Last updated: 11 ก.ย. 2569 | 2 จำนวนผู้เข้าชม |
กรณีศึกษา กลิ่นเฟอร์นิเจอร์ MDF และฟอร์มาลดีไฮด์ในห้องสมุดโรงเรียน
เมื่อกลิ่นเฟอร์นิเจอร์ MDF ในห้องสมุดที่เพิ่งปรับปรุงเสร็จ ทำให้ห้องที่ควรเป็นมุมโปรดของเด็ก ๆ กลายเป็นห้องที่ผู้ปกครองสั่งห้ามเข้า นี่คือบทเรียนของโรงเรียนหนึ่ง และทางออกด้วยบริการอบโอโซนดับกลิ่นสี / กำจัดสารเคมีตกค้างที่วัดผลได้จริง
ดูบริการอบโอโซนกำจัดสารเคมีตกค้างเรื่องเล่านี้เรียบเรียงจากสถานการณ์ที่พบได้บ่อย ชื่อบุคคลและสถานที่เป็นนามสมมุติ
หลายโรงเรียนใช้ช่วงปิดภาคเรียนปรับปรุงห้องเรียนและห้องสมุด แต่แทบไม่มีใครวางแผนรับมือกลิ่นเฟอร์นิเจอร์ MDF กาวพรม และสีทาผนังใหม่ ที่จะอบอวลอยู่ในห้องปิดติดแอร์หลังช่างส่งมอบงาน เรื่องของ "โรงเรียนศรีนครพิทยาคม" โรงเรียนมัธยมขนาดกลางที่มีนักเรียนราว 1,200 คน คือตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด
ครูวันเพ็ญ เป็นครูบรรณารักษ์มา 19 ปี เธอเฝ้ารอวันนี้มานาน ห้องสมุดเก่าบนชั้น 3 มีชั้นหนังสือเหล็กขึ้นสนิมและพรมเก่าที่มีกลิ่นอับ จนในที่สุดโรงเรียนได้งบประมาณรวมกับเงินผ้าป่าจากสมาคมศิษย์เก่า ประมาณ 1.6 ล้านบาท สำหรับปรับปรุงห้องสมุดทั้งหมด
ช่วงปิดภาคเรียนที่ 1 ในเดือนตุลาคม ผู้รับเหมาใช้เวลา 3 สัปดาห์ติดตั้งชั้นหนังสือไม้ MDF ปิดผิวลามิเนต 42 ตู้ โต๊ะอ่านหนังสือ 16 ตัว เคาน์เตอร์ยืมคืนตัวใหม่ ปูพรมแผ่นด้วยกาวรวม 180 ตารางเมตร และทาสีผนังเป็นโทนฟ้าอ่อน ช่างเก็บงานเสร็จเย็นวันศุกร์ ปิดแอร์ ล็อกประตู แล้วห้องก็ถูกปิดสนิทตลอดสุดสัปดาห์
เช้าวันจันทร์ที่ 2 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นวันเปิดภาคเรียนที่ 2 ครูวันเพ็ญไขกุญแจเป็นคนแรก สิ่งแรกที่ปะทะหน้าไม่ใช่ความสวยงามของห้องใหม่ แต่เป็นกลิ่นฉุนแหลม ๆ ปนกลิ่นกาวใหม่ เหมือนเปิดกล่องเฟอร์นิเจอร์ที่ถูกอบไว้ในรถกลางแดด ตาของเธอเริ่มแสบภายในไม่กี่นาที เธอคิดว่า "เปิดแอร์สักพักคงดีขึ้น"
ตั้งแต่วันอังคารถึงวันพฤหัสบดี มีนักเรียนเดินมาห้องพยาบาลรวม 11 คน อาการคล้ายกันคือแสบตา น้ำตาไหล คัดจมูก และปวดศีรษะหลังใช้ห้องสมุดในคาบรักการอ่าน นักเรียนชั้น ม.2 คนหนึ่งที่เป็นโรคหอบหืดต้องใช้ยาพ่นขยายหลอดลม ส่วนครูวันเพ็ญเองก็เสียงแหบและปวดศีรษะทุกบ่าย ครูสาวที่ตั้งครรภ์ 5 เดือนซึ่งช่วยงานห้องสมุดต้องย้ายโต๊ะไปนั่งที่ห้องพักครูแทน
