เรื่องจริงจากเทศบาลตำบลในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

เทศบาลมีผู้ป่วยไข้เลือดออก 214 ราย ในหนึ่งฤดูฝน เพราะเครื่องพ่นเก่า 6 เครื่องใช้ได้จริงแค่ 2 เครื่อง

เมื่อครุภัณฑ์ที่ซื้อมาถูกที่สุดกลายเป็นสิ่งที่แพงที่สุด และตัวเลขผู้ป่วยคือราคาที่ชุมชนต้องจ่าย

เทศบาลตำบลแห่งหนึ่งในภาคอีสานมีผู้ป่วยไข้เลือดออกยืนยัน 214 รายในฤดูฝนเดียว สูงที่สุดในรอบสิบปี ทั้งที่มีงบประมาณและมีทีมงาน สาเหตุที่แท้จริงคือเครื่องพ่นหมอกควันหกเครื่องที่มีอยู่ ใช้งานได้จริงเพียงสองเครื่อง บทความนี้เล่าปัญหาการจัดซื้อครุภัณฑ์ที่ท้องถิ่นทั่วประเทศเจอเหมือนกัน และวิธีที่ AIROFOG AT35 เปลี่ยนผลลัพธ์ได้

ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง

ชีวิตและสุขภาพของคนในพื้นที่

ผู้ป่วยยืนยัน 214 ราย นอนโรงพยาบาล 68 ราย และเสียชีวิต 1 ราย เป็นตัวเลขที่ไม่มีงบประมาณใดชดเชยได้ ไข้เลือดออกในเด็กมีความเสี่ยงเกิดภาวะช็อกสูง และการเข้าถึงการรักษาช้าในพื้นที่ห่างไกลยิ่งเพิ่มความเสี่ยง

ความรับผิดชอบและความเชื่อมั่นต่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

เมื่อเกิดการระบาดรุนแรง ประชาชนจะตั้งคำถามกับเทศบาลโดยตรงว่าทำอะไรอยู่ และคำอธิบายว่าเครื่องเสียไม่ใช่คำตอบที่ประชาชนรับได้ ความเชื่อมั่นที่เสียไปกระทบการทำงานด้านอื่นของท้องถิ่นทั้งหมด

งบประมาณที่จ่ายไปแล้วแต่ไม่ได้ผล

การซื้อเครื่องราคาถูกสี่เครื่องที่ใช้ได้เฉลี่ยเพียงสองปีเศษ ทำให้ต้นทุนต่อปีสูงกว่าเครื่องคุณภาพดีมาก และเงินที่จ่ายไปกับค่าซ่อมที่ไม่ได้ผลคือเงินที่หายไปโดยไม่มีอะไรกลับมาเลย

ภาระของบุคลากรที่มีจำกัด

เจ้าหน้าที่กองสาธารณสุขของเทศบาลมีไม่กี่คน เมื่อเครื่องมือไม่พร้อม พวกเขาต้องเสียเวลาไปกับการซ่อม การรออะไหล่ และการเลือกว่าจะไปหมู่บ้านไหนก่อน แทนที่จะได้ทำงานควบคุมโรคตามแผน

ทำไมวิธีที่คนส่วนใหญ่ใช้ถึงไม่ได้ผล

จัดซื้อโดยใช้เกณฑ์ราคาต่ำสุดเป็นหลัก

ถูกต้องตามระเบียบแต่ให้ผลลัพธ์ที่แพงที่สุดในระยะยาว เพราะเครื่องราคาถูกมักใช้วัสดุที่ไม่ทนต่อความชื้นและสารเคมี และมักไม่มีศูนย์บริการที่มั่นคง เมื่อคิดต้นทุนต่อปีของอายุการใช้งานจริงแล้วสูงกว่ามาก

ซ่อมเครื่องเก่าไปเรื่อย ๆ

เครื่องที่ตัวถังผุเป็นรูซ่อมให้กลับมาใช้ได้ยาก และเมื่อผู้ขายเลิกกิจการแล้วอะไหล่แท้ก็ไม่มี การใช้อะไหล่เทียบทำให้เครื่องทำงานไม่ได้ตามสเปกและอาจอันตรายต่อผู้ใช้ ค่าซ่อมสะสมมักสูงกว่าค่าเครื่องใหม่

