ฟาร์มกุ้ง 48 บ่อ ถูกชาวบ้านร้องเรียน 3 ครั้งในปีเดียว เพราะริ้นและยุงจากบ่อลอยเข้าหมู่บ้าน
Last updated: 7 ก.ย. 2569 | 5 จำนวนผู้เข้าชม |
เรื่องจริงจากฟาร์มกุ้งขาว 48 บ่อ จังหวัดสมุทรสงคราม
ฟาร์มกุ้ง 48 บ่อ ถูกชาวบ้านร้องเรียน 3 ครั้งในปีเดียว เพราะริ้นและยุงจากบ่อลอยเข้าหมู่บ้าน
เมื่อแมลงจากบ่อกลายเป็นเรื่องร้องเรียนของทั้งหมู่บ้าน และฟาร์มที่ทำถูกกฎหมายทุกอย่างเกือบต้องหยุดกิจการ
ฟาร์มกุ้งขาว 48 บ่อในจังหวัดสมุทรสงคราม ถูกชาวบ้านในหมู่บ้านข้างเคียงร้องเรียนต่อ อบต. ถึงสามครั้งในปีเดียว เพราะริ้นน้ำเค็มและยุงจากบ่อลอยเข้าไปในหมู่บ้านทุกเย็น บทความนี้เล่าปัญหาที่ฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำทั่วประเทศเจอเหมือนกัน และวิธีที่เครื่องพ่นหมอกควัน AIROFOG AT35 แก้ได้ทั้งเรื่องแมลงและเรื่องความสัมพันธ์กับชุมชน
คุณอำนวย อายุ 55 ปี ทำฟาร์มกุ้งขาวมา 17 ปี ปัจจุบันมี 48 บ่อบนพื้นที่ประมาณ 90 ไร่ในอำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ฟาร์มของเขามีใบอนุญาตครบ ผ่านมาตรฐาน GAP และมีระบบบำบัดน้ำก่อนปล่อยตามข้อกำหนดทุกประการ
แต่ในปีที่ผ่านมา เขาได้รับหนังสือจาก อบต. ถึงสามครั้ง เนื่องจากชาวบ้านในหมู่บ้านที่อยู่ห่างจากฟาร์มประมาณ 400 เมตรร้องเรียนว่ามีริ้นและยุงจำนวนมากลอยเข้ามาในหมู่บ้านทุกเย็น จนเปิดหน้าต่างไม่ได้และนั่งกินข้าวนอกบ้านไม่ได้
คุณอำนวยบอกว่าครั้งแรกเขารู้สึกไม่ยุติธรรม เพราะฟาร์มของเขาทำทุกอย่างถูกต้องตามกฎหมาย แต่เมื่อเขาขับรถไปที่หมู่บ้านในเวลาหกโมงเย็นเพื่อดูด้วยตาตัวเอง เขาก็เข้าใจทันทีว่าชาวบ้านไม่ได้พูดเกินจริงเลย
เย็นวันนั้นที่คุณอำนวยไปยืนอยู่กลางหมู่บ้าน
คุณอำนวยขับรถไปจอดที่ศาลาประชาคมของหมู่บ้านเวลาประมาณหกโมงเย็น เขาตั้งใจจะไปพูดคุยกับผู้ใหญ่บ้านเพื่ออธิบายว่าฟาร์มของเขาทำถูกต้อง แต่ภายในสิบนาทีที่ยืนอยู่ตรงนั้น เขาก็ไม่ต้องอธิบายอะไรอีกแล้ว
เขาบอกว่าริ้นตัวเล็ก ๆ ลอยมาเป็นกลุ่มจนต้องเอามือปิดหน้า และภายในไม่กี่นาทีแขนของเขาก็มีรอยกัดเป็นจุดแดงหลายสิบจุด ผู้ใหญ่บ้านเดินมาบอกเขาสั้น ๆ ว่า แบบนี้ทุกเย็นครับ มาสามปีแล้ว
สิ่งที่ทำให้คุณอำนวยเงียบไปคือ เขาเห็นบ้านหลังหนึ่งที่มีเด็กเล็กสองคน แม่ของเด็กปิดประตูหน้าต่างทั้งบ้านตั้งแต่ห้าโมงเย็นและเปิดพัดลมแทนการเปิดหน้าต่างรับลม ทั้งที่เป็นบ้านไม้ที่ร้อนมากในตอนเย็น
เขาบอกว่าตอนนั้นเขาเลิกคิดเรื่องว่าใครถูกใครผิดตามกฎหมาย แล้วเริ่มคิดว่าเขาจะแก้ปัญหานี้อย่างไร เพราะไม่ว่าใบอนุญาตของเขาจะครบแค่ไหน คนที่อยู่ห่างจากฟาร์มสี่ร้อยเมตรก็ต้องทนอยู่กับผลของกิจการเขาทุกเย็น
