Last updated: 6 ก.ย. 2569 | 5 จำนวนผู้เข้าชม |
เครื่องพ่นฆ่าเชื้อโควิด 19 ปี 2569 สำหรับวัด ศาสนสถาน และศาลาประชาคม
ทำไมศาลาที่ติดแอร์เพื่อความสบายของผู้สูงอายุ ถึงกลายเป็นห้องปิดที่ต้องจัดการอากาศ
ศาลาการเปรียญที่ติดแอร์แล้วปิดประตูเพื่อให้เย็นพอสำหรับคนแปดร้อยคน คือห้องปิดขนาดใหญ่ที่ผู้สูงอายุนั่งรวมกันสี่ชั่วโมง กินอาหารร่วมกัน และสวดมนต์พร้อมกันเสียงดัง นี่คือเรื่องที่เกิดขึ้นจริงกับวัดแห่งหนึ่งหลังงานบุญประจำปี
วัดในเมืองและวัดขนาดใหญ่จำนวนมากปรับปรุงศาลาการเปรียญให้ติดแอร์ในสิบปีที่ผ่านมา ด้วยเจตนาที่ดีมาก คือเพื่อให้ผู้สูงอายุที่มาทำบุญนั่งได้นานโดยไม่ร้อนจนเป็นลม
ผลข้างเคียงที่ไม่มีใครพูดถึงคือ ศาลาที่เคยเป็นอาคารเปิดโล่งมีลมพัดผ่านตลอด กลายเป็นห้องปิดที่ต้องปิดประตูหน้าต่างเพื่อให้แอร์เอาอยู่ และในงานบุญที่มีคนแปดร้อยคน มันคือห้องปิดที่หนาแน่นที่สุดในชุมชน
บทความนี้เล่าเรื่องทั้งหมด ตั้งแต่วันงานบุญ ไปจนถึงการงดกิจกรรมสามสัปดาห์ และสิ่งที่หยุดมันได้จริง อุปกรณ์ตรงกลางของเรื่องคือเครื่องพ่นละอองฝอย ULV รุ่น AIROFOG U260 เครื่องพ่นเย็นสัญชาติเยอรมันที่ให้ละอองขนาด 15-30 ไมครอน
วัดแห่งหนึ่งในเขตชานเมืองมีพระจำพรรษาสิบสี่รูป มีกรรมการวัดและเจ้าหน้าที่อีกยี่สิบสองคน และมีศาลาการเปรียญขนาดหกร้อยตารางเมตรที่ปรับปรุงติดแอร์เมื่อห้าปีก่อน
งานบุญประจำปีปีนั้นมีญาติโยมมาร่วมประมาณแปดร้อยคน ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุจากชุมชนรอบวัดและจากต่างอำเภอที่เดินทางมาเป็นคณะด้วยรถบัส
งานเริ่มเจ็ดโมงเช้าและเสร็จบ่ายโมง ตลอดสี่ชั่วโมงนั้นทุกคนอยู่ในศาลาที่ปิดประตูหน้าต่างสนิทเพื่อให้แอร์เอาอยู่ มีการสวดมนต์พร้อมกันหลายรอบ ฟังเทศน์ และถวายภัตตาหารเพล
ช่วงเที่ยงเป็นช่วงที่ทุกคนถอดหน้ากากพร้อมกัน เพราะเป็นเวลารับประทานอาหารที่วัดจัดเลี้ยง และในงานบุญ การกินข้าวร่วมกันคือส่วนหนึ่งของงาน ไม่ใช่สิ่งที่ตัดออกได้
หกวันหลังงาน พระเริ่มอาพาธ วันแรกสองรูป และภายในสิบวันรวมเจ็ดรูปจากสิบสี่รูป
กรรมการวัดและเจ้าหน้าที่ป่วยอีกสิบสองคนจากยี่สิบสองคน ซึ่งเป็นกลุ่มที่ช่วยจัดงานและอยู่ในศาลาตลอดสี่ชั่วโมงเช่นเดียวกับญาติโยม