รอขอสนับสนุนเครื่องจากหน่วยงานระดับจังหวัด

หน่วยงานระดับจังหวัดมีทรัพยากรจำกัดและต้องดูแลหลายอำเภอ การรอมักใช้เวลานานกว่าฤดูกาลระบาดที่ต้องรับมือ และเครื่องที่ได้รับสนับสนุนก็มักมาพร้อมเงื่อนไขการใช้งานร่วมกับพื้นที่อื่น

ใช้การรณรงค์คว่ำภาชนะอย่างเดียว

การจัดการแหล่งเพาะพันธุ์เป็นหัวใจของการควบคุมระยะยาวและต้องทำอย่างต่อเนื่อง แต่เมื่อมีผู้ป่วยแล้ว จำเป็นต้องพ่นเพื่อตัดยุงตัวเต็มวัยที่มีเชื้อทันที การรณรงค์อย่างเดียวไม่หยุดการแพร่เชื้อที่กำลังเกิดขึ้น

จ้างเอกชนพ่นเป็นครั้งเมื่อมีการระบาด

ราคาต่อครั้งสูงมากเมื่อคูณด้วยจำนวนรายผู้ป่วยที่ต้องพ่นตามมาตรฐานคือพ่นสองรอบต่อราย และผู้รับจ้างมักไม่สามารถมาได้ภายใน 24 ชั่วโมงตามที่มาตรฐานกำหนด ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่สำคัญที่สุด

ท้องถิ่นต้องมีเครื่องที่พร้อมใช้จริงในจำนวนที่พอกับพื้นที่

หัวใจของการควบคุมไข้เลือดออกในระดับท้องถิ่นคือความเร็ว มาตรฐานกำหนดให้พ่นภายใน 24 ชั่วโมงหลังได้รับรายงานผู้ป่วย และพ่นซ้ำในวันที่เจ็ด ซึ่งทำได้ก็ต่อเมื่อมีเครื่องที่พร้อมใช้จริงในจำนวนที่พอกับจำนวนหมู่บ้านที่ต้องดูแล

เครื่องพ่นหมอกควันเป็นเครื่องมือหลักของงานนี้ เพราะหมอกลอยแทรกเข้าไปในบ้านเรือน ใต้ถุน พุ่มไม้ กองวัสดุ และมุมอับที่ยุงเกาะพัก ซึ่งเป็นจุดที่ต้องจัดการเพื่อตัดวงจรการแพร่เชื้อในรัศมี 100 เมตรรอบบ้านผู้ป่วย

สิ่งที่ท้องถิ่นต้องเปลี่ยนคือวิธีคิดเรื่องการจัดซื้อ จากการเลือกราคาต่ำสุดในวันที่ซื้อ เป็นการคิดต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน โดยพิจารณาวัสดุตัวถัง การมีศูนย์บริการและอะไหล่แท้ในประเทศ และการรับประกันที่ตรวจสอบได้

เครื่องที่ตอบโจทย์นี้ต้องมีตัวถังที่ทนความชื้นและสารเคมี มีศูนย์ซ่อมในประเทศที่มั่นคง และตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์เพื่อให้ตั้งงบและตรวจรับได้ง่าย ซึ่งเป็นเหตุผลที่เทศบาลนี้เลือก AIROFOG AT35

1. ตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ

สำหรับเทศบาล อบต. และหน่วยงานท้องถิ่น การที่ AIROFOG AT35 ตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ทำให้เขียนคำของบประมาณและตั้งราคากลางได้ตรงตามหมวด และทำให้การตรวจรับเป็นไปโดยไม่ต้องตีความสเปกใหม่ ซึ่งช่วยลดความเสี่ยงในการถูกทักท้วงอย่างมาก