ทำไมบ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำถึงเป็นแหล่งแมลงขนาดใหญ่
เจ้าหน้าที่ประมงอำเภอและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขมาสำรวจฟาร์มร่วมกัน และอธิบายให้คุณอำนวยฟังว่าแมลงที่เป็นปัญหาหลักคือริ้นน้ำเค็มและยุง ซึ่งมีวงจรชีวิตที่เกี่ยวข้องกับสภาพของบ่อโดยตรง
ริ้นน้ำเค็มวางไข่ในดินเลนชื้นและในบริเวณขอบบ่อที่มีตะกอนอินทรีย์สะสม ฟาร์มกุ้งที่มีบ่อ 48 บ่อจึงมีแนวขอบบ่อรวมกันหลายกิโลเมตร ซึ่งเป็นพื้นที่วางไข่ขนาดมหาศาลโดยที่เจ้าของฟาร์มไม่เคยมองว่าเป็นปัญหา
ส่วนยุงมักเกิดในบ่อพักน้ำ บ่อบำบัด และร่องน้ำระหว่างบ่อที่มีน้ำนิ่งและมีวัชพืชขึ้นริมขอบ รวมถึงภาชนะและอุปกรณ์ที่วางทิ้งไว้ทั่วฟาร์ม ทั้งถังพลาสติก ยางรถ และท่อ PVC ที่ตัดแล้ววางกองไว้
ปัจจัยสุดท้ายที่ทำให้ปัญหาลามไปถึงหมู่บ้านคือลม ในช่วงเย็นลมทะเลจะพัดจากทิศตะวันตกเฉียงใต้เข้าหาแผ่นดิน และหมู่บ้านอยู่ในทิศทางลมพอดี ทำให้แมลงที่ออกจากฟาร์มถูกพัดเข้าไปสะสมในหมู่บ้านทุกเย็นเหมือนกันทุกวัน
ความเสี่ยงที่ฟาร์มเผชิญและไม่มีใครบอกล่วงหน้า
คุณอำนวยไปปรึกษาที่ปรึกษากฎหมายและได้คำตอบที่ทำให้เขาตกใจ ว่าแม้ฟาร์มจะมีใบอนุญาตครบและผ่านมาตรฐาน แต่ถ้ามีการร้องเรียนเรื่องเหตุรำคาญที่กระทบต่อการอยู่อาศัยของประชาชน เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจออกคำสั่งให้ปรับปรุงแก้ไขได้ และหากไม่ปฏิบัติตามอาจถึงขั้นสั่งหยุดกิจการชั่วคราว
เขาคำนวณดูว่าถ้าฟาร์มถูกสั่งหยุดในช่วงกลางรอบการเลี้ยง ความเสียหายจะเป็นอย่างไร กุ้งในบ่อ 48 บ่อที่เลี้ยงมาแล้วสองเดือนมีมูลค่าประมาณ 20 ล้านบาท และเป็นสินค้าที่รอไม่ได้ เพราะถ้าหยุดให้อาหารหรือหยุดระบบเติมอากาศ กุ้งจะตายภายในไม่กี่ชั่วโมง
นอกจากความเสี่ยงทางกฎหมาย ยังมีความเสี่ยงเรื่องแรงงาน คนงานของฟาร์มเองคือกลุ่มที่โดนกัดหนักที่สุด เพราะต้องเดินตรวจบ่อและเช็คเครื่องตีน้ำในเวลากลางคืน ปีนั้นมีคนงานสองคนลาออกโดยบอกเหตุผลตรง ๆ ว่าทนริ้นไม่ไหว
และมีความเสี่ยงที่คุณอำนวยกังวลที่สุดคือความสัมพันธ์กับชุมชน เขาบอกว่าฟาร์มที่อยู่ในพื้นที่ต้องพึ่งชุมชนหลายเรื่อง ทั้งการใช้ถนน การจ้างแรงงาน และความเข้าใจในเวลาที่มีปัญหา การเสียความสัมพันธ์นี้ไปมีต้นทุนสูงกว่าที่คิดมาก
สิ่งที่ฟาร์มทำ และผลที่เกิดขึ้นภายในสามเดือน
คุณอำนวยเรียกประชุมทีมงานแล้ววางแผนสามส่วน ส่วนแรกคือการจัดการขอบบ่อและตะกอน โดยกำหนดให้ลอกเลนขอบบ่อและตัดวัชพืชริมขอบบ่อเป็นงานประจำ พร้อมปรับร่องน้ำระหว่างบ่อให้น้ำไหลไม่ค้างเป็นแอ่ง