คืนวันพฤหัสบดี ผู้ปกครองคนหนึ่งโพสต์รูปตาแดงก่ำของลูกลงกลุ่ม LINE ผู้ปกครองระดับชั้น ข้อความสั้น ๆ ว่า "ห้องสมุดใหม่ใช้วัสดุอะไร ลูกกลับมาตาแดงสองวันติด" ภายในชั่วโมงเดียวมีคนตอบกว่า 60 ข้อความ บางคนแชร์บทความเรื่องสารก่อมะเร็งในเฟอร์นิเจอร์
เช้าวันศุกร์ที่ 6 พฤศจิกายน ผู้อำนวยการเรียกประชุมด่วน และตัดสินใจปิดห้องสมุดชั่วคราว ครูวันเพ็ญเป็นคนแปะป้ายหน้าประตูด้วยมือตัวเอง ห้องที่เธอรอมาหลายปีเปิดใช้ได้เพียง 5 วัน
ผลกระทบตามมาเป็นทอด ๆ งานสัปดาห์ห้องสมุดและตลาดนัดหนังสือที่นัดสำนักพิมพ์ไว้กลางเดือนต้องเลื่อน นักเรียน ม.6 ที่ใช้ห้องสมุดอ่านหนังสือเตรียมสอบหลังเลิกเรียนไม่มีที่นั่ง คาบรักการอ่านต้องย้ายไปใช้โรงอาหาร และสมาคมศิษย์เก่าที่บริจาคเงินก็โทรมาถามว่า "ห้องสมุดที่เราช่วยสร้างมีปัญหาอะไร"
เมื่อโทรหาผู้รับเหมา คำตอบที่ได้คือ "กลิ่นไม้ใหม่ปกติครับครู เปิดแอร์เปิดหน้าต่างไว้สัก 2-3 เดือนก็หาย" แต่โรงเรียนไม่มีเวลา 3 เดือน และผู้ปกครองก็ไม่ยอมรอ
ภารโรงเปิดหน้าต่างทุกบาน ยกพัดลมอุตสาหกรรม 4 ตัวมาเป่าทั้งวัน ครูช่วยกันวางถุงถ่านไม้ไผ่ 30 ถุงและกากกาแฟตามชั้นหนังสือ ยืมเครื่องฟอกอากาศ 2 เครื่องจากห้องผู้อำนวยการ ผู้ปกครองใจดีคนหนึ่งยังนำสเปรย์น้ำหอมปรับอากาศมาฉีดให้ แต่กลับทำให้ห้องมีกลิ่นหวานเลี่ยนผสมกลิ่นเคมีจนหลายคนเวียนศีรษะหนักกว่าเดิม
ผ่านไป 8 วัน กลางวันกลิ่นดูเบาลงบ้าง แต่ทุกเช้าที่ไขกุญแจเข้าห้อง กลิ่นกลับมาฉุนเหมือนเดิม ครูวันเพ็ญนั่งมองชั้นหนังสือสวย ๆ ที่ไม่มีเด็กคนไหนกล้าเข้าใกล้ แล้วตั้งคำถามว่า ห้องนี้จะกลับมาเป็นห้องสมุดได้จริงหรือ
กลิ่นเฟอร์นิเจอร์ใหม่ดูเหมือนเรื่องเล็ก แต่ในสถานศึกษาที่มีเด็กใช้งานวันละหลายร้อยคน ความเสียหายขยายวงไปไกลกว่าความรำคาญมาก
กลิ่นที่ครูวันเพ็ญเจอไม่ใช่ "กลิ่นไม้ใหม่" อย่างที่หลายคนเข้าใจ แต่คือส่วนผสมของสารอินทรีย์ระเหยง่าย (VOCs) จากวัสดุหลายชนิดที่ถูกติดตั้งพร้อมกันในห้องปิด
MDF (Medium Density Fiberboard) คือแผ่นใยไม้อัดความหนาแน่นปานกลาง ผลิตจากเส้นใยไม้ที่ถูกบดละเอียดแล้วอัดขึ้นรูปด้วยความร้อนร่วมกับกาวเรซิน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นเรซินยูเรียฟอร์มาลดีไฮด์ ข้อดีคือราคาประหยัด ผิวเรียบ ทำชั้นหนังสือได้สวย แต่กาวชนิดนี้สามารถค่อย ๆ ปล่อยฟอร์มาลดีไฮด์ออกมาในรูปไอระเหยได้เป็นเวลานาน
