ฟาร์มโคนม 96 ตัว น้ำนมตกวันละ 210 ลิตร เพราะแมลงวันและยุงรุมกัดจนวัวไม่ยอมนอนเคี้ยวเอื้อง
Last updated: 7 ก.ย. 2569 | 9 จำนวนผู้เข้าชม |
เรื่องจริงจากฟาร์มโคนม จังหวัดสระบุรี
ฟาร์มโคนม 96 ตัว น้ำนมตกวันละ 210 ลิตร เพราะแมลงวันและยุงรุมกัดจนวัวไม่ยอมนอนเคี้ยวเอื้อง
เมื่อแมลงในคอกทำให้วัวนอนไม่ได้ และการนอนที่หายไปกลายเป็นน้ำนมที่หายไปวันละสองร้อยลิตร
ฟาร์มโคนม 96 ตัวในสระบุรีเจอปัญหาน้ำนมตกวันละกว่า 200 ลิตรติดกันสองฤดูฝน เจ้าของฟาร์มลองเปลี่ยนอาหาร เปลี่ยนสูตรแร่ธาตุ และเรียกสัตวแพทย์มาตรวจ แต่ไม่มีอะไรเปลี่ยน จนกระทั่งเขาลองอัดวิดีโอในคอกตอนกลางคืนแล้วเห็นสิ่งที่เขาไม่เคยเห็นมาก่อน บทความนี้เล่าตัวเลขจริงและวิธีที่เครื่องพ่นหมอกควัน AIROFOG AT35 ทำให้ผลผลิตกลับมา
คุณสมพงษ์ อายุ 54 ปี เลี้ยงโคนมมา 21 ปีที่อำเภอมวกเหล็ก จังหวัดสระบุรี ฟาร์มของเขามีแม่โครีดนม 96 ตัว ส่งนมให้สหกรณ์ทุกวันเช้าเย็น ตัวเลขผลผลิตของเขาเคยนิ่งมากจนสหกรณ์เอาไปเป็นตัวอย่าง แต่สองปีหลังมานี้ ทุกครั้งที่เข้าฤดูฝน ผลผลิตจะร่วงลงอย่างไม่มีเหตุผลที่อธิบายได้
ตัวเลขที่เขาจดไว้ชัดเจนมาก ในฤดูแล้งฟาร์มรีดนมได้เฉลี่ยวันละ 1,340 ลิตร แต่พอเข้าเดือนมิถุนายนถึงกันยายน ตัวเลขจะลดลงเหลือประมาณ 1,130 ลิตร หายไปวันละ 210 ลิตร ติดต่อกันประมาณสี่เดือน คิดเป็นน้ำนมที่หายไปกว่า 25,000 ลิตรต่อปี
เขาทำทุกอย่างที่คนเลี้ยงโคนมจะคิดได้ เปลี่ยนสูตรอาหารข้น เพิ่มแร่ธาตุ ตรวจคุณภาพหญ้าหมัก เรียกสัตวแพทย์มาตรวจเต้านมและตรวจเลือด ผลออกมาปกติทุกอย่าง จนเขาเริ่มคิดว่าอาจเป็นเพราะอากาศร้อนชื้นตามฤดูกาลที่แก้ไม่ได้
วิดีโอกลางคืนที่เปลี่ยนทุกอย่าง
ลูกชายของคุณสมพงษ์ที่เรียนสัตวศาสตร์เสนอให้ลองติดกล้องในคอกแล้วดูย้อนหลัง เขาติดกล้องสามตัวไว้ในคอกนอนของแม่โคกลุ่มที่ผลผลิตตกมากที่สุด แล้วเปิดดูตอนเช้า สิ่งที่เห็นทำให้ทั้งสองคนเงียบ
ในคืนเดือนกรกฎาคม แม่โคในกลุ่มนั้นนอนลงเคี้ยวเอื้องรวมกันเพียงประมาณสามชั่วโมงครึ่งตลอดทั้งคืน ทั้งที่แม่โครีดนมที่สบายดีควรนอนเคี้ยวเอื้องประมาณสิบถึงสิบสองชั่วโมงต่อวัน ในวิดีโอเห็นชัดว่าวัวลุกขึ้นซ้ำ ๆ สะบัดหัว สะบัดหาง เตะท้อง และเดินไปมาไม่หยุด
เมื่อซูมภาพเข้าไป พวกเขาเห็นแมลงเกาะเป็นกลุ่มรอบตา รอบเต้านม และบริเวณขาหลังของวัวแทบทุกตัว บางตัวมีแมลงเกาะเป็นแถบชัดเจน ลูกชายของเขาบอกว่านี่คือแมลงวันคอกและยุงที่เข้ามาจากบ่อพักน้ำเสียและกองมูลหลังคอก