นอกจากนั้นยังมีรายงานจากคณะที่มาจากต่างอำเภอว่ามีผู้ร่วมงานป่วยตามกลับไปด้วยหลายราย ซึ่งวัดไม่มีทางติดตามได้ครบเพราะไม่มีการลงทะเบียนผู้เข้าร่วม
เมื่อพระอาพาธเจ็ดรูปจากสิบสี่รูป วัดต้องงดกิจกรรมทั้งหมดเป็นเวลาสามสัปดาห์ ทั้งการทำวัตรเช้าเย็นที่ญาติโยมมาร่วม การสวดอภิธรรมงานศพ และการรับกิจนิมนต์นอกวัด
การงดกิจกรรมของวัดสามสัปดาห์กระทบชุมชนในแบบที่ไม่ปรากฏเป็นตัวเงิน งานศพห้างานในช่วงนั้นต้องนิมนต์พระจากวัดอื่นซึ่งอยู่ไกลออกไป และญาติผู้เสียชีวิตต้องรับภาระค่าเดินทางเพิ่ม
ผู้สูงอายุในชุมชนที่มาทำวัตรเช้าทุกวันเป็นกิจวัตรซึ่งเป็นทั้งเรื่องศรัทธาและเรื่องสังคม ต้องอยู่บ้านสามสัปดาห์ ซึ่งสำหรับหลายคนคือการขาดกิจกรรมทางสังคมเพียงอย่างเดียวที่มีในสัปดาห์
ในทางการเงิน วัดมีรายรับจากการทำบุญลดลงอย่างชัดเจนในช่วงนั้น ซึ่งกระทบค่าน้ำค่าไฟ ค่าอาหาร และงานซ่อมแซมที่วางแผนไว้ รวมประมาณสองแสนแปดหมื่นบาท
และสิ่งที่กรรมการวัดกังวลที่สุดคือ ในงานบุญครั้งถัดไป จะมีคนกล้ามาเท่าเดิมหรือไม่ เพราะเรื่องนี้เป็นที่รู้กันทั้งชุมชนภายในไม่กี่วัน
เจ้าหน้าที่จากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเข้ามาดูวัดและตั้งข้อสังเกตหนึ่งข้อที่กรรมการวัดไม่เคยคิดถึง
เธอชี้ว่าเมื่อสิบปีก่อน ศาลาการเปรียญของวัดนี้เป็นอาคารเปิดโล่ง มีลมพัดผ่านตลอด และงานบุญที่มีคนแปดร้อยคนก็ไม่เคยเป็นปัญหาแบบนี้ สิ่งที่เปลี่ยนไปคือการติดแอร์และการปิดประตูหน้าต่าง
เธอไม่ได้แนะนำให้รื้อแอร์ออก เพราะผู้สูงอายุจำนวนมากมาวัดได้บ่อยขึ้นเพราะมีแอร์ แต่แนะนำว่าเมื่อเปลี่ยนอาคารเปิดเป็นอาคารปิดแล้ว ก็ต้องเพิ่มการจัดการอากาศเข้ามาแทนลมธรรมชาติที่หายไป
สิ่งที่วัดต้องการคือเครื่องที่พ่นศาลาหกร้อยตารางเมตรได้ก่อนงานและหลังงาน ราคาที่กองทุนของวัดหรือผ้าป่าจัดหาได้ และพระหรือกรรมการวัดใช้เองได้โดยไม่ต้องจ้างใคร
วัดที่มีพระจำพรรษาสิบสี่รูป เมื่ออาพาธเจ็ดรูปก็ไม่สามารถรับกิจนิมนต์ ทำวัตร หรือสวดอภิธรรมได้ตามปกติ ซึ่งกระทบชุมชนทั้งชุมชนในทันที
งานศพห้างานในช่วงสามสัปดาห์นั้นต้องนิมนต์พระจากวัดอื่น ทำให้ญาติผู้เสียชีวิตรับภาระค่าเดินทางเพิ่มในเวลาที่ยากลำบากอยู่แล้ว