ฟอร์มาลดีไฮด์เป็นก๊าซไม่มีสี มีกลิ่นฉุน ระคายเคืองตาและทางเดินหายใจได้แม้ในความเข้มข้นไม่สูงนัก และองค์การระหว่างประเทศเพื่อการวิจัยโรคมะเร็ง (IARC) ได้จัดให้เป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์ ซึ่งไม่ได้แปลว่าได้กลิ่นแล้วจะป่วยทันที แต่เป็นเหตุผลที่ควรลดการสัมผัสระยะยาว โดยเฉพาะในห้องที่เด็กใช้ทุกวัน
กระบวนการที่วัสดุค่อย ๆ ปล่อยสารระเหยออกมาเรียกว่า Off-gassing ปัญหาที่ซ้อนอยู่คือ สารเหล่านี้ไม่ได้ลอยอยู่ในอากาศอย่างเดียว แต่ถูกดูดซับเข้าไปในวัสดุพรุน อย่างพรม ผ้าม่าน เบาะนั่งอ่าน กระดาษ ปกหนังสือ และฝ้ายิปซัม แล้วคายกลับออกมาอีกเมื่อปิดห้อง นี่คือเหตุผลที่ห้องสมุดของครูวันเพ็ญดูดีขึ้นตอนเปิดหน้าต่าง แต่กลับมาเหม็นทุกเช้า
วิธีที่โรงเรียนลองทำไม่ผิด แต่มีข้อจำกัดเมื่อเจอกลิ่นเฟอร์นิเจอร์ MDF ปริมาณมากในห้องใหญ่
หลังจากลองทุกวิธีมาแล้ว ครูฝ่ายบริหารทั่วไปของโรงเรียนค้นหาข้อมูลและพบบริการอบโอโซนดับกลิ่นสี / กำจัดสารเคมีตกค้าง ของ World Health Disinfection (WHD) ซึ่งรองรับทั้งกลิ่นสีทุกประเภท กลิ่นกาวอุตสาหกรรม กลิ่นอาคารสร้างใหม่หรือรีโนเวท และกลิ่นเฟอร์นิเจอร์โดยตรง
เครื่อง Master Ozone Generator ปล่อยก๊าซโอโซน (O₃) ออกมาในพื้นที่ปิด เลียนแบบกระบวนการฟอกอากาศตามธรรมชาติ โอโซนเป็นตัวออกซิไดซ์ที่แรง จึงเข้าไปทำปฏิกิริยาและสลายพันธะโมเลกุลของสารที่ก่อกลิ่น ไอระเหยสารเคมี (VOCs) รวมถึงเชื้อโรคและเชื้อราในพื้นที่ปิด เป็นการทำลายกลิ่นที่ต้นเหตุ ไม่ใช่การกลบกลิ่น
เพราะเป็นก๊าซ โอโซนจึงกระจายได้ทั่วพื้นที่กว้าง เข้าถึงซอกหลังชั้นหนังสือ ช่องว่างระหว่างเล่ม ใต้เคาน์เตอร์ และเนื้อพรม ซึ่งผ้าเช็ดหรือเครื่องฟอกอากาศเข้าไม่ถึง เมื่อทำงานเสร็จ โอโซนจะสลายตัวกลับเป็นออกซิเจน (O₂) ตามธรรมชาติ จึงไม่มีสารเคมีตกค้างให้ต้องเช็ดล้างภายหลัง
สิ่งที่ทำให้โรงเรียนมั่นใจคือ WHD วัดค่า TVOC (Total Volatile Organic Compounds) หรือปริมาณสารอินทรีย์ระเหยง่ายรวม ก่อนและหลังการอบที่หน้างานจริง ด้วยเครื่องวัด AM1310 ที่มีเอกสารสอบเทียบประกอบ ได้แก่ KIMO PT100 SC0110 adjusting certificate และ BR-SMART certificate of calibration
WHD เป็นหนึ่งในผู้ให้บริการไม่กี่รายในประเทศไทยที่แสดงผลการลดลงของค่า TVOC ที่วัดจากหน้างานจริง สำหรับโรงเรียน นี่คือหลักฐานที่นำไปชี้แจงผู้ปกครองได้จริง
โดยทั่วไปพื้นที่ที่ผ่านการอบพร้อมกลับมาใช้งานได้ภายในประมาณ 2 ชั่วโมง หลังโอโซนสลายตัวและระบายอากาศเรียบร้อย โรงเรียนจึงนัดทำในวันเสาร์ได้โดยไม่ต้องหยุดการเรียนการสอนเพิ่ม WHD มีผลงานตั้งแต่ห้องนอนคอนโด ห้องประชุมสำนักงาน งานพ่นสีรถยนต์ ไปจนถึงโรงงานเคมี