คุณสมพงษ์บอกว่าเขาเข้าคอกทุกวันมายี่สิบเอ็ดปี เขาเห็นแมลงในคอกทุกวันจนคิดว่าเป็นเรื่องปกติของฟาร์ม เขาไม่เคยคิดเลยว่าสิ่งที่เขาเห็นทุกวันจนชินคือสิ่งที่กินน้ำนมของเขาไปวันละสองร้อยลิตร
ทำไมแมลงถึงทำให้น้ำนมหายไปมากขนาดนั้น
คนที่ไม่ได้เลี้ยงโคนมมักไม่เข้าใจว่าแมลงกัดทำไมถึงกระทบผลผลิตขนาดนั้น คำอธิบายอยู่ที่สรีรวิทยาของวัว แม่โครีดนมสร้างน้ำนมได้ดีที่สุดตอนนอนเคี้ยวเอื้อง เพราะการนอนทำให้เลือดไหลเวียนไปที่เต้านมมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ วัวที่นอนน้อยจึงให้นมน้อยลงโดยตรง
ปัจจัยที่สองคือพลังงาน วัวที่ต้องสะบัดหัว สะบัดหาง เตะท้อง และลุกยืนตลอดคืน ใช้พลังงานไปกับการไล่แมลงแทนที่จะใช้สร้างน้ำนม พลังงานที่เสียไปตรงนี้สะสมกันทั้งคืนกลายเป็นตัวเลขที่เห็นได้จริงในถังนม
ปัจจัยที่สามคือความเครียด ซึ่งทำให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอลที่ไปยับยั้งฮอร์โมนออกซิโทซินซึ่งจำเป็นต่อการปล่อยน้ำนม วัวที่เครียดจึงรีดนมออกได้ไม่หมดเต้า และน้ำนมที่ค้างในเต้ายังเป็นสาเหตุของเต้านมอักเสบตามมาอีก
ปัจจัยสุดท้ายคือการกินอาหาร วัวที่ถูกแมลงรบกวนจะยืนกินอาหารที่รางได้สั้นลงและกินได้น้อยลง ซึ่งเป็นวงจรที่ซ้ำเติมกันไปอีกชั้นหนึ่ง เมื่อรวมทั้งสี่ปัจจัย ตัวเลข 210 ลิตรต่อวันจึงไม่ใช่เรื่องเกินจริงเลย
ต้นทุนที่ซ่อนอยู่มากกว่าค่าน้ำนมที่หายไป
น้ำนมที่หายไปปีละกว่า 25,000 ลิตร ถ้าคิดที่ราคารับซื้อของสหกรณ์ประมาณ 20 บาทต่อลิตร คิดเป็นเงินราว 500,000 บาทต่อปี นี่คือตัวเลขที่ชัดเจนที่สุด แต่คุณสมพงษ์บอกว่าความเสียหายจริงมากกว่านั้น
เต้านมอักเสบเพิ่มขึ้นชัดเจนในฤดูฝน ปีที่แล้วเขามีแม่โคเป็นเต้านมอักเสบ 14 ตัว ต้องพักการส่งนมระหว่างใช้ยาปฏิชีวนะ และน้ำนมในช่วงนั้นต้องทิ้งทั้งหมด รวมค่ายา ค่าสัตวแพทย์ และน้ำนมที่ทิ้งไปอีกประมาณ 90,000 บาท
อัตราการผสมติดก็ลดลงในฤดูฝนเช่นกัน วัวที่เครียดเรื้อรังมีปัญหาเรื่องการเป็นสัดที่ไม่ชัดเจนและผสมไม่ติด ทำให้ระยะห่างระหว่างการคลอดยืดออก ซึ่งในระบบโคนมหมายถึงจำนวนวันรีดนมที่หายไปของทั้งฝูงในปีถัดไป
และมีต้นทุนที่วัดยากแต่มีจริงคือ คุณภาพน้ำนม เมื่อวัวเครียดและมีเต้านมอักเสบแฝง ค่าเซลล์โซมาติกจะสูงขึ้น ซึ่งกระทบเกรดน้ำนมและราคารับซื้อโดยตรง
สิ่งที่คุณสมพงษ์ทดลองแล้วไม่ได้ผล ก่อนจะเจอทางออก
อย่างแรกที่เขาทำคือแขวนกาวดักแมลงวันทั่วคอก ใช้ไปเดือนละหลายร้อยแผ่น กาวเต็มภายในสองวัน ซึ่งแสดงว่ามีแมลงเยอะจริง แต่จำนวนแมลงในคอกไม่ได้ลดลงเลย เพราะแมลงเกิดใหม่เร็วกว่าที่กาวจะดักได้