2. ตัวถังสแตนเลส 100 เปอร์เซ็นต์ แก้ปัญหาเครื่องผุที่ท้องถิ่นเจอมากที่สุด

สาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้เครื่องพ่นของท้องถิ่นเสียก่อนเวลาคือตัวถังผุจากความชื้นในโรงเก็บและจากสารเคมี ตัวถังสแตนเลสทั้งตัวแก้ปัญหานี้ที่ต้นเหตุ ทำให้อายุการใช้งานยาวขึ้นหลายเท่าและต้นทุนต่อปีต่ำลงอย่างชัดเจน

3. ศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในไทย ช่างประสบการณ์กว่า 10 ปี

ปัญหาที่ทำให้เครื่องของท้องถิ่นกลายเป็นเศษเหล็กคือผู้ขายเลิกกิจการแล้วไม่มีอะไหล่ การมีศูนย์บริการและอะไหล่แท้ที่มั่นคงในประเทศจึงเป็นเกณฑ์ที่ควรระบุในสเปกการจัดซื้อ และเป็นจุดที่ AIROFOG มีความพร้อมชัดเจน

4. น้ำหนักเบา เจ้าหน้าที่และ อสม. ใช้ได้จริง

งานพ่นในชุมชนต้องเดินเข้าซอย เข้าบ้าน ขึ้นบันได และเดินในพื้นที่ที่รถเข้าไม่ได้ AT35 เป็นเครื่องสะพายข้างที่น้ำหนักเบาพอให้เจ้าหน้าที่และอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านใช้งานได้ตลอดรอบการพ่นโดยไม่หมดแรงกลางทาง

5. รองรับสารเคมีทั้งสูตรน้ำและสูตรน้ำมัน

กรมควบคุมโรคแนะนำให้สลับสารเคมีเพื่อลดการดื้อยาของยุงลาย และบางพื้นที่ต้องเลือกสารที่เหมาะกับสภาพแวดล้อมต่างกัน การที่เครื่องรองรับได้ทั้งสองสูตรทำให้ท้องถิ่นวางแผนใช้สารได้ตามคำแนะนำโดยไม่ถูกล็อกกับสารชนิดเดียว

6. ผ่านการรับรองมาตรฐานจากเยอรมนีและอังกฤษ

การรับรองหมายถึงเครื่องผ่านการทดสอบเรื่องความปลอดภัยและความสม่ำเสมอของขนาดละออง ซึ่งสำคัญมากในการพ่นในชุมชนที่มีประชาชนอยู่ใกล้ และเป็นข้อมูลที่ใช้ประกอบการพิจารณาในกระบวนการจัดซื้อได้

7. ตรวจสอบคุณภาพ 100 เปอร์เซ็นต์ก่อนส่งมอบ

เครื่องทุกตัวถูกเดินเครื่องทดสอบจริงก่อนส่ง ซึ่งสำคัญมากสำหรับการตรวจรับครุภัณฑ์ของหน่วยงานราชการ และทำให้ท้องถิ่นมั่นใจว่าเครื่องทุกเครื่องพร้อมใช้ตั้งแต่วันแรก ไม่ใช่ต้องมาพบปัญหาในวันที่ต้องออกปฏิบัติงานจริง

8. ครอบคลุมพื้นที่ตามมาตรฐานรัศมี 100 เมตรได้รวดเร็ว

มาตรฐานการควบคุมโรคกำหนดให้พ่นในรัศมี 100 เมตรรอบบ้านผู้ป่วย AT35 ให้กำลังพ่นที่ทำให้เจ้าหน้าที่หนึ่งคนครอบคลุมพื้นที่ตามมาตรฐานได้ในเวลาไม่นาน ทำให้ทีมหนึ่งทีมไปได้หลายจุดต่อวันในช่วงที่มีรายงานผู้ป่วยหลายราย

9. ทนการใช้งานหนักต่อเนื่องตลอดฤดูฝน

ฤดูฝนคือช่วงที่ต้องใช้เครื่องแทบทุกวันติดต่อกันสี่ถึงห้าเดือน เครื่องที่ออกแบบมาสำหรับงานเบาจะเริ่มมีปัญหาภายในฤดูกาลแรก AT35 ออกแบบมาสำหรับการใช้งานต่อเนื่อง ซึ่งเป็นสิ่งที่งานควบคุมโรคของท้องถิ่นต้องการที่สุด

10. คุ้มค่าเมื่อคิดต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน

เมื่อเปรียบเทียบต้นทุนต่อปีระหว่างเครื่องราคาถูกที่ใช้ได้สองถึงสามปีกับเครื่องคุณภาพดีที่ใช้ได้แปดถึงสิบปี ตัวเลขจะกลับข้างกันอย่างชัดเจน และนี่คือข้อมูลที่ควรใส่ในบันทึกเสนอผู้บริหารเพื่ออธิบายเหตุผลในการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะ

ขั้นตอนการใช้งาน 3 ขั้นตอน

1. ตรวจสภาพครุภัณฑ์ที่มีอยู่จริงก่อนตั้งงบ

เดินตรวจเครื่องทุกเครื่องในโรงเก็บพร้อมเจ้าหน้าที่พัสดุและช่าง บันทึกสภาพจริง สาเหตุที่เสีย อายุการใช้งานที่ได้จริง และความเป็นไปได้ในการหาอะไหล่ ข้อมูลชุดนี้คือหลักฐานสำคัญที่สุดในการอธิบายเหตุผลของการกำหนดคุณลักษณะเฉพาะรอบใหม่

2. เขียนสเปกจากบทเรียนจริง ไม่ใช่คัดลอกสเปกเดิม

ระบุวัสดุตัวถังที่ทนความชื้นและสารเคมี ระบุให้ผู้เสนอราคาต้องแสดงหลักฐานศูนย์บริการและอะไหล่แท้ในประเทศ อ้างอิงบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์เพื่อความชัดเจนในการตั้งงบและตรวจรับ และกำหนดจำนวนเครื่องให้สอดคล้องกับจำนวนหมู่บ้านที่ต้องดูแล

3. วางระบบการพ่นและการบันทึกให้ได้ตามมาตรฐาน

กำหนดให้พ่นในรัศมี 100 เมตรรอบบ้านผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมงหลังรับรายงาน และพ่นซ้ำในวันที่เจ็ด พร้อมบันทึกวันเวลา พื้นที่ ชนิดสาร และผู้ปฏิบัติงานทุกครั้ง ควบคู่กับการสำรวจค่าดัชนีลูกน้ำยุงลายในหมู่บ้านเป็นประจำ

เสียงจากผู้ใช้งานจริง

undefined

undefined — undefined

คำถามที่พบบ่อย

เทศบาลขนาดเท่าไหร่ควรมีกี่เครื่อง

แนวทางที่ใช้ได้จริงคือหนึ่งเครื่องต่อสองหมู่บ้านหรือชุมชน พร้อมเครื่องสำรองอย่างน้อยหนึ่งเครื่อง เพื่อให้ทีมงานพ่นได้ตามมาตรฐานภายใน 24 ชั่วโมงแม้มีรายงานผู้ป่วยหลายรายพร้อมกัน พื้นที่ที่กว้างมากหรือมีการเดินทางลำบากควรเพิ่มจำนวนตามความเป็นจริง

ทำไมต้องระบุวัสดุตัวถังในสเปก

เพราะเป็นสาเหตุอันดับหนึ่งที่ทำให้เครื่องพ่นของท้องถิ่นเสียก่อนเวลา โรงเก็บครุภัณฑ์ส่วนใหญ่มีความชื้นสูง และเครื่องสัมผัสสารเคมีตลอดการใช้งาน ตัวถังที่ไม่ทนจะผุภายในสามถึงสี่ปี ซึ่งสั้นกว่าที่ควรจะเป็นมาก

ต้องพ่นเมื่อไหร่และบ่อยแค่ไหนตามมาตรฐาน

มาตรฐานการควบคุมโรคกำหนดให้พ่นในรัศมี 100 เมตรรอบบ้านผู้ป่วยภายใน 24 ชั่วโมงหลังได้รับรายงาน และพ่นซ้ำในวันที่เจ็ด เพื่อตัดวงจรทั้งยุงตัวเต็มวัยที่มีเชื้อและยุงรุ่นใหม่ที่กำลังจะฟักออกมา