โอโซนเข้าไปทำลายโมเลกุลของสารก่อกลิ่นโดยตรง ต่างจากน้ำหอมที่เพียงเพิ่มกลิ่นใหม่ทับกลิ่นเดิม
บริการกำจัดสารเคมีตกค้างด้วยโอโซน ออกแบบมาเพื่อไอระเหยจากวัสดุก่อสร้างและตกแต่งภายใน ทั้งกลิ่นเฟอร์นิเจอร์ กาวอุตสาหกรรม แลคเกอร์ ทินเนอร์ และสีทาอาคาร
การวัดค่าที่หน้างานด้วยเครื่อง AM1310 ที่มีเอกสารสอบเทียบ ทำให้ผู้บริหารโรงเรียนมีข้อมูลประกอบการตัดสินใจเปิดห้อง และมีหลักฐานสื่อสารกับผู้ปกครองอย่างโปร่งใส
โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจนเองตามธรรมชาติ ไม่ทิ้งคราบหรือน้ำยาไว้บนชั้นหนังสือ โต๊ะอ่าน หรือพรม จึงเหมาะกับห้องที่เด็กสัมผัสพื้นผิวตลอดเวลา
ก๊าซโอโซนแทรกเข้าไปหลังตู้ ในรูเจาะชั้นหนังสือ และระหว่างเส้นใยพรม ซึ่งเป็นจุดที่กลิ่นเฟอร์นิเจอร์ MDF ซ่อนอยู่มากที่สุด
ทั้งห้องสมุด ห้องประชุม หรือโกดัง ทีมงานคำนวณรอบการอบตามปริมาตรห้อง ต่างจากเครื่องฟอกอากาศที่รองรับได้เพียงห้องเล็ก
โดยทั่วไปพร้อมใช้งานภายในประมาณ 2 ชั่วโมง ทำให้บริการอบโอโซนดับกลิ่นสี นัดหมายช่วงวันหยุดหรือหลังเลิกเรียนได้ง่าย
โอโซนยังช่วยลดเชื้อโรคและเชื้อราในพื้นที่ปิด เหมาะกับห้องสมุดที่มีหนังสือเก่าและมุมอับชื้น
ทีมงานสำรวจพื้นที่ ดูแลให้ไม่มีคนและสัตว์อยู่ในห้อง และปกป้องอุปกรณ์ที่อ่อนไหว ผู้ใช้บริการไม่ต้องจัดการเครื่องเอง
เมื่อเทียบกับค่ารื้อเปลี่ยนเฟอร์นิเจอร์ หรือการปิดห้องที่ลงทุนไปหลักล้านเป็นเดือน ๆ การอบโอโซนกำจัดกลิ่นสีและสารเคมีตกค้าง คือทางเลือกที่ช่วยให้ห้องกลับมาทำหน้าที่ได้เร็วกว่ามาก
| ก่อน | หลัง |
|---|---|
| ไขกุญแจตอนเช้าเจอกลิ่นฉุนของกาวและเฟอร์นิเจอร์ใหม่ทันที | กลิ่นฉุนเบาลงอย่างชัดเจน อากาศในห้องโปร่งขึ้น |
| นักเรียนแสบตา น้ำตาไหล เดินไปห้องพยาบาล | นักเรียนกลับมานั่งอ่านหนังสือในคาบรักการอ่านได้ตามปกติ |
| ไม่มีข้อมูลยืนยัน มีแต่คำว่า "รอเดี๋ยวก็หาย" | มีผลวัดค่า TVOC ก่อน-หลังจากหน้างานจริงไว้ชี้แจงผู้ปกครอง |
| กลุ่ม LINE ผู้ปกครองเต็มไปด้วยคำถามและความกังวล | โรงเรียนสื่อสารได้ชัดเจนว่าแก้ปัญหาอย่างไร และวัดผลอย่างไร |
| ถ่าน กากกาแฟ พัดลม และน้ำหอม วางเต็มห้อง | ไม่มีสารเคมีตกค้าง ไม่มีกลิ่นน้ำหอมกลบ ห้องกลับมาเป็นระเบียบ |