อย่างที่สองคือฉีดพ่นสารกำจัดแมลงด้วยเครื่องพ่นแรงดันน้ำแบบที่ใช้ฉีดล้างคอก วิธีนี้เปียกทั้งคอก ทำให้พื้นลื่นและวัวเสี่ยงลื่นล้ม ทั้งยังใช้สารเคมีเปลืองมากและละอองหยาบเกินกว่าจะไปถึงแมลงที่เกาะอยู่ตามซอกหลังคาและโครงเหล็ก
อย่างที่สามคือติดพัดลมเพิ่ม ซึ่งช่วยได้จริงในบางจุดเพราะลมแรงทำให้แมลงเกาะยาก แต่ช่วยได้เฉพาะบริเวณที่ลมถึง และค่าไฟเพิ่มขึ้นเดือนละหลายพันบาทโดยที่ปัญหาหลักยังอยู่
จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นเมื่อเขาไปดูงานฟาร์มโคนมขนาดใหญ่แห่งหนึ่งแล้วเห็นพนักงานสะพายเครื่องพ่นหมอกควันเดินพ่นรอบคอกและกองมูลตอนเย็น เจ้าของฟาร์มนั้นบอกเขาสั้น ๆ ว่า ต้องไปจัดการที่แมลงตัวเต็มวัยตรงจุดที่มันเกาะพัก ไม่ใช่ไล่มันในคอก
ความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง
ผลผลิตน้ำนมที่หายไปคือรายได้ที่หายไปตรง ๆ
น้ำนมวันละ 210 ลิตรที่หายไปสี่เดือนต่อปี คิดเป็นเงินประมาณ 500,000 บาท ซึ่งเป็นรายได้ที่ฟาร์มควรได้จากวัวชุดเดิม อาหารชุดเดิม และแรงงานชุดเดิม การสูญเสียแบบนี้เจ็บกว่าต้นทุนที่เพิ่มขึ้น เพราะมันคือกำไรที่หายไปโดยไม่มีอะไรได้กลับมาเลย
สุขภาพเต้านมและค่ารักษาที่ตามมา
วัวที่รีดไม่หมดเต้าเพราะเครียด มีความเสี่ยงเต้านมอักเสบสูงขึ้นมาก ฟาร์มนี้มีแม่โคเป็นเต้านมอักเสบ 14 ตัวในปีเดียว รวมค่ายา ค่าสัตวแพทย์ และน้ำนมที่ต้องทิ้งระหว่างใช้ยาปฏิชีวนะ ประมาณ 90,000 บาท
ระบบสืบพันธุ์และรอบการผลิตของทั้งฝูง
ความเครียดเรื้อรังทำให้การแสดงอาการเป็นสัดไม่ชัดและอัตราการผสมติดลดลง ระยะห่างระหว่างการคลอดที่ยืดออกเพียงเดือนเดียวต่อตัว เมื่อคูณด้วยแม่โคเกือบร้อยตัว หมายถึงวันรีดนมที่หายไปมหาศาลในปีถัดไป
สุขภาพของคนในฟาร์มด้วย
แมลงวันคอกและยุงในฟาร์มไม่ได้รบกวนเฉพาะวัว คนในฟาร์มที่ทำงานในคอกวันละหลายชั่วโมงก็เสี่ยงต่อโรคที่มียุงเป็นพาหะ และแมลงวันยังเป็นพาหะนำเชื้อโรคทางเดินอาหารมาสู่คนและปนเปื้อนอุปกรณ์รีดนมได้
ทำไมวิธีที่คนส่วนใหญ่ใช้ถึงไม่ได้ผล
แขวนกาวดักแมลงวัน
ดักได้จริงจนกาวเต็มภายในสองวัน แต่จำนวนแมลงในคอกไม่ลดเลย เพราะแมลงวันคอกวางไข่ในกองมูลและวัสดุรองนอนที่ชื้น ออกลูกใหม่ได้เร็วกว่าที่กาวจะดักทัน มันจึงเป็นการวัดปริมาณปัญหามากกว่าการแก้ปัญหา
ฉีดพ่นด้วยเครื่องพ่นแรงดันน้ำ
ทำให้คอกเปียกและพื้นลื่น ซึ่งอันตรายต่อวัวที่ลื่นล้มแล้วอาจสะโพกหลุด ทั้งยังเปลืองสารเคมีมากเพราะละอองหยาบตกลงพื้นทันที และเข้าไม่ถึงซอกหลังคา โครงเหล็ก และมุมมืดที่แมลงเกาะพักในเวลากลางวัน
ติดพัดลมเพิ่ม