ส่วนที่สองคือการจัดระเบียบอุปกรณ์ในฟาร์ม โดยเก็บถังพลาสติก ยางรถ ท่อ PVC และอุปกรณ์ที่ขังน้ำได้ทั้งหมดเข้าโรงเก็บหรือคว่ำไว้ ซึ่งเป็นงานที่ใช้เวลาเพียงสองวันแต่ตัดแหล่งเพาะพันธุ์ไปได้จำนวนมาก
ส่วนที่สามซึ่งเป็นตัวเปลี่ยนผลลัพธ์คือ ซื้อเครื่องพ่นหมอกควันมาเป็นของฟาร์มเอง แล้วกำหนดตารางพ่นทุกวันช่วงบ่ายสามถึงสี่โมงเย็น โดยเน้นแนวขอบบ่อ ร่องน้ำ พงหญ้าริมฟาร์ม และที่สำคัญที่สุดคือแนวรั้วด้านที่หันไปทางหมู่บ้าน
สิ่งที่คุณอำนวยทำเพิ่มและกลายเป็นเรื่องที่ชาวบ้านพูดถึงมากที่สุดคือ เขาเสนอกับผู้ใหญ่บ้านว่าจะพ่นให้หมู่บ้านด้วยสัปดาห์ละหนึ่งครั้งโดยฟาร์มออกค่าใช้จ่ายเอง ซึ่งเปลี่ยนความสัมพันธ์จากคู่กรณีเป็นความร่วมมือภายในเดือนเดียว
ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง
ความเสี่ยงที่จะถูกสั่งให้ปรับปรุงหรือหยุดกิจการ
แม้ฟาร์มจะมีใบอนุญาตครบและผ่านมาตรฐาน แต่เรื่องร้องเรียนด้านเหตุรำคาญที่กระทบการอยู่อาศัยของประชาชน ทำให้เจ้าพนักงานท้องถิ่นมีอำนาจออกคำสั่งได้ และกุ้งในบ่อ 48 บ่อที่มีมูลค่าประมาณ 20 ล้านบาทเป็นสินค้าที่รอไม่ได้แม้แต่วันเดียว
แรงงานที่หายากอยู่แล้วยิ่งหายาก
คนงานฟาร์มกุ้งต้องเดินตรวจบ่อและเช็คเครื่องตีน้ำในเวลากลางคืน ซึ่งเป็นเวลาที่ริ้นและยุงหนาแน่นที่สุด ปีนั้นฟาร์มเสียคนงานไปสองคนโดยระบุเหตุผลตรง ๆ ว่าทนแมลงไม่ไหว ในพื้นที่ที่แรงงานหายาก การเสียคนหนึ่งคนมีต้นทุนสูงมาก
ความสัมพันธ์กับชุมชนที่ฟาร์มต้องพึ่งพา
ฟาร์มในพื้นที่ต้องพึ่งชุมชนหลายเรื่อง ทั้งการใช้ถนน การจ้างแรงงานท้องถิ่น และความเข้าใจในเวลาที่มีปัญหา เมื่อความสัมพันธ์เสีย ทุกเรื่องจะยากขึ้นหมด และการซ่อมความสัมพันธ์ใช้เวลานานกว่าการทำให้เสียมาก
สุขภาพของคนในชุมชนโดยรอบ
ริ้นและยุงจากฟาร์มไม่ได้เป็นแค่ความรำคาญ แต่ยุงเป็นพาหะของไข้เลือดออกและโรคอื่น ในหมู่บ้านที่มีเด็กเล็กและผู้สูงอายุ ความเสี่ยงนี้เป็นเรื่องจริงและเป็นความรับผิดชอบที่ฟาร์มควรรับรู้
ทำไมวิธีที่คนส่วนใหญ่ใช้ถึงไม่ได้ผล
อธิบายว่าฟาร์มทำถูกกฎหมายทุกอย่าง
ถูกต้องในทางกฎหมายแต่ไม่ได้แก้ปัญหาของคนที่ต้องปิดหน้าต่างทุกเย็น และการเน้นเรื่องความถูกต้องตามกฎหมายมักทำให้ความสัมพันธ์แย่ลง เพราะชาวบ้านรู้สึกว่าฟาร์มไม่สนใจความเดือดร้อนของเขา
แจกยาจุดกันยุงให้ชาวบ้าน
เป็นความตั้งใจดีแต่แก้ที่ปลายทางและได้ผลในรัศมีไม่กี่เมตร อีกทั้งเป็นการยอมรับกลาย ๆ ว่าฟาร์มเป็นต้นเหตุแต่ไม่ยอมแก้ที่ต้นทาง ซึ่งอาจทำให้เรื่องร้องเรียนหนักขึ้นแทนที่จะเบาลง
ปลูกต้นไม้เป็นแนวกันลมรอบฟาร์ม