สำหรับผู้สูงอายุจำนวนมากในชุมชน การมาทำวัตรเช้าที่วัดคือกิจกรรมทางสังคมประจำวันเพียงอย่างเดียว การงดสามสัปดาห์จึงกระทบมากกว่าที่ตัวเลขใดจะแสดงได้
งานบุญไม่มีการลงทะเบียนผู้เข้าร่วมและไม่ควรมี วัดจึงไม่มีทางรู้ว่ามีคนจากต่างอำเภอป่วยกลับไปกี่คน สิ่งเดียวที่วัดควบคุมได้คือสภาพของศาลาเอง
การทำความสะอาดศาลาหลังงานเป็นสิ่งที่วัดทำอยู่แล้วอย่างดี แต่มันเกิดขึ้นหลังงานจบ และเป็นการจัดการพื้นผิว ไม่ได้ทำอะไรกับอากาศในศาลาระหว่างสี่ชั่วโมงที่คนแปดร้อยคนอยู่ในนั้น
วัดขอความร่วมมือได้และญาติโยมส่วนใหญ่ให้ความร่วมมือ แต่ช่วงเที่ยงทุกคนต้องถอดเพื่อรับประทานอาหารที่วัดจัดเลี้ยง ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงานบุญที่ตัดออกไม่ได้
เมื่อศาลาติดแอร์แล้ว การเปิดประตูหน้าต่างทำให้แอร์เอาไม่อยู่และผู้สูงอายุที่นั่งอยู่สี่ชั่วโมงจะร้อนจนเป็นอันตราย ซึ่งเป็นความเสี่ยงอีกแบบที่วัดรับไม่ได้เช่นกัน
การจำกัดจำนวนคนในงานบุญเป็นเรื่องที่ทำได้ยากมากในทางปฏิบัติ เพราะญาติโยมเดินทางมาเองและมาเป็นคณะ วัดไม่มีทางปฏิเสธคนที่มาถึงหน้าประตูแล้ว
การย้ายงานออกไปกลางแจ้งฟังดูเป็นทางออก แต่ในฤดูร้อนของไทยที่อุณหภูมิเกินสามสิบแปดองศา ผู้สูงอายุที่นั่งกลางแจ้งสี่ชั่วโมงมีความเสี่ยงต่อภาวะลมแดดสูงกว่าที่หลายคนคิด
สิ่งที่ต้องการไม่ใช่การรื้อแอร์ออกหรือการจำกัดคน แต่คือการเพิ่มการจัดการอากาศเข้ามาแทนลมธรรมชาติที่หายไปเมื่อศาลาเปลี่ยนจากอาคารเปิดเป็นอาคารปิด
นั่นคือสิ่งที่การพ่นละอองฝอย ULV ถูกออกแบบมาเพื่อทำ ULV ย่อมาจาก ultra-low volume คือเครื่องจะแตกน้ำยาฆ่าเชื้อให้เป็นละอองที่ละเอียดจนพฤติกรรมใกล้เคียงหมอกมากกว่าสเปรย์ ละอองลอยอยู่นานพอจะเต็มปริมาตรศาลาใหญ่ แล้วตกลงเคลือบทุกพื้นผิวอย่างสม่ำเสมอ
เครื่องที่วัดแห่งนี้เลือกใช้คือ AIROFOG U260 เครื่องพ่นละอองฝอย ULV แบบพ่นเย็นสัญชาติเยอรมัน มอเตอร์ 800 วัตต์ หัวพ่นปรับได้ ให้ละอองขนาด 15-30 ไมครอน ใช้กับน้ำผสมน้ำยาฆ่าเชื้อที่วัดเลือกเอง
ศาลาการเปรียญมีพื้นผิวมากมายทั้งพื้นไม้ อาสนะ เสา และเพดานสูง ที่การกวาดถูเข้าไม่ถึงทั้งหมด ละอองขนาดนี้กระจายเต็มปริมาตรศาลาและตกเคลือบทุกพื้นผิวได้ในรอบเดียว
