โรงเรียนประถม 780 คน มีนักเรียนป่วยไข้เลือดออก 23 คนในเทอมเดียว จนผู้ปกครองไม่กล้าให้ลูกมาเรียน
Last updated: 7 ก.ย. 2569 | 4 จำนวนผู้เข้าชม |
เรื่องจริงจากโรงเรียนประถมศึกษา จังหวัดขอนแก่น
โรงเรียนประถม 780 คน มีนักเรียนป่วยไข้เลือดออก 23 คนในเทอมเดียว จนผู้ปกครองไม่กล้าให้ลูกมาเรียน
เมื่อสนามเด็กเล่นและสวนหย่อมที่สร้างมาเพื่อเด็ก กลายเป็นจุดที่อันตรายที่สุดในโรงเรียน
โรงเรียนประถมศึกษาขนาด 780 คนในจังหวัดขอนแก่น มีนักเรียนป่วยเป็นไข้เลือดออก 23 คนภายในภาคเรียนเดียว จนผู้ปกครองบางส่วนไม่ยอมให้ลูกมาโรงเรียน บทความนี้เล่าสิ่งที่โรงเรียนค้นพบเมื่อสำรวจพื้นที่อย่างจริงจัง และวิธีที่เครื่องพ่นหมอกควัน AIROFOG AT35 ทำให้ตัวเลขเปลี่ยนภายในหนึ่งภาคเรียน
ผู้อำนวยการโรงเรียนวัย 52 ปีที่ดูแลโรงเรียนประถมศึกษาขนาด 780 คนในอำเภอหนึ่งของจังหวัดขอนแก่น เล่าว่าภาคเรียนที่หนึ่งของปีที่แล้วเป็นภาคเรียนที่หนักที่สุดในชีวิตการเป็นผู้บริหารของเขา
เริ่มจากนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 คนหนึ่งขาดเรียนด้วยไข้สูง สัปดาห์ถัดมามีเพิ่มอีกสามคนจากห้องเดียวกันและห้องข้างเคียง เมื่อครบภาคเรียน มีนักเรียนที่ได้รับการยืนยันว่าเป็นไข้เลือดออกรวม 23 คน ในจำนวนนี้ต้องนอนโรงพยาบาล 9 คน
สิ่งที่ทำให้ผู้อำนวยการกังวลที่สุดไม่ใช่ตัวเลขผู้ป่วย แต่คือการที่ผู้ปกครองเริ่มไม่ส่งลูกมาโรงเรียน ในสัปดาห์ที่แย่ที่สุดมีนักเรียนขาดเรียนถึง 118 คนในวันเดียว โดยที่ส่วนใหญ่ไม่ได้ป่วย แต่ผู้ปกครองไม่กล้าให้มา
สิ่งที่พบเมื่อครูเดินสำรวจโรงเรียนพร้อมนักเรียน
ผู้อำนวยการตัดสินใจทำสิ่งที่ต่างจากเดิม แทนที่จะให้ภารโรงเดินสำรวจตามลำพัง เขาให้ครูวิทยาศาสตร์พานักเรียนชั้น ป.5 และ ป.6 เดินสำรวจแหล่งเพาะพันธุ์ยุงทั่วโรงเรียนเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ พร้อมให้จดบันทึกและถ่ายรูป
ผลที่ได้ทำให้ครูทุกคนตกใจ เด็ก ๆ พบจุดที่มีน้ำขังทั้งหมด 74 จุด ในจำนวนนี้พบลูกน้ำจริง 41 จุด และจุดที่พบมากที่สุดไม่ใช่บริเวณที่ผู้ใหญ่คิด แต่คือบริเวณสนามเด็กเล่นและสวนหย่อมที่โรงเรียนภูมิใจที่สุด
จุดที่เด็ก ๆ พบได้แก่ ยางรถยนต์ที่ใช้ทำอุปกรณ์สนามเด็กเล่น 12 เส้นที่มีน้ำขังทุกเส้น จานรองกระถางไม้ประดับรอบอาคาร 28 ใบ ถาดรองน้ำทิ้งของเครื่องกรองน้ำดื่ม รางน้ำฝนที่อุดตัน และโอ่งน้ำหลังโรงอาหารที่ไม่มีฝาปิด
จุดที่ทำให้ครูเงียบที่สุดคือ กระถางบัวประดับหน้าเสาธงและอ่างน้ำล้างมือที่ก๊อกรั่วจนมีน้ำขังใต้อ่างตลอดเวลา ซึ่งเป็นจุดที่เด็กทุกคนเดินผ่านวันละหลายรอบและอยู่ห่างจากแถวเข้าเรียนตอนเช้าเพียงไม่กี่เมตร