ช่วยได้จริงในรัศมีที่ลมถึงและช่วยระบายความร้อนด้วย แต่ไม่ได้ลดจำนวนแมลงในฟาร์มลงเลย และค่าไฟที่เพิ่มขึ้นเดือนละหลายพันบาทเป็นต้นทุนถาวรที่ไม่ได้แก้ต้นตอ
โรยปูนขาวหรือสารดับกลิ่นบนกองมูล
ช่วยเรื่องกลิ่นและลดการวางไข่ได้บ้าง แต่ไม่ได้จัดการกับแมลงตัวเต็มวัยที่มีอยู่แล้วนับหมื่นตัวในฟาร์ม และไม่ครอบคลุมแหล่งเพาะพันธุ์อื่นเช่นบ่อพักน้ำเสีย รางระบายน้ำล้างคอก และเศษหญ้าหมักที่ตกหล่น
ใช้ยาหยดหลังหรือเบอร์แท็กที่ตัววัว
ช่วยได้เฉพาะตัววัวและมีอายุจำกัด ทั้งยังมีต้นทุนต่อตัวสูงเมื่อคูณด้วยจำนวนแม่โคเกือบร้อยตัว และที่สำคัญคือเมื่อจำนวนแมลงในสิ่งแวดล้อมยังมากเท่าเดิม แรงกดดันต่อวัวก็ยังสูงอยู่ดี
ต้องลดจำนวนแมลงตัวเต็มวัยในสิ่งแวดล้อมของฟาร์ม ไม่ใช่แค่ป้องกันที่ตัววัว
หลังจากดูงานที่ฟาร์มใหญ่ คุณสมพงษ์เข้าใจหลักการที่เขามองข้ามมาตลอด คือแมลงวันคอกและยุงใช้เวลาส่วนใหญ่ของวันเกาะพักอยู่ตามที่มืดและอับลม เช่น ใต้หลังคาคอก โครงเหล็ก ซอกเสา ผนังด้านหลัง พุ่มไม้รอบฟาร์ม กองมูล และรอบบ่อพักน้ำเสีย แล้วจึงออกมารบกวนวัวในช่วงเวลาที่เหมาะสม
การไล่แมลงในคอกจึงเป็นการแก้ที่ปลายทาง สิ่งที่ได้ผลจริงคือการลดจำนวนแมลงตัวเต็มวัยในจุดเกาะพักเหล่านั้นลง ซึ่งต้องใช้เครื่องมือที่ทำให้ละอองสารลอยเข้าไปถึงซอกและที่สูงได้ ไม่ใช่ละอองหยาบที่ตกลงพื้น
เครื่องพ่นหมอกควันทำงานนี้ได้ดีที่สุด เพราะหมอกลอยขึ้นไปตามใต้หลังคา แทรกเข้าโครงเหล็ก และคลุมกองมูลกับพุ่มไม้รอบฟาร์มได้ในเวลาไม่กี่นาที โดยไม่ทำให้คอกเปียกและไม่ทำให้พื้นลื่น
เครื่องยังต้องทนสภาพฟาร์มที่มีทั้งความชื้น แอมโมเนีย และการล้างทำความสะอาดบ่อย ๆ ซึ่งเป็นเหตุผลที่คุณสมพงษ์เลือก AIROFOG AT35 ที่ตัวถังทำจากสแตนเลส 100 เปอร์เซ็นต์
10 เหตุผลที่เครื่องพ่นหมอกควัน AIROFOG AT35 แก้ปัญหานี้ได้
1. หมอกลอยขึ้นถึงใต้หลังคาและซอกโครงเหล็กที่แมลงเกาะพัก
แมลงวันคอกเกาะพักตอนกลางคืนตามใต้หลังคา คานเหล็ก และซอกเสา ซึ่งเป็นจุดที่เครื่องพ่นแรงดันน้ำเข้าไม่ถึงเลย AIROFOG AT35 สร้างหมอกที่เบาพอจะลอยขึ้นไปคลุมพื้นที่เหล่านั้นได้ทั่ว ทำให้จัดการแมลงในจุดที่มันอยู่จริง ไม่ใช่แค่ในอากาศที่วัวยืน
2. ไม่ทำให้คอกเปียกและพื้นไม่ลื่น
ข้อนี้สำคัญมากสำหรับฟาร์มโคนม เพราะวัวลื่นล้มหนึ่งตัวอาจหมายถึงการคัดทิ้ง หมอกควันใช้ปริมาณของเหลวน้อยมากเมื่อเทียบกับการฉีดพ่นด้วยน้ำ พื้นคอกจึงยังแห้งและปลอดภัยสำหรับวัว ขณะที่ประสิทธิภาพในการจัดการแมลงสูงกว่า
3. ตัวถังสแตนเลส 100 เปอร์เซ็นต์ ทนแอมโมเนียและความชื้นในคอก