ศาลาว่างก่อนเจ็ดโมงเช้าและหลังบ่ายโมงอยู่แล้ว การพ่นใช้เวลาส่วนน้อยของช่วงนั้น จึงไม่กระทบลำดับพิธีและไม่ต้องเลื่อนเวลาใด ๆ
นี่คือข้อที่สำคัญที่สุดสำหรับวัด เพราะการปฏิเสธคนที่ตั้งใจมาทำบุญเป็นสิ่งที่วัดทำไม่ได้ในทางปฏิบัติและไม่ควรทำ การจัดการอากาศทำให้วัดรับคนได้เท่าเดิม
ศาลาการเปรียญมักมีเพดานสูงห้าถึงแปดเมตร เครื่องกำลังต่ำจะพ่นไม่ถึงเพดาน มอเตอร์ของ U260 ส่งละอองไปได้ไกลพอสำหรับอาคารขนาดนี้
เครื่องเดียวใช้ได้ทั้งวัด ศาลาการเปรียญตอนมีงาน กุฏิพระที่อยู่รวมกัน โรงครัวที่ทำอาหารถวาย และห้องน้ำที่ญาติโยมใช้ ซึ่งเป็นสี่จุดที่ควรอยู่ในรอบการพ่น
ศาลามีพระพุทธรูป เครื่องบูชา ผ้าไตร และเครื่องเสียง หัวพ่นที่ปรับให้แห้งกว่าและการเว้นระยะตามที่วางไว้ ทำให้พ่นได้โดยไม่กระทบสิ่งเหล่านี้
ญาติโยมส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุและหลายคนเดินเท้าเปล่าในศาลา การพ่นเย็นที่ขนาดละอองนี้ทิ้งฟิล์มบางที่แห้งเองในไม่กี่นาที ไม่ใช่แอ่งน้ำ
ไม่ต้องจ้างผู้รับเหมามาทุกงาน กรรมการวัดหรือเจ้าหน้าที่ของวัดเติมน้ำยาและเดินพ่นเองได้ เรียนรู้ได้ในบ่ายเดียว ซึ่งสำคัญมากสำหรับวัดที่มีงบจำกัด
U260 ออกแบบมาสำหรับงานฆ่าเชื้อโควิด-19 และใช้อยู่ในโรงพยาบาลและห้องปฏิบัติการ สำหรับวัดที่ต้องสร้างความมั่นใจให้ญาติโยมกลับมาร่วมงาน ที่มานี้คือคำตอบที่ชัดเจน
วัดที่พ่นฆ่าเชื้อศาลาก่อนทุกงานติดป้ายบอกได้และประกาศในที่ประชุมชุมชนได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้ผู้สูงอายุและลูกหลานที่พาเขามาสบายใจพอที่จะกลับมาร่วมงานเท่าเดิม
ขนาดและความสูงเพดานศาลา วัสดุพื้นและอาสนะ ตำแหน่งพระพุทธรูปและของมีค่าที่ต้องเว้นระยะ จำนวนกุฏิและโรงครัว และช่วงเวลาที่ศาลาว่างจริง ห้าอย่างนี้กำหนดเส้นทางเดินพ่นและเวลาที่ใช้ ส่งรูปหรือคลิปสั้น ๆ มา เราบอกได้
เราส่งมอบ U260 พร้อมตั้งหัวพ่นให้แห้งพอสำหรับศาลาที่มีพระพุทธรูป เครื่องบูชา และเครื่องเสียง กำหนดระยะเว้นให้ชัดเจน คำนวณอัตราส่วนผสมสำหรับน้ำยาที่วัดเลือก และสอนกรรมการวัดในบ่ายเดียว
รูปแบบที่ได้ผลคือสิ่งที่น่าเบื่อและทำซ้ำได้ พ่นศาลาก่อนงานและหลังงานทุกครั้งที่มีงานใหญ่ และพ่นกุฏิ โรงครัว ห้องน้ำ ตามรอบประจำสัปดาห์ พอมันอยู่ในขั้นตอนเตรียมงานแล้ว มันจะกลายเป็นสิ่งที่วัดทำเป็นปกติ
“เจ้าหน้าที่อนามัยพูดข้อหนึ่งที่ทำให้เราเข้าใจทันที ว่าเมื่อสิบปีก่อนศาลาเราเป็นอาคารโล่งมีลมพัดตลอด งานบุญแปดร้อยคนไม่เคยมีปัญหาแบบนี้ สิ่งที่เปลี่ยนคือเราติดแอร์แล้วต้องปิดประตู เราไม่ได้จะรื้อแอร์ออกเพราะผู้สูงอายุมาวัดได้บ่อยขึ้นเพราะมีแอร์ แต่เราต้องเพิ่มการจัดการอากาศเข้ามาแทนลมที่หายไป”
กรรมการวัด — วัดในเขตชานเมือง
ศาลาการเปรียญแบบดั้งเดิมของไทยเป็นอาคารเปิดโล่ง ยกพื้นสูง มีช่องลมรอบด้าน และมีชายคายื่นยาวเพื่อกันแดดกันฝนโดยไม่ต้องปิดผนัง สถาปัตยกรรมนี้ทำให้อากาศไหลผ่านตลอดเวลาโดยไม่ต้องมีเครื่องจักรใด ๆ
ในสิบถึงสิบห้าปีที่ผ่านมา วัดจำนวนมากปรับปรุงศาลาให้ติดแอร์ ซึ่งเป็นเจตนาดีอย่างยิ่ง เพราะผู้สูงอายุที่เป็นญาติโยมหลักของวัดนั่งในศาลาร้อนสี่ชั่วโมงไม่ไหว หลายคนมาวัดได้บ่อยขึ้นมากเพราะมีแอร์
แต่การติดแอร์บังคับให้ต้องปิดผนัง ปิดช่องลม และปิดประตูหน้าต่างเพื่อให้แอร์เอาอยู่ ซึ่งเท่ากับยกเลิกระบบระบายอากาศตามธรรมชาติที่สถาปัตยกรรมเดิมมีอยู่แล้วโดยไม่ได้ตั้งใจ
นี่คือเหตุผลที่วัดที่ปรับปรุงศาลาแล้วควรเพิ่มการจัดการอากาศเข้าไปด้วย ไม่ใช่เพราะแอร์ไม่ดี แต่เพราะเมื่อเอาลมธรรมชาติออกไป ต้องมีอะไรมาแทน
ขนาดละอองคือสเปกที่ตัดสินว่าเครื่องจะแก้ปัญหานี้ได้จริงหรือแค่ทำให้ของเปียก ถ้าเล็กกว่าประมาณ 10 ไมครอน ละอองจะเบาจนลอยหลุดออกไปก่อนจะทำงานเสร็จ ถ้าใหญ่กว่าประมาณ 50 ไมครอน มันจะทำตัวเหมือนสเปรย์ ตกเร็ว ทำให้อาสนะชื้นและพื้นไม้ลื่น
ช่วง 15-30 ไมครอนคือช่วงทำงานจริง ละอองลอยอยู่นานพอจะกระจายทั่วปริมาตรศาลาหกร้อยตารางเมตรและขึ้นไปถึงเพดานสูง แล้วตกลงเป็นฟิล์มบางสม่ำเสมอที่แห้งเร็ว พื้นไม้จึงไม่ลื่นสำหรับผู้สูงอายุที่เดินเท้าเปล่า
และนี่คือเหตุผลที่หัวพ่นปรับได้สำคัญกว่าขนาดถัง โซนพระพุทธรูปและเครื่องเสียงต้องการละอองแห้งกว่า ส่วนโรงครัวและห้องน้ำที่เป็นกระเบื้องรับละอองปกติได้