ทำไมโรงเรียนถึงเป็นจุดเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ
เจ้าหน้าที่สาธารณสุขที่มาร่วมสอบสวนอธิบายให้ทีมครูฟังว่า โรงเรียนมีปัจจัยเสี่ยงที่ทับซ้อนกันหลายอย่าง อย่างแรกคือเด็กอยู่รวมกันหนาแน่นในพื้นที่จำกัดเป็นเวลาหลายชั่วโมงต่อวัน ห้าวันต่อสัปดาห์ ซึ่งเป็นสภาพที่ทำให้เกิดกลุ่มก้อนผู้ป่วยได้เร็ว
อย่างที่สองคือเวลาเรียนตรงกับช่วงที่ยุงลายออกหากิน ยุงลายออกหากินหนักในช่วงเช้าตรู่และช่วงบ่ายแก่ ซึ่งตรงกับเวลาที่เด็กเข้าแถวหน้าเสาธงและเวลาเลิกเรียนพอดี รวมถึงช่วงพักกลางวันที่เด็กออกไปเล่นในสนาม
อย่างที่สามคือการแต่งกาย เด็กประถมส่วนใหญ่ใส่กางเกงขาสั้นและถุงเท้าสั้น ทำให้ขาซึ่งเป็นบริเวณที่ยุงลายชอบกัดมากที่สุดเปิดโล่ง และเด็กมักไม่รู้ตัวว่าถูกกัดจนกว่าจะคัน
อย่างสุดท้ายและสำคัญที่สุดคือ ไข้เลือดออกในเด็กมีความเสี่ยงเกิดภาวะช็อกสูงกว่าผู้ใหญ่ และเด็กบางคนมีอาการรุนแรงโดยไม่มีสัญญาณเตือนชัดเจน ทำให้โรงเรียนที่ดูแลเด็กหลายร้อยคนมีความรับผิดชอบโดยตรงในการทำให้สภาพแวดล้อมปลอดภัยที่สุด
ผลกระทบที่ไปไกลกว่าห้องพยาบาล
นักเรียนที่ขาดเรียนเพราะป่วยรวมกันแล้วเสียเวลาเรียนไปหลายร้อยวัน และนักเรียนที่นอนโรงพยาบาลเก้าคนต้องขาดเรียนคนละห้าถึงสิบวัน ซึ่งในระดับประถมศึกษาที่เนื้อหาต่อเนื่องกัน การขาดเรียนติดต่อกันหลายวันกระทบการเรียนรู้อย่างชัดเจน
แต่ผลกระทบที่ใหญ่กว่าคือนักเรียนที่ไม่ได้ป่วยแต่ผู้ปกครองไม่กล้าให้มาเรียน ในสัปดาห์ที่แย่ที่สุดมีเด็กขาดเรียน 118 คนในวันเดียว ซึ่งทำให้การเรียนการสอนสะดุดทั้งโรงเรียน และครูต้องสอนซ้ำเนื้อหาเดิมหลายรอบ
ผู้อำนวยการบอกว่าเขาต้องเข้าประชุมกับผู้ปกครองสองครั้งในภาคเรียนนั้น และเป็นการประชุมที่ยากที่สุดที่เขาเคยเจอ เพราะผู้ปกครองถามคำถามที่เขาตอบไม่ได้เต็มปาก ว่าโรงเรียนทำอะไรไปแล้วบ้าง
และมีต้นทุนที่ไม่มีใครพูดถึงคือ ครอบครัวของนักเรียนที่ป่วยต้องหยุดงานเพื่อดูแลลูก ซึ่งในพื้นที่ที่ผู้ปกครองส่วนใหญ่เป็นแรงงานรายวัน การหยุดงานห้าวันหมายถึงรายได้ที่หายไปจริงและกระทบทั้งครอบครัว
สิ่งที่โรงเรียนทำ และผลในภาคเรียนถัดมา
ผู้อำนวยการวางแผนสามส่วนร่วมกับครูอนามัยโรงเรียน อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และเจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ส่วนแรกคือกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ทั้ง 74 จุดที่เด็กสำรวจพบ
งานนี้ทำเสร็จภายในสองสัปดาห์ ทั้งเจาะรูระบายน้ำที่ยางรถทุกเส้น เปลี่ยนกระถางไม้ประดับให้ไม่ต้องใช้จานรอง ล้างรางน้ำฝนทุกอาคาร ซ่อมก๊อกน้ำที่รั่ว ปิดฝาโอ่งหลังโรงอาหาร และปล่อยปลาหางนกยูงในกระถางบัวหน้าเสาธง