| ป้าย "ปิดชั่วคราว" และงานสัปดาห์ห้องสมุดถูกเลื่อน | เปิดห้องสมุดอีกครั้ง และจัดงานตลาดนัดหนังสือได้ |
ทีม WHD เข้าสำรวจในวันพุธ วัดค่า TVOC และอธิบายขั้นตอนให้ผู้อำนวยการฟัง จากนั้นนัดอบโอโซนในเช้าวันเสาร์ ครูช่วยกันย้ายคอมพิวเตอร์ออก ช่างคลุมอุปกรณ์ที่เหลือ และหลังอบเสร็จทีมงานวัดค่าซ้ำเพื่อส่งผลก่อน-หลังให้โรงเรียน
เช้าวันจันทร์ ครูวันเพ็ญไขกุญแจด้วยใจเต้นแรง กลิ่นฉุนที่เคยปะทะหน้าเบาลงอย่างชัดเจน เธอยังได้กลิ่นเฟอร์นิเจอร์ใหม่จาง ๆ อยู่บ้าง แต่ไม่แสบตาอีก ห้องสมุดกลับมาเปิดหลังปิดไป 10 วัน
ในการประชุมผู้ปกครอง โรงเรียนนำผลวัดค่า TVOC ขึ้นจอให้ดู พร้อมอธิบายว่าจะเปิดหน้าต่างระบายอากาศทุกเช้า นักเรียนทยอยกลับมา ผู้ปกครองของน้องที่เป็นหอบหืดขอรอดูอีกหนึ่งสัปดาห์ก่อนให้ลูกเข้าห้อง ส่วนงานตลาดนัดหนังสือจัดได้ช้ากว่าแผนเพียงหนึ่งสัปดาห์
ต้องออกทั้งหมด คน สัตว์เลี้ยง และต้นไม้ต้องไม่อยู่ในพื้นที่ระหว่างการอบ และกลับเข้าได้หลังโอโซนสลายตัวและระบายอากาศเรียบร้อยแล้ว โดยช่างจะเป็นผู้แจ้ง
ขึ้นอยู่กับขนาดพื้นที่และระดับกลิ่น โดยทั่วไปพื้นที่พร้อมใช้งานภายในประมาณ 2 ชั่วโมงหลังเสร็จขั้นตอน
โอโซนสลายตัวกลับเป็นออกซิเจนตามธรรมชาติ จึงไม่มีสารเคมีตกค้าง ทีมงานจะรอให้สลายตัวและระบายอากาศก่อนส่งมอบเสมอ
ตั้งแต่ห้องนอนคอนโด ห้องประชุม ห้องสมุด ไปจนถึงโกดังและโรงงาน ทีมงานคำนวณรอบการอบตามปริมาตรพื้นที่จริง
ช่างจะประเมินหน้างาน และแนะนำให้ย้ายหรือคลุมอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่อ่อนไหวและวัสดุบางชนิดก่อนเริ่มงาน
การอบช่วยลดกลิ่นและสารระเหยที่สะสมได้ชัดเจน แต่ MDF ใหม่อาจยังปล่อยสารออกมาช้า ๆ ได้อีกระยะหนึ่ง จึงควรระบายอากาศต่อเนื่อง และสามารถนัดตรวจวัดซ้ำได้
ไม่จำเป็น สามารถนัดทำช่วงวันหยุดหรือหลังเลิกเรียน โดยปิดเฉพาะพื้นที่ที่อบ
อย่าปล่อยให้กลิ่นเฟอร์นิเจอร์ MDF และกาวพรมพรากห้องที่ลงทุนไปจากนักเรียน ให้ทีม WHD สำรวจและวัดค่า TVOC ให้คุณ
ดูรายละเอียดบริการและขอใบเสนอราคา คลิกที่นี่โทร 065-556-6294 · LINE @whd268
อีเมล worldhealthdisinfection@gmail.com
88/268 ถ.กัลปพฤกษ์ แขวงบางแค เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
คำค้นหา: กลิ่นเฟอร์นิเจอร์ MDF, ฟอร์มาลดีไฮด์จากเฟอร์นิเจอร์, กลิ่นห้องสมุดรีโนเวทใหม่, กลิ่นกาวพรมใหม่, อบโอโซนดับกลิ่นสี, กำจัดกลิ่นสี, กำจัดสารเคมีตกค้าง, ลดค่า TVOC, เครื่องอบโอโซน, Master Ozone Generator