สำหรับวัด บททดสอบง่าย ๆ คือ หลังพ่นเสร็จ พื้นไม้ต้องเดินได้ในไม่กี่นาทีและไม่ลื่น อาสนะต้องไม่ชื้นเวลาเอามือแตะ และมุมเพดานสูงของศาลาต้องได้รับน้ำยาจริง
ไม่เสียหาย เมื่อตั้งหัวพ่นให้แห้งเหมาะสมและเว้นระยะจากโซนพระพุทธรูปตามที่เราวางไว้ตอนติดตั้ง เราจะกำหนดระยะและทิศทางการพ่นให้ชัดเจนสำหรับแต่ละโซนของศาลา
ไม่ลื่น การพ่นเย็นแบบ ULV ที่ขนาด 15-30 ไมครอนทิ้งฟิล์มบางมากที่แห้งเองภายในไม่กี่นาที ไม่ใช่แอ่งน้ำ เราตั้งหัวพ่นให้เหมาะกับพื้นไม้โดยเฉพาะ
พ่นไม่กี่นาทีสำหรับเครื่องกำลังนี้ บวกเวลาปิดศาลาทิ้งไว้อีกช่วงหนึ่ง ซึ่งพอดีกับช่วงก่อนเจ็ดโมงเช้าที่ศาลายังว่าง หรือช่วงหลังงานเสร็จ
ไม่ต้อง นั่นคือข้อได้เปรียบหลักของวิธีนี้ วัดรับญาติโยมได้เท่าเดิม เพราะการจัดการเกิดขึ้นก่อนและหลังงาน ไม่ใช่การลดจำนวนคน
ได้ เติมน้ำยา ตั้งหัวพ่น เดินพ่นตามเส้นทาง ปิดศาลารอ เราสอนตอนส่งมอบ ใช้เวลาบ่ายเดียว และไม่ต้องจ้างผู้รับเหมาทุกงาน
ขึ้นกับน้ำยาที่เลือก เราแนะนำน้ำยากลิ่นเบาหรือไม่มีกลิ่นสำหรับศาสนสถานโดยเฉพาะ เพราะในพิธีมีธูปเทียนและดอกไม้ที่ไม่ควรมีกลิ่นอื่นมาปน
ศาลาก่อนและหลังงานใหญ่ทุกครั้ง กุฏิพระ โรงครัว และห้องน้ำ ตามรอบประจำสัปดาห์ และเพิ่มรอบในช่วงเทศกาลที่มีงานติดกันหลายวัน
หลายวัดจัดหาผ่านกองทุนของวัด งานผ้าป่า หรือการร่วมบริจาคของญาติโยม เราเตรียมเอกสารข้อมูลเครื่องและราคาให้ครบสำหรับใช้ประกอบการเสนอในที่ประชุมกรรมการวัด
วัดแห่งนี้ต้องงดกิจกรรมสามสัปดาห์ กระทบงานศพในชุมชนห้างาน ทำให้ผู้สูงอายุขาดกิจวัตรทางสังคมเพียงอย่างเดียวที่มี และรายรับลดลงราวสองแสนแปดหมื่นบาท
งานพ่นฆ่าเชื้อ ULV ก่อนและหลังงานทำได้ในช่วงที่ศาลาว่างอยู่แล้ว ไม่ต้องจำกัดจำนวนญาติโยม ครอบคลุมทั้งศาลารวมเพดานสูง และกรรมการวัดทำเองได้
ถ้าคุณดูแลวัด มัสยิด โบสถ์ ศาสนสถาน หรือศาลาประชาคมที่ปรับปรุงติดแอร์แล้ว ส่งรูปหรือผังอาคารมา เราจะบอกได้ว่าต้องใช้อะไรบ้าง
ดูเครื่องพ่นละอองฝอย ULV AIROFOG U260 สเปก ขนาดละออง และราคา
โทร 065-556-6294 หรือแอดไลน์ @whd268
#เครื่องพ่นฆ่าเชื้อโควิด19#AirofogU260#เครื่องพ่นULV#พ่นฆ่าเชื้อวัด#ฆ่าเชื้อศาสนสถาน#WorldHealthDisinfection#พ่นฆ่าเชื้อ2569