อากาศในคอกโคนมมีแอมโมเนียสูงและความชื้นสูงตลอดเวลา ซึ่งกัดกร่อนโลหะทั่วไปอย่างรวดเร็ว เครื่องที่ตัวถังเป็นสแตนเลสทั้งตัวจึงอยู่ได้นานกว่ามากในสภาพแบบนี้ ทำให้ต้นทุนต่อปีต่ำกว่าเครื่องราคาถูกที่ต้องเปลี่ยนทุกปีถึงสองปี
4. สะพายเดินได้ทั่วฟาร์ม ทั้งคอก กองมูล และบ่อพักน้ำ
แหล่งแมลงในฟาร์มโคนมกระจายอยู่หลายจุดที่รถเข้าไม่ได้ ทั้งหลังคอก กองมูล บ่อพักน้ำเสีย และแนวพุ่มไม้รอบรั้ว AT35 น้ำหนักเบาพอให้คนเดียวสะพายเดินครอบคลุมทุกจุดได้ในรอบเดียว โดยไม่ต้องขนย้ายอุปกรณ์หนัก
5. รองรับสารเคมีทั้งสูตรน้ำและสูตรน้ำมัน
ฟาร์มโคนมต้องเลือกสารเคมีอย่างระมัดระวังเพราะเกี่ยวข้องกับอาหารสัตว์และน้ำนม การที่เครื่องรองรับได้ทั้งสองสูตรทำให้เลือกใช้สารที่ขึ้นทะเบียนสำหรับปศุสัตว์ได้ตรงตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ และสลับสารเพื่อลดการดื้อยาได้
6. พ่นได้เองทุกวันในเวลาที่เหมาะกับกิจวัตรของฟาร์ม
ฟาร์มโคนมมีตารางเวลาที่ตายตัวมาก คือรีดนมเช้าเย็นและให้อาหารตามเวลา การเป็นเจ้าของเครื่องทำให้พ่นได้ในช่วงที่วัวออกไปแปลงหญ้าหรือหลังรีดนมเย็น ซึ่งเป็นเวลาที่ปลอดภัยและได้ผลที่สุด โดยไม่ต้องรอผู้รับจ้างที่มาไม่ตรงเวลา
7. ครอบคลุมพื้นที่กว้างในเวลาไม่กี่สิบนาที
คอกโคนมขนาด 96 ตัวพร้อมกองมูลและบ่อพักน้ำ ใช้เวลาพ่นด้วย AT35 เพียงประมาณ 30 ถึง 45 นาทีต่อรอบ ซึ่งสั้นพอที่จะทำเป็นกิจวัตรประจำวันได้จริง ไม่กระทบตารางงานอื่นของฟาร์ม
8. ผ่านการรับรองมาตรฐานจากเยอรมนีและอังกฤษ
การรับรองสองประเทศนี้หมายถึงเครื่องผ่านการทดสอบเรื่องความปลอดภัยและความสม่ำเสมอของขนาดละออง ซึ่งในฟาร์มปศุสัตว์สำคัญมาก เพราะขนาดละอองที่คงที่หมายถึงการควบคุมปริมาณสารเคมีที่แม่นยำและคาดเดาผลได้
9. ตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ราชการ
สำหรับฟาร์มของหน่วยงานราชการ ศูนย์วิจัยและพัฒนาการปศุสัตว์ สหกรณ์โคนม หรือสถาบันการศึกษาที่มีฟาร์มสาธิต การที่เครื่องตรงตามบัญชีมาตรฐานครุภัณฑ์ทำให้จัดซื้อและตรวจรับได้ง่ายโดยไม่ต้องตีความสเปกใหม่
10. ศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในไทย ช่างประสบการณ์กว่า 10 ปี
ฟาร์มโคนมหยุดไม่ได้แม้แต่วันเดียว ถ้าเครื่องเสียแล้วต้องรออะไหล่จากต่างประเทศเป็นเดือน ประชากรแมลงจะกลับมาเท่าเดิมและผลผลิตน้ำนมจะตกอีกครั้ง การมีศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในประเทศจึงมีค่ามากกว่าส่วนลดตอนซื้อ
ก่อนใช้เครื่องพ่นหมอกควัน