ส่วนที่สองคือทำให้การสำรวจแหล่งเพาะพันธุ์เป็นกิจกรรมการเรียนรู้ประจำเดือน โดยให้นักเรียนชั้น ป.5 และ ป.6 เดินสำรวจและบันทึกค่าดัชนีลูกน้ำยุงลายทุกเดือน แล้วรายงานหน้าเสาธง ซึ่งกลายเป็นกิจกรรมที่เด็กสนุกและได้ความรู้จริง
ส่วนที่สามคือโรงเรียนของบจัดซื้อเครื่องพ่นหมอกควันเป็นครุภัณฑ์ของโรงเรียนเอง โดยเลือก AIROFOG AT35 แล้วกำหนดให้ภารโรงที่ผ่านการอบรมพ่นทุกวันศุกร์หลังเลิกเรียน เพื่อให้ละอองสลายตัวหมดก่อนวันจันทร์ และพ่นเพิ่มทันทีเมื่อมีรายงานนักเรียนป่วย
ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง
สุขภาพและความปลอดภัยของเด็กคือสิ่งที่ต่อรองไม่ได้
ไข้เลือดออกในเด็กมีความเสี่ยงเกิดภาวะช็อกสูงกว่าผู้ใหญ่ และบางรายมีอาการรุนแรงโดยไม่มีสัญญาณเตือนชัดเจน โรงเรียนที่ดูแลเด็กหลายร้อยคนวันละหลายชั่วโมงจึงมีความรับผิดชอบโดยตรงในการทำให้สภาพแวดล้อมปลอดภัยที่สุด
เวลาเรียนที่หายไปของทั้งโรงเรียน
นักเรียนที่ป่วยขาดเรียนคนละห้าถึงสิบวัน และนักเรียนที่ไม่ได้ป่วยแต่ผู้ปกครองไม่กล้าให้มาขาดเรียนอีกจำนวนมาก ในสัปดาห์ที่แย่ที่สุดมีเด็กขาดเรียน 118 คนในวันเดียว ทำให้การเรียนการสอนสะดุดทั้งโรงเรียน
ความเชื่อมั่นของผู้ปกครองที่กระทบทุกเรื่อง
เมื่อผู้ปกครองไม่มั่นใจในความปลอดภัยของโรงเรียน ความร่วมมือในเรื่องอื่นจะลดลงตามไปด้วย ทั้งการเข้าร่วมกิจกรรม การสนับสนุนโครงการของโรงเรียน และในบางพื้นที่ถึงขั้นย้ายลูกไปโรงเรียนอื่น
ภาระของครอบครัวนักเรียน
ในพื้นที่ที่ผู้ปกครองส่วนใหญ่เป็นแรงงานรายวัน การที่ลูกป่วยและต้องหยุดงานดูแลห้าวัน หมายถึงรายได้ที่หายไปจริงและกระทบทั้งครอบครัว ซึ่งเป็นต้นทุนที่ไม่เคยปรากฏในรายงานของโรงเรียนแต่มีอยู่จริง
ทำไมวิธีที่คนส่วนใหญ่ใช้ถึงไม่ได้ผล
ให้เด็กพกยาทากันยุงมาเอง
ผลักภาระไปที่ผู้ปกครองและในทางปฏิบัติเด็กส่วนใหญ่ลืมหรือไม่ทา อีกทั้งเด็กที่ทาก็เหงื่อออกจากการเล่นจนยาหมดฤทธิ์ภายในหนึ่งชั่วโมง ที่สำคัญคือไม่ได้ลดจำนวนยุงในโรงเรียนลงเลยแม้แต่ตัวเดียว
ให้ภารโรงตัดหญ้าและทำความสะอาดบ่อยขึ้น
จำเป็นและควรทำ แต่ไม่พอ เพราะแหล่งเพาะพันธุ์หลักคือภาชนะขังน้ำ 74 จุดที่กระจายอยู่ทั่วโรงเรียน ซึ่งการตัดหญ้าไม่ได้แก้ และหลายจุดอยู่ในบริเวณที่ดูสะอาดเรียบร้อยอยู่แล้วจนไม่มีใครคิดว่าเป็นปัญหา
ติดมุ้งลวดที่ห้องเรียน
ช่วยได้บ้างในห้องที่ปิดได้ แต่เด็กถูกกัดหนักที่สุดตอนเข้าแถวหน้าเสาธง ตอนพักกลางวันที่เล่นในสนาม และตอนเลิกเรียนรอผู้ปกครอง ซึ่งเป็นเวลาที่อยู่กลางแจ้งทั้งหมด และห้องเรียนส่วนใหญ่ก็เปิดประตูหน้าต่างเพื่อระบายอากาศอยู่แล้ว
