลิ่นอีพ็อกซี่ครัวอาหารวนเวียนอยู่ในห้องได้นานกว่าที่คาด
ทุกวิธีที่นัทลองมีเหตุผลรองรับ และไม่ใช่วิธีที่ผิด เพียงแต่ไม่เหมาะกับขนาดของปัญหาและข้อจำกัดของครัวที่ต้องผลิตทุกคืน
เมื่อวิธีระบายและกลบกลิ่นไม่ทันการ สิ่งที่ครัวกลางต้องการคือวิธีที่สลายกลิ่นที่ต้นเหตุ ทำงานเร็ว ครอบคลุมพื้นที่ใหญ่ และวัดผลได้ นี่คือจุดที่ บริการอบโอโซนดับกลิ่นสี / กำจัดสารเคมีตกค้าง ของ World Health Disinfection (WHD) เข้ามาช่วย
Master Ozone Generator ปล่อยโอโซน (O₃) ออกมาในพื้นที่ปิด โดยเลียนแบบกระบวนการฟอกอากาศตามธรรมชาติ โอโซนเป็นสารออกซิไดซ์ที่ว่องไว จึงเข้าไปทำปฏิกิริยาและทำลายพันธะโมเลกุลของสารก่อกลิ่น ไอระเหยของสารเคมี (VOCs) และเชื้อโรคที่ต้นเหตุ ผลคือกลิ่นถูกสลาย ไม่ใช่ถูกกลบไว้ชั่วคราว
หลังจบรอบการทำงาน โอโซนจะสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน (O₂) ตามธรรมชาติ จึงไม่มีสารเคมีตกค้างบนพื้นผิว ซึ่งสำคัญมากสำหรับพื้นที่ผลิตอาหาร
สิ่งที่ทำให้ WHD แตกต่างคือการวัด TVOC (Total Volatile Organic Compounds) หรือปริมาณสารอินทรีย์ระเหยง่ายรวม ทั้งก่อนและหลังอบโอโซน ด้วยเครื่องวัด AM1310 ที่มีเอกสารการปรับเทียบ (KIMO PT100 SC0110 adjusting certificate และ BR-SMART certificate of calibration) WHD เป็นหนึ่งในผู้ให้บริการไม่กี่รายในประเทศไทยที่แสดงผลการลดลงของค่า TVOC ซึ่งวัดจากหน้างานจริง
สำหรับครัวกลาง ผลวัดนี้ใช้สื่อสารกับสาขาได้ว่าปัญหาได้รับการจัดการอย่างเป็นระบบ
โอโซนเป็นก๊าซ จึงแพร่เข้าถึงมุมอับ ใต้โต๊ะสแตนเลส หลังตู้แช่ และเหนือฝ้าได้ดีกว่าการเช็ดถูหรือการวางวัสดุดูดกลิ่น ผลงานหน้างานของ WHD ระบุว่าพื้นที่พร้อมใช้งานภายในประมาณ 2 ชั่วโมงหลังจบขั้นตอน ทีมจึงวางแผนเข้าทำงานในช่วงที่ครัวหยุดผลิตได้ โดยไม่ต้องปิดครัวหลายวัน
โอโซนเข้าไปทำลายพันธะโมเลกุลของสารก่อกลิ่น จึงช่วยลดกลิ่นได้จริง ต่างจากน้ำหอมที่แค่ซ้อนกลิ่นใหม่ทับกลิ่นเดิม
หลังจบรอบ โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน ไม่ทิ้งคราบหรือกลิ่นใหม่ไว้บนโต๊ะเตรียมอาหาร ถาดอบ หรือผนัง
บริการกำจัดสารเคมีตกค้างด้วยโอโซนของ WHD วัดค่า TVOC ด้วยเครื่องมือที่มีเอกสารสอบเทียบ ผู้บริหารจึงมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจกลับมาผลิต
ครัวกลาง โรงงานอาหาร โกดังวัตถุดิบ หรือโรงงานเคมี ล้วนเป็นพื้นที่ที่ Master Ozone Generator ครอบคลุมได้อย่างรวดเร็ว
กลิ่นไม่ได้อยู่แค่บนพื้น แต่ซ่อนในช่องว่างหลังตู้ ใต้ชั้นวาง และเหนือฝ้า โอโซนในรูปก๊าซแพร่ไปถึงจุดเหล่านี้ได้ทั่วถึง
หลายพื้นที่พร้อมใช้งานภายในประมาณ 2 ชั่วโมงหลังจบขั้นตอน เหมาะกับธุรกิจที่หยุดครัวนานไม่ได้
นอกจากกลิ่นอีพ็อกซี่และ PU การอบโอโซนดับกลิ่นสียังช่วยเรื่องกลิ่นสีอะคริลิค สีน้ำมัน ทินเนอร์ แลคเกอร์ กาวอุตสาหกรรม และกลิ่นอาคารรีโนเวทใหม่
ครัวที่ร้อนชื้นมักมีกลิ่นอับและเชื้อราสะสม การอบโอโซนช่วยลดสิ่งเหล่านี้ในพื้นที่ปิดได้ในรอบเดียวกัน
ช่างของ WHD ประเมินหน้างาน ปิดกั้นพื้นที่ ดูแลให้ไม่มีคน สัตว์ และต้นไม้อยู่ระหว่างทำงาน รวมถึงย้ายหรือคลุมอุปกรณ์ที่ไวต่อโอโซนตามความจำเป็น