- ผลผลิตน้ำนมตกจาก 1,340 เหลือ 1,130 ลิตรต่อวันในฤดูฝน
- แม่โคนอนเคี้ยวเอื้องเพียงประมาณ 3 ชั่วโมงครึ่งต่อคืน
- เต้านมอักเสบ 14 ตัวในหนึ่งปี
- ค่ายาและน้ำนมที่ต้องทิ้งราว 90,000 บาทต่อปี
- ค่ากาวดักแมลงและค่าไฟพัดลมเพิ่มเดือนละหลายพันบาท
- อัตราการผสมติดลดลงชัดเจนในช่วงฤดูฝน
หลังใช้เครื่องพ่นหมอกควัน
- ผลผลิตกลับมาเฉลี่ย 1,295 ลิตรต่อวันในฤดูฝนภายในหกสัปดาห์
- แม่โคนอนเคี้ยวเอื้องเพิ่มเป็นประมาณ 8 ชั่วโมงครึ่งต่อคืน
- เต้านมอักเสบลดเหลือ 4 ตัวในปีถัดมา
- ค่าเซลล์โซมาติกลดลงจนน้ำนมได้เกรดสูงขึ้น
- ยกเลิกการใช้กาวดักแมลงเกือบทั้งหมด
- ต้นทุนพ่นต่อวันอยู่ที่หลักสิบถึงร้อยบาท
ขั้นตอนการใช้งาน 3 ขั้นตอน
1. สำรวจและทำแผนที่จุดเกาะพักและแหล่งเพาะพันธุ์
เดินสำรวจทั้งฟาร์มในเวลากลางวันเพื่อหาจุดที่แมลงเกาะพัก ทั้งใต้หลังคา โครงเหล็ก ซอกเสา ผนังหลังคอก และเดินหาแหล่งเพาะพันธุ์ ทั้งกองมูล บ่อพักน้ำเสีย รางระบายน้ำล้างคอก เศษหญ้าหมักตกหล่น และภาชนะมีน้ำขัง แล้วแยกจุดที่จัดการได้ทันทีกับจุดที่ต้องพ่นประจำ
2. พ่นตามรอบเวลาที่เข้ากับกิจวัตรของฟาร์ม
ช่วงเวลาที่เหมาะที่สุดคือหลังรีดนมเย็นและหลังวัวออกจากคอกไปแปลงหญ้า พ่นคลุมใต้หลังคา โครงเหล็ก ผนัง กองมูล และแนวพุ่มไม้รอบฟาร์ม สองสัปดาห์แรกพ่นทุกวันเพื่อตัดวงจร หลังจากนั้นปรับเป็นสองถึงสามครั้งต่อสัปดาห์ในฤดูฝนและสัปดาห์ละครั้งในฤดูแล้ง
3. วัดผลด้วยตัวเลขผลผลิตและพฤติกรรมวัว
ตัวชี้วัดที่ดีที่สุดในฟาร์มโคนมคือปริมาณน้ำนมรายวันและเวลาที่วัวนอนเคี้ยวเอื้อง ซึ่งดูได้จากกล้องหรือการเดินสังเกตในเวลาเดิมทุกคืน บันทึกควบคู่กับจำนวนแมลงบนกาวดักที่แขวนไว้เป็นจุดวัด สามตัวเลขนี้จะบอกได้ชัดว่าควรเพิ่มหรือลดความถี่ในการพ่น
เสียงจากผู้ใช้งานจริง
undefined
undefined — undefined
จุดเพาะพันธุ์แมลงในฟาร์มโคนมที่คนเลี้ยงมักมองข้าม
กองมูลเป็นแหล่งเพาะพันธุ์แมลงวันคอกที่ใหญ่ที่สุดในฟาร์มโคนมทุกแห่ง แมลงวันวางไข่ในมูลที่มีความชื้นเหมาะสม และใช้เวลาจากไข่เป็นตัวเต็มวัยเพียงประมาณเจ็ดถึงสิบวันในอากาศร้อนชื้นของบ้านเรา วิธีที่ได้ผลคือกลับกองมูลให้ร้อนขึ้นเพื่อทำลายไข่และตัวอ่อน หรือขนออกให้ถี่ขึ้นในฤดูฝน ควบคู่กับการพ่นคลุมผิวกอง
บ่อพักน้ำเสียจากการล้างคอกเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ยุงที่สำคัญ โดยเฉพาะบ่อที่มีวัชพืชขึ้นริมขอบ เพราะยุงชอบวางไข่ในน้ำนิ่งที่มีที่กำบัง การเล็มวัชพืชรอบบ่อให้โปร่งและปล่อยปลากินลูกน้ำ เป็นมาตรการที่ต้นทุนต่ำมากแต่ได้ผลชัด