รอให้ อบต. หรือเทศบาลมาพ่นให้
หน่วยงานท้องถิ่นมีทรัพยากรจำกัดและต้องดูแลทั้งตำบล ส่วนใหญ่มาได้เมื่อมีรายงานผู้ป่วยแล้วและมาได้ครั้งเดียว ในขณะที่โรงเรียนต้องการการจัดการต่อเนื่องทุกสัปดาห์ในฤดูฝน โดยเฉพาะเมื่อมีเด็กหลายร้อยคนอยู่ในพื้นที่ทุกวัน
ใช้สเปรย์กระป๋องพ่นในห้องเรียน
ครอบคลุมพื้นที่เล็กมากและหมดฤทธิ์เร็ว อีกทั้งไม่เหมาะกับพื้นที่ที่มีเด็กเล็กและเด็กที่เป็นภูมิแพ้ ที่สำคัญคือปัญหาหลักอยู่ที่พื้นที่กลางแจ้ง ทั้งสนามเด็กเล่น สวนหย่อม และแนวต้นไม้รอบอาคาร ซึ่งสเปรย์ไม่มีทางครอบคลุมได้
โรงเรียนต้องพ่นเองได้ตามตาราง และต้องพ่นในเวลาที่ไม่มีเด็กอยู่
เมื่อรู้ว่าแหล่งเพาะพันธุ์อยู่ในโรงเรียนเองถึง 74 จุด และเด็กถูกกัดในเวลาที่อยู่กลางแจ้ง สิ่งที่ต้องทำจึงชัดเจน คือกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ให้หมดก่อน แล้วกดจำนวนยุงตัวเต็มวัยในพื้นที่กลางแจ้งให้ต่ำอย่างต่อเนื่อง
เครื่องพ่นหมอกควันเหมาะกับงานนี้ เพราะหมอกลอยแทรกเข้าไปในแนวต้นไม้รอบอาคาร พุ่มไม้ในสวนหย่อม ใต้ถุนอาคารเรียน รอบสนามเด็กเล่น และแนวรั้วที่ติดพื้นที่รกร้าง ซึ่งเป็นจุดเกาะพักที่วิธีอื่นเข้าไม่ถึงเลย
เวลาที่เหมาะที่สุดสำหรับโรงเรียนคือเย็นวันศุกร์หลังเลิกเรียน เพราะละอองจะสลายตัวไปหมดก่อนเช้าวันจันทร์ และเป็นช่วงที่ไม่มีเด็กอยู่ในพื้นที่เลยตลอดสองวันถัดไป ซึ่งปลอดภัยที่สุด
เครื่องต้องเป็นของโรงเรียนเอง เพราะต้องพ่นทุกสัปดาห์ในฤดูฝนและต้องพ่นเพิ่มทันทีเมื่อมีรายงานนักเรียนป่วย ซึ่งไม่มีหน่วยงานไหนมาให้ได้ตามจังหวะนี้ จึงเลือก AIROFOG AT35 ที่ตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์และภารโรงใช้งานได้เอง
10 เหตุผลที่เครื่องพ่นหมอกควัน AIROFOG AT35 แก้ปัญหานี้ได้
1. ตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ
สำหรับโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน โรงเรียนเทศบาล และสถานศึกษาของรัฐ การที่ AIROFOG AT35 ตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ทำให้เขียนคำของบประมาณและตั้งราคากลางได้ตรงหมวด และตรวจรับได้โดยไม่ต้องตีความสเปกใหม่
2. ภารโรงที่ผ่านการอบรมใช้งานได้เอง
โรงเรียนไม่มีบุคลากรเฉพาะทางด้านนี้ AT35 ใช้งานไม่ซับซ้อนพอที่จะอบรมภารโรงหรือนักการภารโรงสองคนให้รับผิดชอบได้ ทำให้การพ่นกลายเป็นงานประจำสัปดาห์เหมือนงานดูแลอาคารอื่น ๆ โดยไม่มีค่าจ้างเพิ่ม
3. หมอกเข้าถึงแนวต้นไม้ พุ่มไม้ และใต้ถุนอาคารเรียน