ช่วยลดลมที่พัดแมลงเข้าหมู่บ้านได้บ้างและควรทำ แต่แนวต้นไม้ที่หนาทึบยังกลายเป็นจุดเกาะพักของแมลงเพิ่มขึ้นด้วย จึงต้องทำควบคู่กับการพ่นควบคุม ไม่ใช่ทำอย่างเดียว
จ้างพ่นยาเมื่อมีเรื่องร้องเรียน
การพ่นเมื่อมีเรื่องร้องเรียนแล้วเป็นการแก้ที่ช้าเกินไป และผู้รับจ้างมาได้เป็นครั้ง ๆ ในขณะที่ริ้นและยุงเกิดใหม่ต่อเนื่องทุกสัปดาห์ ปัญหาจึงกลับมาภายในไม่กี่วันและเรื่องร้องเรียนก็กลับมาด้วย
ใช้สารเคมีลงในบ่อเลี้ยงโดยตรง
ทำไม่ได้และไม่ควรทำอย่างยิ่ง เพราะกระทบกุ้งโดยตรงและกระทบมาตรฐาน GAP กับการตรวจสารตกค้างของผู้รับซื้อ การจัดการต้องทำที่ขอบบ่อ ร่องน้ำ และพื้นที่รอบนอกเท่านั้น ไม่ใช่ในน้ำที่เลี้ยงกุ้ง
ต้องจัดการที่ขอบบ่อและแนวรั้วด้านลม ไม่ใช่ในบ่อเลี้ยง
หลักการที่เจ้าหน้าที่ประมงและสาธารณสุขชี้ให้คุณอำนวยเห็นคือ แหล่งเพาะพันธุ์และแหล่งเกาะพักของแมลงในฟาร์มกุ้งอยู่ที่ขอบบ่อ ร่องน้ำ ตะกอนเลน และพงหญ้าริมฟาร์ม ไม่ได้อยู่ในน้ำที่เลี้ยงกุ้ง จึงจัดการได้โดยไม่กระทบกุ้งเลย
เครื่องพ่นหมอกควันเหมาะกับงานนี้ที่สุด เพราะหมอกลอยคลุมแนวขอบบ่อที่ยาวหลายกิโลเมตรได้ในเวลาไม่นาน แทรกเข้าไปในพงหญ้าและร่องน้ำ และคลุมแนวรั้วด้านที่หันไปทางหมู่บ้าน ซึ่งเป็นด่านสุดท้ายก่อนแมลงถูกลมพัดออกไป
เวลาที่ควรพ่นคือช่วงบ่ายสามถึงสี่โมงเย็น ซึ่งอยู่ก่อนที่ลมเย็นจะพัดแรงและก่อนที่แมลงจะออกหากิน เป็นจังหวะที่ทำให้จำนวนแมลงที่จะถูกพัดเข้าหมู่บ้านลดลงมากที่สุด
เครื่องต้องเป็นของฟาร์มเอง เพราะต้องพ่นทุกวันในฤดูที่แมลงชุกและต้องทนสภาพฟาร์มกุ้งที่มีทั้งไอเค็มและความชื้นสูง ซึ่งกัดกร่อนอุปกรณ์ทุกชิ้น จึงเป็นเหตุผลที่คุณอำนวยเลือก AIROFOG AT35 ที่ตัวถังสแตนเลส 100 เปอร์เซ็นต์
10 เหตุผลที่เครื่องพ่นหมอกควัน AIROFOG AT35 แก้ปัญหานี้ได้
1. ตัวถังสแตนเลส 100 เปอร์เซ็นต์ ทนไอเค็มและความชื้นของฟาร์มกุ้ง
ฟาร์มกุ้งน้ำกร่อยมีไอเค็มที่กัดกร่อนอุปกรณ์ทุกชิ้นอย่างรวดเร็ว เครื่องที่ตัวถังเป็นโลหะเคลือบหรือพลาสติกมักผุหรือแตกภายในหนึ่งถึงสองปี ตัวถังสแตนเลสทั้งตัวจึงเป็นคุณสมบัติที่จำเป็นสำหรับฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำโดยเฉพาะ
2. ครอบคลุมแนวขอบบ่อที่ยาวหลายกิโลเมตรได้ในเวลาไม่นาน
ฟาร์ม 48 บ่อมีแนวขอบบ่อรวมกันหลายกิโลเมตร ซึ่งเป็นทั้งแหล่งวางไข่และแหล่งเกาะพักของริ้นและยุง AIROFOG AT35 ให้กำลังพ่นที่ทำให้พนักงานสองคนเดินคลุมแนวขอบบ่อทั้งฟาร์มได้ภายในประมาณหนึ่งชั่วโมงครึ่ง
3. พ่นได้โดยไม่กระทบกุ้งในบ่อ