ตั้งแต่ห้องนอนคอนโด ห้องนั่งเล่น ห้องประชุมสำนักงาน งานพ่นสีรถยนต์ ไปจนถึงโรงงานอุตสาหกรรมเคมี ประสบการณ์นี้ช่วยให้ทีมวางแผนการอบโอโซนกำจัดกลิ่นสารเคมีให้เหมาะกับครัวแต่ละแห่งได้
| ก่อน | หลัง |
|---|---|
| กลิ่นฉุนคล้ายน้ำยาปนแอมโมเนีย แรงขึ้นทุกครั้งที่เปิดเตาอบ | กลิ่นสารเคมีลดลงอย่างชัดเจน มีค่า TVOC ก่อน-หลังยืนยัน |
| ช่างขนมปังปวดศีรษะ แสบจมูก ต้องออกไปพักสูดอากาศหลายรอบ | ทีมกลับมาทำงานเต็มกะได้สบายขึ้น |
| เนย ครีม และขนมดูดกลิ่น 12 สาขาตีกลับสินค้า | ขนมชุดทดลองผ่านการดมและชิมของหัวหน้าสาขา ทยอยกลับมาส่งตามปกติ |
| วางถ่านและเบกกิ้งโซดาเต็มห้อง เปิดประตูค้างทั้งคืน | ปิดประตูครัวได้ตามมาตรฐานสุขลักษณะ ไม่ต้องพึ่งวิธีชั่วคราว |
| ผู้จัดการสาขาไม่มั่นใจ ไม่รู้ว่าปัญหาจะจบเมื่อไร | มีผลวัดและขั้นตอนที่ชัดเจนไว้สื่อสารกับทุกสาขา |
| กลิ่นซึมอยู่ในผ้า ฝ้า และฉนวนท่อ วนกลับมาทุกคืน | กลิ่นสะสมในซอกมุมและวัสดุรอบห้องลดลง อากาศในครัวโปร่งขึ้น |
เช้าวันที่ 22 เมษายน นัทโทรหา WHD ทีมช่างเข้าสำรวจในวันเดียวกัน วัดค่า TVOC ในครัวและห้องเก็บวัตถุดิบ แล้วนัดเข้าทำงานคืนนั้นหลังรถส่งของคันสุดท้ายออก ทีมครัวย้ายวัตถุดิบทั้งหมดออก และทิ้งเนยกับขนมที่ดูดกลิ่นไปแล้ว
หลังจบรอบอบโอโซนและระบายอากาศ ทีมวัดค่าซ้ำและพบว่าค่า TVOC ลดลงอย่างชัดเจน กลิ่นฉุนที่เคยแรงขึ้นทุกครั้งเปิดเตาเบาลงจนแทบไม่รู้สึก ทีมครัวทำความสะอาดพื้นผิวสัมผัสอาหารตามขั้นตอนปกติ แล้วอบครัวซองต์ชุดทดลอง 60 ชิ้นส่งให้หัวหน้าสาขา 5 คนดมและชิมก่อน
ภายในสามวัน สาขาส่วนใหญ่กลับมารับสินค้าตามปกติ นัทแชร์ผลวัดในกลุ่มไลน์ผู้จัดการสาขา ความเสียหายช่วงแรกเรียกคืนไม่ได้ทั้งหมด แต่สิ่งที่ได้กลับมาคือความเชื่อมั่น
ต้องออก ทุกคน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ต้องออกจากพื้นที่ระหว่างเดินเครื่อง การอบโอโซนทำโดยช่างที่ผ่านการฝึกอบรมในพื้นที่ปิดที่ไม่มีคนอยู่ และกลับเข้าได้หลังโอโซนสลายตัวและระบายอากาศแล้ว
ขึ้นกับขนาดพื้นที่และระดับกลิ่น หลายพื้นที่พร้อมใช้งานภายในประมาณ 2 ชั่วโมงหลังจบขั้นตอน ครัวที่ผลิตทุกวันจึงนัดทำงานในช่วงหยุดผลิตได้
โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจนตามธรรมชาติ จึงไม่มีสารเคมีตกค้าง
ตั้งแต่ห้องนอนคอนโด ร้านอาหาร ห้องประชุม ไปจนถึงครัวกลาง โกดัง และโรงงาน โดยกำหนดรอบการทำงานตามปริมาตรห้องจริง
ควรย้ายอาหาร วัตถุดิบ และบรรจุภัณฑ์ออกจากพื้นที่ก่อนเริ่มงาน ส่วนของที่ดูดกลิ่นสารเคมีไปแล้วไม่ควรนำกลับมาใช้
การอบโอโซนช่วยลดและสลายกลิ่นสารเคมีได้อย่างชัดเจน โดยมีค่า TVOC ก่อน-หลังเป็นตัวชี้วัด แต่ผลขึ้นกับชนิดวัสดุ ระยะการบ่มตัว และปริมาณสารระเหย ทีมจะประเมินและแจ้งให้ทราบตามจริง
อย่ารอให้ลูกค้าเป็นคนบอก ให้ทีม WHD สำรวจ วัดค่า TVOC และอบโอโซนสลายกลิ่นก่อนกลับมาผลิต
ดูรายละเอียดบริการและขอใบเสนอราคา คลิกที่นี่โทร 065-556-6294 · LINE @whd268 · อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
88/268 ถ.กัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
คำค้นหา: กลิ่นอีพ็อกซี่ครัวอาหาร, กลิ่นพื้นอีพ็อกซี่ใหม่, กลิ่นอีพ็อกซี่ครัวเบเกอรี่, อบโอโซนดับกลิ่นสี, กำจัดกลิ่นสี, กำจัดสารเคมีตกค้าง, ลดค่า TVOC, ขนมปังติดกลิ่นสารเคมี, เครื่องอบโอโซน, Master Ozone Generator