จุดที่ยุงเกาะพักในโรงเรียนคือแนวต้นไม้รอบอาคาร พุ่มไม้ในสวนหย่อม ใต้ถุนอาคารเรียน รอบสนามเด็กเล่น และแนวรั้วที่ติดพื้นที่รกร้าง AT35 สร้างหมอกที่ลอยแทรกเข้าไปในจุดเหล่านี้ได้จริง ซึ่งเป็นสิ่งที่สเปรย์กระป๋องทำไม่ได้
4. ครอบคลุมพื้นที่โรงเรียนได้ในเวลาไม่นาน
โรงเรียนประถมขนาด 700 ถึง 900 คนพร้อมสนามและสวนหย่อม ใช้เวลาพ่นด้วย AT35 ประมาณ 40 ถึง 60 นาที ซึ่งสั้นพอที่จะทำเย็นวันศุกร์หลังเลิกเรียนได้ทุกสัปดาห์โดยไม่กระทบตารางงานอื่นของโรงเรียน
5. ตัวถังสแตนเลส 100 เปอร์เซ็นต์ ใช้ได้หลายปีอย่างคุ้มงบประมาณ
โรงเรียนได้รับงบครุภัณฑ์ไม่บ่อย เครื่องที่ซื้อมาจึงต้องอยู่ได้นาน ตัวถังสแตนเลสไม่ผุแม้เก็บในห้องพัสดุที่ความชื้นสูง ทำให้เครื่องอยู่ได้หลายปีและมีต้นทุนต่อปีต่ำกว่าเครื่องราคาถูกที่ต้องเปลี่ยนทุกสองถึงสามปี
6. รองรับสารเคมีทั้งสูตรน้ำและสูตรน้ำมัน
สถานศึกษาต้องเลือกสารเคมีอย่างระมัดระวังเพราะเกี่ยวข้องกับเด็ก การที่เครื่องรองรับได้ทั้งสองสูตรทำให้เลือกใช้สารตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่ได้ และสลับสารเพื่อลดการดื้อยาได้
7. พ่นเพิ่มได้ทันทีเมื่อมีรายงานนักเรียนป่วย
นี่คือข้อได้เปรียบที่สำคัญที่สุดสำหรับโรงเรียน เมื่อได้รับแจ้งว่ามีนักเรียนป่วยไข้เลือดออก โรงเรียนควรพ่นในวันเดียวกันเพื่อลดโอกาสที่ยุงจะแพร่เชื้อต่อในโรงเรียน การเป็นเจ้าของเครื่องทำให้ทำได้ทันทีโดยไม่ต้องรอคิวจากหน่วยงานใด
8. ผ่านการรับรองมาตรฐานจากเยอรมนีและอังกฤษ
สำหรับสถานที่ที่ดูแลเด็ก การใช้อุปกรณ์ที่ผ่านการรับรองมาตรฐานสากลเป็นสิ่งที่แสดงต่อผู้ปกครองและคณะกรรมการสถานศึกษาได้ว่าโรงเรียนใช้เครื่องมือที่ผ่านการทดสอบด้านความปลอดภัยและความสม่ำเสมอของละอองจริง
9. ตรวจสอบคุณภาพ 100 เปอร์เซ็นต์ก่อนส่งมอบ
เครื่องทุกตัวเดินเครื่องทดสอบจริงก่อนส่ง ซึ่งสำคัญมากสำหรับการตรวจรับครุภัณฑ์ของสถานศึกษา และทำให้โรงเรียนมั่นใจว่าเครื่องพร้อมใช้ตั้งแต่วันแรกโดยไม่ต้องเสียเวลาในกระบวนการเคลม
10. ศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในไทย ช่างประสบการณ์กว่า 10 ปี
โรงเรียนได้รับงบครุภัณฑ์ไม่บ่อยและไม่มีงบซ่อมมากนัก การมีศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในประเทศทำให้เครื่องไม่กลายเป็นครุภัณฑ์ที่ใช้ไม่ได้เพราะหาอะไหล่ไม่ได้ ซึ่งเป็นปัญหาที่โรงเรียนทั่วประเทศเจอกันมาก
ก่อนใช้เครื่องพ่นหมอกควัน
- นักเรียนป่วยไข้เลือดออก 23 คนในหนึ่งภาคเรียน นอนโรงพยาบาล 9 คน
- สัปดาห์ที่แย่ที่สุดมีนักเรียนขาดเรียน 118 คนในวันเดียว
- พบจุดน้ำขังในโรงเรียน 74 จุด และพบลูกน้ำจริง 41 จุด
- แหล่งเพาะพันธุ์ส่วนใหญ่อยู่ที่สนามเด็กเล่นและสวนหย่อม
- ต้องประชุมชี้แจงผู้ปกครองสองครั้งในภาคเรียนเดียว