จุดที่สำคัญที่สุดสำหรับฟาร์มเพาะเลี้ยงคือการจัดการแมลงโดยไม่กระทบสัตว์น้ำและไม่กระทบมาตรฐาน GAP AT35 ใช้พ่นที่ขอบบ่อ ร่องน้ำ พงหญ้า และแนวรั้ว โดยไม่ต้องพ่นลงผิวน้ำในบ่อเลี้ยง จึงไม่กระทบกุ้งและไม่กระทบการตรวจสารตกค้าง
4. สะพายเดินได้บนคันบ่อที่รถเข้าไม่ได้
คันบ่อของฟาร์มกุ้งแคบและลื่นในฤดูฝน รถพ่นเข้าไปไม่ได้เกือบทั้งฟาร์ม AT35 น้ำหนักเบาพอให้พนักงานสะพายเดินบนคันบ่อได้ตลอดแนว รวมถึงบริเวณบ่อบำบัดและแนวรั้วรอบฟาร์มที่ต้องเดินเข้าไป
5. พ่นแนวรั้วด้านลมเพื่อลดผลกระทบต่อชุมชน
นี่คือจุดที่แก้ปัญหาเรื่องร้องเรียนได้ตรงที่สุด การพ่นเน้นแนวรั้วและแนวต้นไม้ด้านที่หันไปทางหมู่บ้านในช่วงก่อนลมเย็นพัดแรง ช่วยลดจำนวนแมลงที่จะถูกพัดเข้าหมู่บ้านได้อย่างมีนัยสำคัญ
6. ใช้พ่นให้ชุมชนได้ด้วย เปลี่ยนคู่กรณีเป็นความร่วมมือ
ฟาร์มที่มีเครื่องเป็นของตัวเองสามารถเสนอพ่นให้หมู่บ้านข้างเคียง ศาลาประชาคม หรือโรงเรียนในพื้นที่ได้ตามความเหมาะสม ซึ่งเป็นการลงทุนด้านความสัมพันธ์ที่ต้นทุนต่ำมากเมื่อเทียบกับความเสี่ยงที่จะถูกร้องเรียนซ้ำ
7. รองรับสารเคมีทั้งสูตรน้ำและสูตรน้ำมัน
ฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำต้องเลือกสารเคมีอย่างระมัดระวังอย่างยิ่งเพราะเกี่ยวข้องกับมาตรฐานการส่งออกและการตรวจสารตกค้าง การที่เครื่องรองรับได้ทั้งสองสูตรทำให้เลือกใช้สารที่เหมาะสมได้ตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ประมง
8. ทนการใช้งานทุกวันตลอดฤดูที่แมลงชุก
ฤดูที่ริ้นและยุงชุกกินเวลาหลายเดือนต่อเนื่อง และฟาร์มต้องพ่นทุกวันในช่วงนั้น เครื่องที่ออกแบบมาสำหรับงานเบาจะเริ่มมีปัญหาภายในฤดูกาลแรก AT35 ออกแบบมาสำหรับการใช้งานต่อเนื่องหนัก ซึ่งตรงกับความต้องการของฟาร์ม
9. ตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ
สำหรับศูนย์วิจัยและพัฒนาการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ สถานีประมง หรือกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่ได้รับงบสนับสนุน การที่เครื่องตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ทำให้ตั้งงบและตรวจรับได้ง่ายโดยไม่ต้องตีความสเปกใหม่
10. ศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในไทย ช่างประสบการณ์กว่า 10 ปี
ฟาร์มกุ้งอยู่ในพื้นที่ชายฝั่งที่มักห่างจากศูนย์บริการ การมีศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในประเทศทำให้ส่งซ่อมและได้อะไหล่เร็ว ซึ่งสำคัญมากเพราะการหยุดพ่นเพียงสองสัปดาห์จะทำให้เรื่องร้องเรียนกลับมาทันที
ก่อนใช้เครื่องพ่นหมอกควัน
- ถูกร้องเรียนต่อ อบต. 3 ครั้งในปีเดียว
- ชาวบ้านต้องปิดหน้าต่างทั้งบ้านตั้งแต่ห้าโมงเย็น