รางระบายน้ำล้างคอกที่ลาดเอียงไม่พอทำให้มีน้ำค้างเป็นแอ่งตลอดแนว ซึ่งเป็นจุดที่คนเลี้ยงมองข้ามมากที่สุดเพราะดูเหมือนน้ำไหล การปรับความลาดเอียงหรือขูดตะกอนออกเป็นประจำแก้ได้ถาวร
จุดสุดท้ายคือเศษหญ้าหมักและอาหารข้นที่ตกหล่นรอบราง เมื่อผสมกับความชื้นจะกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์แมลงวันขนาดย่อมได้ภายในไม่กี่วัน การกวาดรางให้สะอาดทุกวันจึงเป็นงานเล็กที่ให้ผลใหญ่
ความปลอดภัยของน้ำนมและสัตว์เมื่อใช้สารเคมีในฟาร์ม
เรื่องที่คนเลี้ยงโคนมกังวลมากที่สุดคือสารเคมีจะปนเปื้อนน้ำนมหรือไม่ คำตอบคือถ้าเลือกสารที่ขึ้นทะเบียนสำหรับใช้ในฟาร์มปศุสัตว์และปฏิบัติตามข้อกำหนดอย่างเคร่งครัด ความเสี่ยงจะต่ำมาก แต่ต้องทำให้ถูกวิธีจริง ๆ ไม่ใช่ทำตามความเคยชิน
หลักปฏิบัติที่สำคัญที่สุดคือ ไม่พ่นขณะมีวัวอยู่ในคอก ควรพ่นในช่วงที่วัวออกไปแปลงหญ้าหรือย้ายไปคอกอื่น และเว้นระยะอย่างน้อย 30 นาทีถึงหนึ่งชั่วโมงก่อนนำวัวกลับเข้า พร้อมกับเปิดระบายอากาศให้ทั่ว
ต้องปิดคลุมรางอาหาร ถังน้ำดื่ม และอุปกรณ์รีดนมทุกครั้งก่อนพ่น และถ้าเป็นอุปกรณ์ที่สัมผัสน้ำนมโดยตรง ควรล้างทำความสะอาดตามมาตรฐานก่อนใช้งานรอบถัดไป ข้อนี้ไม่ควรลัดขั้นตอนเด็ดขาด
สุดท้ายควรปรึกษาสัตวแพทย์ประจำฟาร์มหรือเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์อำเภอในการเลือกชนิดสารและอัตราส่วน โดยเฉพาะฟาร์มที่ส่งนมเข้าสหกรณ์ซึ่งมีการสุ่มตรวจสารตกค้าง การมีเอกสารบันทึกการใช้สารเคมีจะเป็นผลดีต่อฟาร์มมากเมื่อถูกตรวจสอบ
คำถามที่พบบ่อย
พ่นหมอกควันในคอกที่มีวัวอยู่ได้หรือไม่
ไม่ควรครับ ควรพ่นในช่วงที่วัวออกจากคอกไปแปลงหญ้าหรือย้ายไปคอกอื่น แล้วเว้นระยะประมาณ 30 นาทีถึงหนึ่งชั่วโมงพร้อมระบายอากาศก่อนนำวัวกลับเข้า ในทางปฏิบัติทำได้ง่ายเพราะฟาร์มโคนมมีตารางเวลาที่แน่นอนอยู่แล้ว
สารเคมีจะตกค้างในน้ำนมหรือไม่
ถ้าใช้สารที่ขึ้นทะเบียนสำหรับฟาร์มปศุสัตว์ ตามอัตราส่วนที่กำหนด และปิดคลุมอุปกรณ์รีดนมกับรางอาหารทุกครั้ง ความเสี่ยงต่ำมาก แนะนำให้ปรึกษาสัตวแพทย์ประจำฟาร์มในการเลือกชนิดสาร และเก็บบันทึกการใช้ไว้เป็นหลักฐาน
ฟาร์มขนาดเท่าไหร่ควรใช้กี่เครื่อง
ฟาร์มโคนมขนาด 50 ถึง 150 ตัวโดยทั่วไปใช้เครื่องเดียวเพียงพอ เพราะพ่นทั้งคอก กองมูล และบ่อพักน้ำได้ภายใน 30 ถึง 45 นาที ฟาร์มขนาดใหญ่กว่านั้นหรือฟาร์มที่แยกคอกเป็นหลายโรงห่างกัน ควรมีสองเครื่องเพื่อให้จบภายในหน้าต่างเวลาเดียว
ต้องพ่นบ่อยแค่ไหน