- ไม่มีเครื่องมือของโรงเรียนเอง ต้องรอหน่วยงานท้องถิ่น
หลังใช้เครื่องพ่นหมอกควัน
- นักเรียนป่วยไข้เลือดออกลดเหลือ 2 คนในภาคเรียนถัดมา
- อัตราการขาดเรียนกลับสู่ระดับปกติ
- จุดที่พบลูกน้ำลดเหลือไม่เกิน 3 จุดในการสำรวจประจำเดือน
- นักเรียน ป.5 และ ป.6 สำรวจและรายงานค่าดัชนีลูกน้ำทุกเดือน
- พ่นทุกวันศุกร์หลังเลิกเรียนโดยภารโรงที่ผ่านการอบรม
- ผู้ปกครองเห็นรายงานการดำเนินงานทุกเดือนและให้ความร่วมมือดีขึ้นมาก
ขั้นตอนการใช้งาน 3 ขั้นตอน
1. ให้นักเรียนสำรวจแหล่งเพาะพันธุ์เป็นกิจกรรมการเรียนรู้
แทนที่จะให้ภารโรงสำรวจตามลำพัง ให้ครูวิทยาศาสตร์พานักเรียนชั้นโตเดินสำรวจทั่วโรงเรียน จดบันทึกและถ่ายรูปทุกจุดที่มีน้ำขัง วิธีนี้ได้ผลสองอย่างพร้อมกัน คือได้ข้อมูลที่ละเอียดกว่ามาก และเด็กได้เรียนรู้เรื่องที่เอากลับไปใช้ที่บ้านได้จริง
2. กำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ให้หมดก่อนเริ่มพ่น
เจาะรูระบายน้ำที่ยางรถสนามเด็กเล่นทุกเส้น เปลี่ยนกระถางให้ไม่ต้องใช้จานรอง ล้างรางน้ำฝนทุกอาคาร ซ่อมก๊อกที่รั่ว ปิดฝาโอ่งและถังน้ำทุกใบ และปล่อยปลากินลูกน้ำในภาชนะที่ต้องมีน้ำอยู่ เพราะการพ่นอย่างเดียวโดยไม่ตัดแหล่งเพาะพันธุ์จะต้องพ่นตลอดไป
3. พ่นเย็นวันศุกร์ทุกสัปดาห์ และพ่นเพิ่มเมื่อมีรายงานผู้ป่วย
พ่นหลังเลิกเรียนวันศุกร์เพื่อให้ละอองสลายตัวหมดก่อนเช้าวันจันทร์ เน้นแนวต้นไม้รอบอาคาร สวนหย่อม สนามเด็กเล่น ใต้ถุนอาคาร และแนวรั้ว พร้อมพ่นเพิ่มทันทีในวันที่ได้รับรายงานว่ามีนักเรียนป่วย และบันทึกทุกครั้งเพื่อรายงานคณะกรรมการสถานศึกษาและผู้ปกครอง
เสียงจากผู้ใช้งานจริง
undefined
undefined — undefined
จุดเพาะพันธุ์ยุงในโรงเรียนที่ครูและภารโรงมักมองข้าม
ยางรถยนต์ที่ใช้ทำอุปกรณ์สนามเด็กเล่นเป็นจุดที่พบมากที่สุดและร้ายแรงที่สุด เพราะน้ำในยางระเหยช้ามากและมองไม่เห็นจากภายนอก โรงเรียนหลายแห่งใช้ยางรถทำที่นั่ง ทำอุโมงค์ และทำแปลงปลูกผัก ซึ่งทุกแบบขังน้ำได้ทั้งหมด การเจาะรูระบายน้ำที่ด้านล่างของยางทุกเส้นเป็นมาตรการที่ทำครั้งเดียวแล้วได้ผลถาวร
จานรองกระถางไม้ประดับรอบอาคารเป็นจุดที่มีจำนวนมากที่สุด โรงเรียนที่ดูแลภูมิทัศน์ดีมักมีกระถางหลายสิบถึงหลายร้อยใบ และมีการรดน้ำทุกวันจนจานรองมีน้ำตลอด ทางแก้คือเปลี่ยนไปใช้ระบบที่ระบายน้ำได้โดยไม่ต้องมีจานรอง หรือเจาะรูที่จานทุกใบ
ถาดรองน้ำทิ้งของเครื่องกรองน้ำดื่มและอ่างล้างมือที่ก๊อกรั่ว เป็นจุดที่เด็กเดินผ่านวันละหลายรอบแต่ไม่มีใครมองว่าเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ ควรกำหนดให้การตรวจจุดเหล่านี้เป็นรายการหนึ่งในการตรวจอาคารประจำสัปดาห์
จุดสุดท้ายคือรางน้ำฝนที่อุดตันด้วยใบไม้ ซึ่งพบในโรงเรียนแทบทุกแห่งที่มีต้นไม้ใหญ่รอบอาคาร ควรกำหนดให้ล้างรางน้ำก่อนเข้าฤดูฝนทุกปีและตรวจซ้ำกลางฤดู
ทำไมการให้นักเรียนร่วมสำรวจได้ผลดีกว่าที่คิด
สิ่งที่โรงเรียนนี้ค้นพบโดยบังเอิญคือ การให้นักเรียนชั้นโตเดินสำรวจแหล่งเพาะพันธุ์ให้ผลดีกว่าการให้ผู้ใหญ่สำรวจอย่างชัดเจน เหตุผลแรกคือเด็กตัวเล็กกว่าและมองในระดับสายตาที่ต่างจากผู้ใหญ่ ทำให้เห็นจุดที่ผู้ใหญ่มองข้าม เช่น ใต้ม้านั่ง ในซอกกระถาง และใต้อุปกรณ์สนามเด็กเล่น
เหตุผลที่สองคือเด็กมีจำนวนมากกว่า การให้นักเรียนสองห้องเดินสำรวจพร้อมกันทำให้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งโรงเรียนได้ในเวลาไม่กี่สิบนาที ซึ่งภารโรงสองคนต้องใช้เวลาหลายวัน
เหตุผลที่สามและสำคัญที่สุดคือ ความรู้ที่เด็กได้ไม่ได้อยู่แค่ในโรงเรียน เด็กที่รู้ว่ายางรถและจานรองกระถางเพาะยุงได้ จะกลับไปดูที่บ้านของตัวเองด้วย ซึ่งเป็นการขยายผลไปสู่ชุมชนโดยไม่มีต้นทุนเพิ่มเลย
โรงเรียนหลายแห่งจึงทำเรื่องนี้เป็นโครงการต่อเนื่อง โดยให้นักเรียนสำรวจและคำนวณค่าดัชนีลูกน้ำยุงลายทุกเดือน แล้วรายงานหน้าเสาธง ซึ่งได้ทั้งการเรียนรู้เรื่องวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ และความรับผิดชอบต่อส่วนรวมไปพร้อมกัน
คำถามที่พบบ่อย
พ่นหมอกควันในโรงเรียนที่มีเด็กปลอดภัยหรือไม่
ปลอดภัยเมื่อพ่นในเวลาที่ไม่มีเด็กอยู่ในพื้นที่ วิธีที่ดีที่สุดคือพ่นเย็นวันศุกร์หลังเลิกเรียน เพื่อให้ละอองสลายตัวหมดตลอดสองวันก่อนเปิดเรียนวันจันทร์ พร้อมปิดคลุมอุปกรณ์ในโรงอาหารและปิดหน้าต่างห้องเรียนระหว่างพ่น
ควรพ่นเวลาไหน
เย็นวันศุกร์หลังเลิกเรียนเหมาะที่สุดสำหรับโรงเรียน เพราะมีเวลาสองวันเต็มก่อนเด็กกลับมา หากจำเป็นต้องพ่นระหว่างสัปดาห์เพราะมีรายงานนักเรียนป่วย ควรพ่นหลังเลิกเรียนและเว้นระยะอย่างน้อยหนึ่งคืนก่อนเปิดเรียนวันถัดไป
โรงเรียนขนาดเท่าไหร่ควรใช้กี่เครื่อง
โรงเรียนขนาดไม่เกิน 500 คนใช้เครื่องเดียวเพียงพอ โรงเรียนขนาด 600 ถึง 1,200 คนที่มีหลายอาคารและสนามกว้างควรมีสองเครื่อง เพื่อให้พ่นครบภายในหนึ่งชั่วโมง โรงเรียนมัธยมขนาดใหญ่ที่มีพื้นที่หลายสิบไร่ควรพิจารณาสามเครื่อง
ต้องพ่นบ่อยแค่ไหน
สัปดาห์ละครั้งในฤดูฝนและสองสัปดาห์ครั้งในฤดูแล้ง พร้อมพ่นเพิ่มทันทีทุกครั้งที่ได้รับรายงานว่ามีนักเรียนป่วยไข้เลือดออก ควบคู่กับการสำรวจแหล่งเพาะพันธุ์ทุกเดือนซึ่งเป็นตัวชี้วัดที่ใช้ปรับความถี่ได้
ภารโรงใช้เครื่องเองได้ไหม