- คนงานฟาร์มลาออก 2 คน โดยระบุเหตุผลว่าทนริ้นไม่ไหว
- เสี่ยงถูกสั่งปรับปรุงหรือหยุดกิจการ ทั้งที่มีใบอนุญาตครบ
- กุ้งในบ่อมูลค่าประมาณ 20 ล้านบาทที่รอไม่ได้แม้แต่วันเดียว
- ความสัมพันธ์กับหมู่บ้านตึงเครียดมาสามปี
หลังใช้เครื่องพ่นหมอกควัน
- ไม่มีเรื่องร้องเรียนอีกเลยหลังจากสามเดือน
- ชาวบ้านกลับมาเปิดหน้าต่างและนั่งนอกบ้านตอนเย็นได้
- คนงานฟาร์มไม่มีใครลาออกด้วยเหตุผลเรื่องแมลงอีก
- ฟาร์มพ่นให้หมู่บ้านสัปดาห์ละครั้งโดยออกค่าใช้จ่ายเอง
- ผู้ใหญ่บ้านและ อบต. เปลี่ยนจากคู่กรณีเป็นผู้ร่วมมือ
- ลอกเลนขอบบ่อและจัดระเบียบอุปกรณ์เป็นงานประจำของฟาร์ม
ขั้นตอนการใช้งาน 3 ขั้นตอน
1. สำรวจแนวขอบบ่อและจัดการตะกอนกับอุปกรณ์
เดินสำรวจทั้งฟาร์มพร้อมหัวหน้าคนงาน ทำเครื่องหมายจุดที่มีตะกอนเลนสะสม ร่องน้ำที่มีน้ำค้าง พงหญ้าริมขอบบ่อ และอุปกรณ์ที่ขังน้ำได้ ทั้งถังพลาสติก ยางรถ และท่อที่ตัดแล้ว จากนั้นลอกเลน ตัดหญ้า และเก็บอุปกรณ์เข้าที่ให้หมด
2. พ่นทุกวันช่วงบ่ายสามถึงสี่โมงเย็น เน้นแนวรั้วด้านลม
เริ่มพ่นประมาณ 15.00 น. ก่อนที่ลมเย็นจะพัดแรงและก่อนแมลงออกหากิน เดินคลุมแนวขอบบ่อ ร่องน้ำ พงหญ้าริมฟาร์ม และเน้นพิเศษที่แนวรั้วกับแนวต้นไม้ด้านที่หันไปทางหมู่บ้าน ซึ่งเป็นด่านสุดท้ายก่อนแมลงถูกลมพัดออกไป
3. สื่อสารกับชุมชนและเสนอความช่วยเหลือ
แจ้งผู้ใหญ่บ้านและ อบต. ว่าฟาร์มกำลังทำอะไรอยู่ พร้อมเสนอพ่นให้หมู่บ้าน ศาลาประชาคม หรือโรงเรียนตามความเหมาะสมโดยฟาร์มออกค่าใช้จ่ายเอง และบันทึกการพ่นทุกครั้งไว้เป็นหลักฐานเมื่อมีการตรวจสอบ ซึ่งเปลี่ยนความสัมพันธ์ได้เร็วกว่าคำอธิบายใด ๆ
เสียงจากผู้ใช้งานจริง
undefined
undefined — undefined
ริ้นน้ำเค็มกับยุง สองปัญหาที่ต้องจัดการต่างกัน
ฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำมักเจอแมลงสองกลุ่มที่ต่างกันและต้องจัดการต่างกัน กลุ่มแรกคือริ้นน้ำเค็ม ซึ่งตัวเล็กมากจนลอดมุ้งลวดธรรมดาได้ วางไข่ในดินเลนชื้นและตะกอนอินทรีย์ตามขอบบ่อ ไม่ได้วางไข่ในน้ำนิ่งเหมือนยุง
การจัดการริ้นจึงต้องเน้นที่การลอกเลนขอบบ่อ การไม่ปล่อยให้ตะกอนอินทรีย์สะสม และการตัดวัชพืชริมขอบบ่อให้โปร่ง ควบคู่กับการพ่นควบคุมตัวเต็มวัยตามแนวขอบบ่อ ซึ่งเป็นแนวที่ยาวที่สุดของฟาร์ม
กลุ่มที่สองคือยุง ซึ่งวางไข่ในน้ำนิ่งที่มีที่กำบัง จุดที่พบบ่อยในฟาร์มกุ้งได้แก่ บ่อพักน้ำ บ่อบำบัด ร่องน้ำที่ไหลไม่สะดวก และภาชนะกับอุปกรณ์ที่วางทิ้งไว้ ทั้งถังพลาสติก ยางรถ ท่อ PVC ที่ตัดแล้ว และเรือท้องแบนที่คว่ำไม่สนิท
การรู้ว่าปัญหาของฟาร์มเป็นแมลงกลุ่มไหนมีผลต่อการวางแผนอย่างมาก หลายฟาร์มจัดการเฉพาะน้ำนิ่งแล้วพบว่าปัญหาไม่ลดลง เพราะแมลงหลักที่รบกวนคือริ้นซึ่งเกิดจากเลนไม่ใช่จากน้ำ ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่ประมงหรือสาธารณสุขในพื้นที่เพื่อระบุชนิดให้ชัดก่อนวางแผน
การจัดการความสัมพันธ์กับชุมชน คือการบริหารความเสี่ยงของฟาร์ม
บทเรียนที่คุณอำนวยเน้นมากที่สุดคือ ฟาร์มขนาดใหญ่ที่อยู่ใกล้ชุมชนมีความเสี่ยงด้านสังคมที่ไม่ปรากฏในงบการเงิน แต่สามารถทำให้กิจการหยุดได้จริง และความเสี่ยงนี้บริหารได้ด้วยต้นทุนที่ต่ำมากถ้าทำก่อนที่จะเกิดเรื่อง
สิ่งที่ได้ผลที่สุดตามประสบการณ์ของเขาคือ การไปหาชุมชนก่อนที่ชุมชนจะมาหาเรา คือเข้าไปคุยกับผู้ใหญ่บ้านและ อบต. เป็นระยะ แจ้งว่าฟาร์มทำอะไรอยู่ และถามตรง ๆ ว่ามีเรื่องอะไรที่ฟาร์มทำให้เดือดร้อนหรือไม่
การเสนอความช่วยเหลือที่ฟาร์มทำได้จริงมีน้ำหนักมากกว่าคำอธิบาย เช่น การพ่นให้หมู่บ้านหรือโรงเรียนสัปดาห์ละครั้ง การช่วยเรื่องน้ำในหน้าแล้ง หรือการจ้างแรงงานในพื้นที่ก่อน ซึ่งล้วนเป็นสิ่งที่ต้นทุนไม่สูงแต่เปลี่ยนความสัมพันธ์ได้จริง
และสิ่งสำคัญที่สุดคือการบันทึกไว้เป็นหลักฐาน ทั้งบันทึกการพ่น บันทึกการประชุมกับชุมชน และบันทึกการแก้ไขจุดที่ได้รับแจ้ง เอกสารชุดนี้มีค่ามากเมื่อมีการตรวจสอบจากหน่วยงาน เพราะแสดงว่าฟาร์มมีมาตรการเชิงระบบไม่ใช่ทำเมื่อถูกร้องเรียน
คำถามที่พบบ่อย
พ่นหมอกควันแล้วกระทบกุ้งในบ่อหรือไม่
ไม่กระทบถ้าพ่นตามหลักการ คือพ่นที่ขอบบ่อ ร่องน้ำ พงหญ้า และแนวรั้ว ไม่พ่นจ่อลงผิวน้ำในบ่อเลี้ยง ควรพ่นในทิศทางที่ลมไม่พัดละอองลงบ่อ และควรปรึกษาเจ้าหน้าที่ประมงเรื่องชนิดสารที่เหมาะสมกับฟาร์มที่ต้องผ่านมาตรฐาน GAP
กระทบการตรวจสารตกค้างของผู้รับซื้อหรือไม่
ถ้าไม่พ่นลงในบ่อเลี้ยงโดยตรงและใช้สารที่ขึ้นทะเบียนถูกต้องในอัตราส่วนที่กำหนด ความเสี่ยงต่ำมาก แนะนำให้บันทึกการพ่นทุกครั้งทั้งวันเวลา พื้นที่ และชนิดสาร เพื่อใช้แสดงต่อผู้รับซื้อและผู้ตรวจสอบเมื่อจำเป็น
ควรพ่นเวลาไหน
ช่วงบ่ายสามถึงสี่โมงเย็นเหมาะที่สุด เพราะอยู่ก่อนที่แมลงจะออกหากินและก่อนลมเย็นพัดแรง ทำให้ลดจำนวนแมลงที่จะถูกพัดเข้าหมู่บ้านได้มากที่สุด บางฟาร์มเพิ่มการพ่นช่วงเช้ามืดในช่วงที่แมลงชุกที่สุด
ฟาร์มขนาดกี่บ่อควรใช้กี่เครื่อง
ฟาร์มไม่เกิน 20 บ่อใช้เครื่องเดียวเพียงพอ ฟาร์ม 30 ถึง 60 บ่อควรมีสองเครื่อง เพื่อให้คลุมแนวขอบบ่อทั้งฟาร์มได้ภายในหนึ่งชั่วโมงครึ่ง ฟาร์มที่มีพื้นที่กว้างมากหรือมีหลายแปลงแยกกันควรเพิ่มตามความเป็นจริง
ต้องพ่นบ่อยแค่ไหน
ในช่วงที่แมลงชุกควรพ่นทุกวัน และในช่วงปกติสองถึงสามครั้งต่อสัปดาห์ ตัวเลขที่ควรใช้ตัดสินใจคือคำบอกเล่าของคนงานที่เดินตรวจบ่อกลางคืน และเรื่องแจ้งจากชุมชน ซึ่งเป็นสัญญาณที่ตรงที่สุด
ปัญหาของฟาร์มเราเป็นริ้นหรือยุง จะรู้ได้อย่างไร
ควรปรึกษาเจ้าหน้าที่ประมงหรือสาธารณสุขในพื้นที่เพื่อระบุชนิด เพราะการจัดการต่างกัน ริ้นน้ำเค็มเกิดจากดินเลนและตะกอนอินทรีย์ที่ขอบบ่อ ส่วนยุงเกิดจากน้ำนิ่ง การรู้ชนิดที่ถูกต้องทำให้จัดการตรงจุดและประหยัดทั้งเวลาและสารเคมี
ฟาร์มควรพ่นให้ชุมชนด้วยหรือไม่
เป็นสิ่งที่แนะนำอย่างยิ่งถ้าทำได้ เพราะต้นทุนต่ำมากเมื่อเทียบกับความเสี่ยงที่จะถูกร้องเรียนซ้ำหรือถูกสั่งปรับปรุงกิจการ และเปลี่ยนความสัมพันธ์จากคู่กรณีเป็นความร่วมมือได้เร็วกว่าคำอธิบายใด ๆ ควรประสานผ่านผู้ใหญ่บ้านและ อบต. ให้เรียบร้อยก่อน
ถ้าเครื่องเสียจะทำอย่างไร
AIROFOG มีศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในประเทศไทย พร้อมช่างประสบการณ์มากกว่า 10 ปี จึงส่งซ่อมได้เร็ว แนะนำให้ฟาร์มขนาดใหญ่สำรองอะไหล่ที่สึกหรอบ่อยไว้ที่ฟาร์ม เพราะการหยุดพ่นสองสัปดาห์จะทำให้เรื่องร้องเรียนกลับมาทันที
สิบนาทีในหมู่บ้าน กับสามปีที่ไม่มีใครไปยืนตรงนั้น
สิ่งที่เรื่องนี้สอนไว้ตรงที่สุดคือ เรามักปกป้องตัวเองด้วยข้อเท็จจริงทางกฎหมาย โดยไม่เคยไปยืนอยู่ในจุดที่คนอื่นยืน และสิบนาทีในจุดนั้นบอกอะไรได้มากกว่าเอกสารทั้งแฟ้ม
ฟาร์มที่อยู่ใกล้ชุมชนมีความเสี่ยงด้านสังคมที่ไม่ปรากฏในงบการเงินแต่ทำให้กิจการหยุดได้จริง และความเสี่ยงนี้บริหารได้ด้วยต้นทุนที่ต่ำมากถ้าทำก่อนที่จะเกิดเรื่อง
การมีเครื่องพ่นหมอกควันเป็นของฟาร์มเองจึงไม่ใช่แค่การจัดการแมลง แต่คือเครื่องมือบริหารความเสี่ยงและเครื่องมือสร้างความสัมพันธ์กับชุมชนที่ฟาร์มต้องอยู่ร่วมด้วยไปอีกหลายสิบปี
ปรึกษาทีมงาน World Health Disinfection เพื่อวางแผนควบคุมริ้นและยุงในฟาร์มเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของคุณ ทั้งการเลือกเครื่อง สารเคมี และตารางการพ่นที่ไม่กระทบสัตว์น้ำ
ดูรายละเอียดเครื่องและราคา คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 หรือแอดไลน์ @whd268
#เครื่องพ่นหมอกควัน #AIROFOGAT35 #ฟาร์มกุ้ง #เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ #กำจัดริ้น #ครุภัณฑ์เครื่องพ่นหมอกควัน #WorldHealthDisinfection
คำค้นหาที่เกี่ยวข้อง: เครื่องพ่นหมอกควัน, กำจัดริ้นฟาร์มกุ้ง, บ่อเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ, AIROFOG AT35, ฟาร์มกุ้ง, ครุภัณฑ์เครื่องพ่นหมอกควัน
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