อสม. ใช้เครื่องได้หรือไม่

ได้ครับ แต่ต้องผ่านการอบรมให้ครบ ทั้งการผสมสารตามอัตราส่วน การสวมอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล ขั้นตอนการพ่นที่ถูกต้อง และการล้างเครื่องหลังใช้ทุกครั้ง หลายเทศบาลจัดอบรมประจำปีและมอบหมาย อสม. ที่ผ่านการอบรมเป็นผู้รับผิดชอบประจำหมู่บ้าน

งบประมาณควรตั้งไว้ในหมวดใด

ตั้งในหมวดครุภัณฑ์ โดยอ้างอิงบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ซึ่งมีรายการเครื่องพ่นหมอกควันอยู่แล้ว ทำให้ตั้งราคากลางและตรวจรับได้โดยไม่ต้องตีความ ส่วนค่าสารเคมีและน้ำมันเชื้อเพลิงตั้งในหมวดวัสดุตามปกติ

ควรตั้งงบซื้อครั้งเดียวหรือทยอยซื้อ

ถ้าเป็นไปได้ควรซื้อให้ครบตามจำนวนที่จำเป็นในคราวเดียว เพราะการมีเครื่องไม่พอทำให้พ่นไม่ทันตามมาตรฐาน ซึ่งเท่ากับผลของงานลดลงทั้งระบบ การทยอยซื้อทีละหนึ่งถึงสองเครื่องมักทำให้พื้นที่ยังคงมีช่องว่างในการควบคุมโรคอยู่หลายปี

ถ้าเครื่องเสียกลางฤดูฝนจะทำอย่างไร

AIROFOG มีศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในประเทศไทย พร้อมช่างประสบการณ์มากกว่า 10 ปี จึงซ่อมได้เร็ว แนะนำให้เทศบาลสำรองอะไหล่ที่สึกหรอบ่อยไว้ที่หน่วยงาน และมีเครื่องสำรองอย่างน้อยหนึ่งเครื่องเพื่อไม่ให้งานควบคุมโรคขาดตอน

มีบริการฝึกอบรมการใช้งานให้เจ้าหน้าที่หรือไม่

มีครับ ทีมงาน World Health Disinfection มีประสบการณ์ส่งมอบครุภัณฑ์ให้หน่วยงานราชการหลายแห่ง และให้การอบรมการใช้งาน การบำรุงรักษา และความปลอดภัยแก่เจ้าหน้าที่และ อสม. พร้อมช่วยเตรียมเอกสารประกอบการจัดซื้อได้

เราไม่ได้ขาดงบ เราขาดเครื่องที่ใช้ได้จริง

ประโยคของคุณสมชายสรุปปัญหาของท้องถิ่นทั่วประเทศได้ตรงที่สุด คือหลายแห่งมีทั้งงบประมาณและมีทั้งคน แต่สิ่งที่ขาดคือเครื่องมือที่พร้อมใช้ในวันที่ต้องใช้จริง

การจัดซื้อโดยเลือกราคาต่ำสุดในวันที่ซื้อ ถูกต้องตามระเบียบแต่ให้ผลลัพธ์ที่แพงที่สุดในระยะยาว และราคาที่แท้จริงไม่ได้จ่ายด้วยงบประมาณ แต่จ่ายด้วยตัวเลขผู้ป่วยในชุมชน

การเขียนสเปกที่มาจากบทเรียนจริง พร้อมเหตุผลที่อธิบายได้และอ้างอิงบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ จึงเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังที่สุดที่เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นมี ในการเปลี่ยนตัวเลขของฤดูฝนปีหน้าให้ต่างจากปีนี้

ปรึกษาทีมงาน World Health Disinfection เพื่อวางแผนจัดซื้อครุภัณฑ์เครื่องพ่นหมอกควันสำหรับเทศบาลและ อบต. พร้อมคำแนะนำเรื่องสเปก จำนวนเครื่อง และการอบรมเจ้าหน้าที่

ดูรายละเอียดเครื่องและราคา คลิกที่นี่

โทร 065-556-6294 หรือแอดไลน์ @whd268