ได้ครับ ควรกำหนดผู้รับผิดชอบสองคนและอบรมให้ครบ ทั้งการผสมสารตามอัตราส่วน การสวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล เทคนิคการพ่น และการล้างเครื่องหลังใช้ทุกครั้ง หลายพื้นที่มีเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือ อบต. ที่ช่วยจัดอบรมให้ได้
ใช้งบประมาณส่วนไหนในการจัดซื้อ
ตั้งในหมวดครุภัณฑ์โดยอ้างอิงบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ซึ่งมีรายการเครื่องพ่นหมอกควันอยู่แล้ว โรงเรียนหลายแห่งยังใช้เงินอุดหนุนจาก อบต. เทศบาล หรือเงินบริจาคจากคณะกรรมการสถานศึกษาและศิษย์เก่าในการจัดซื้อได้เช่นกัน
ควรสื่อสารกับผู้ปกครองอย่างไร
แนะนำให้ทำรายงานหน้าเดียวทุกเดือน ระบุว่าเดือนนี้พ่นวันไหนบ้าง สำรวจพบจุดเสี่ยงกี่จุด แก้ไปแล้วกี่จุด และมีนักเรียนป่วยกี่คนเทียบกับเดือนก่อน แล้วส่งผ่านกลุ่มไลน์ผู้ปกครองและติดที่บอร์ดหน้าโรงเรียน ซึ่งเรียกความมั่นใจกลับมาได้เร็วที่สุด
ถ้าเครื่องเสียจะทำอย่างไร
AIROFOG มีศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในประเทศไทย พร้อมช่างประสบการณ์มากกว่า 10 ปี จึงไม่ต้องกังวลว่าครุภัณฑ์จะใช้ไม่ได้เพราะหาอะไหล่ไม่ได้ ซึ่งเป็นปัญหาที่โรงเรียนทั่วประเทศเจอบ่อยที่สุดกับครุภัณฑ์ที่ซื้อจากผู้ขายที่ไม่ใช่ตัวแทนจำหน่าย
ปัญหาอยู่ในรั้วโรงเรียนเองมาตลอด
สิ่งที่เรื่องนี้สอนไว้ตรงที่สุดคือ เรามักคิดว่าปัญหามาจากข้างนอก ทั้งที่เมื่อสำรวจอย่างจริงจังแล้วพบว่าแหล่งเพาะพันธุ์ 74 จุดอยู่ในรั้วโรงเรียนเองทั้งหมด และหลายจุดอยู่ในบริเวณที่สร้างมาเพื่อเด็กโดยเฉพาะ
การให้เด็กเป็นคนสำรวจไม่ใช่แค่วิธีประหยัดแรง แต่คือการเปลี่ยนเรื่องนี้จากภาระของภารโรงให้กลายเป็นความรู้ที่เด็กเอากลับไปใช้ที่บ้าน ซึ่งขยายผลไปสู่ชุมชนโดยไม่มีต้นทุนเพิ่ม
และสำหรับโรงเรียน การมีเครื่องมือของตัวเองพร้อมกับตารางที่ทำจริงและรายงานที่ผู้ปกครองเห็นได้ คือสิ่งที่เปลี่ยนคำถามในที่ประชุมผู้ปกครองจากคำถามที่ตอบไม่ได้ ให้กลายเป็นเรื่องที่โรงเรียนภูมิใจจะเล่า
ปรึกษาทีมงาน World Health Disinfection เพื่อวางแผนควบคุมยุงในสถานศึกษาของคุณ ทั้งการเลือกเครื่อง การขอตั้งงบครุภัณฑ์ สารเคมี และการอบรมเจ้าหน้าที่
ดูรายละเอียดเครื่องและราคา คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 หรือแอดไลน์ @whd268
#เครื่องพ่นหมอกควัน #AIROFOGAT35 #โรงเรียนปลอดภัย #ป้องกันไข้เลือดออกในเด็ก #ครุภัณฑ์โรงเรียน #สถานศึกษา #WorldHealthDisinfection
คำค้นหาที่เกี่ยวข้อง: เครื่องพ่นหมอกควัน, กำจัดยุงในโรงเรียน, ป้องกันไข้เลือดออกในเด็ก, AIROFOG AT35, ครุภัณฑ์โรงเรียน, สถานศึกษาปลอดภัย
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