สองสัปดาห์แรกควรพ่นทุกวันเพื่อตัดวงจรการเกิดใหม่ หลังจากนั้นในฤดูฝนพ่นสองถึงสามครั้งต่อสัปดาห์ และในฤดูแล้งสัปดาห์ละครั้ง ตัวเลขที่ควรใช้ตัดสินใจคือปริมาณน้ำนมรายวันและจำนวนแมลงบนกาวดักที่ใช้เป็นจุดวัด
พ่นแล้วทำให้พื้นคอกลื่นหรือไม่
ไม่ครับ นี่คือข้อได้เปรียบสำคัญของหมอกควันเมื่อเทียบกับการฉีดพ่นด้วยน้ำ หมอกควันใช้ปริมาณของเหลวน้อยมาก พื้นคอกจึงยังแห้งและปลอดภัยสำหรับวัว ซึ่งสำคัญมากเพราะวัวลื่นล้มหนึ่งตัวอาจต้องคัดทิ้ง
ช่วยกำจัดได้ทั้งแมลงวันและยุงหรือไม่
ได้ครับ หมอกควันจัดการแมลงบินตัวเต็มวัยได้ทั้งแมลงวันคอกและยุง ซึ่งเป็นสองปัญหาหลักของฟาร์มโคนม แต่ต้องทำควบคู่กับการจัดการแหล่งเพาะพันธุ์ ทั้งกองมูลและน้ำขัง มิฉะนั้นจะมีรุ่นใหม่เกิดขึ้นมาทดแทนตลอด
เห็นผลเรื่องน้ำนมภายในกี่สัปดาห์
ฟาร์มส่วนใหญ่เริ่มเห็นพฤติกรรมวัวเปลี่ยนภายในหนึ่งถึงสองสัปดาห์ คือวัวนอนเคี้ยวเอื้องนานขึ้นและสงบขึ้น ส่วนตัวเลขน้ำนมมักเห็นชัดในสัปดาห์ที่สี่ถึงหก เพราะร่างกายวัวต้องใช้เวลาปรับตัวหลังจากเครียดสะสมมานาน
ถ้าเครื่องเสียต้องรอนานไหม
AIROFOG มีศูนย์ซ่อมและอะไหล่แท้ในประเทศไทย พร้อมช่างที่มีประสบการณ์มากกว่า 10 ปี จึงไม่ต้องรออะไหล่จากต่างประเทศเป็นเดือน สำหรับฟาร์มที่หยุดพ่นแล้วผลผลิตตกทันที ความเร็วในการซ่อมมีค่ามากกว่าราคาเครื่อง
วัวไม่บอกเรา แต่ตัวเลขในถังนมบอก
สิ่งที่เรื่องของคุณสมพงษ์สอนไว้ชัดที่สุดคือ ปัญหาที่เราเห็นทุกวันจนชิน มักเป็นปัญหาที่เราไม่เคยนับ และสิ่งที่ไม่ถูกนับก็ไม่เคยถูกแก้
วัวไม่มีทางบอกเราว่ามันนอนไม่ได้ แต่ถังนมบอกทุกวัน ฟาร์มที่จดตัวเลขผลผลิตรายวันและสังเกตพฤติกรรมวัวอย่างจริงจัง จะเห็นสัญญาณเหล่านี้ก่อนที่มันจะกลายเป็นความเสียหายหลักแสนหลักล้าน
การจัดการแมลงในฟาร์มโคนมไม่ใช่งานเสริม แต่คือส่วนหนึ่งของการจัดการผลผลิตเหมือนกับอาหารและน้ำ และเป็นการลงทุนที่คืนทุนเร็วที่สุดอย่างหนึ่งเท่าที่ฟาร์มโคนมทำได้
ปรึกษาทีมงาน World Health Disinfection เพื่อเลือกเครื่องและวางตารางการพ่นที่เหมาะกับขนาดฟาร์มและกิจวัตรการรีดนมของคุณ
ดูรายละเอียดเครื่องและราคา คลิกที่นี่
โทร 065-556-6294 หรือแอดไลน์ @whd268
#เครื่องพ่นหมอกควัน #AIROFOGAT35 #ฟาร์มโคนม #กำจัดแมลงวันคอก #เพิ่มผลผลิตน้ำนม #ครุภัณฑ์เครื่องพ่นหมอกควัน #WorldHealthDisinfection
คำค้นหาที่เกี่ยวข้อง: เครื่องพ่นหมอกควัน, กำจัดแมลงวันฟาร์มโคนม, เครื่องพ่นหมอกควันฟาร์ม, AIROFOG AT35, กำจัดยุงในคอกสัตว์, ครุภัณฑ์เครื่องพ่นหมอกควัน
เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง
