คลินิกทันตกรรมแห่งนี้มียูนิตทำฟันสี่ยูนิตในห้องรวมที่กั้นด้วยผนังเบาสูงไม่ถึงเพดาน ห้องเอกซเรย์หนึ่งห้อง และห้องรอที่นั่งได้สิบสองคน ทั้งหมดอยู่ในพื้นที่ปิดที่ใช้เครื่องปรับอากาศส่วนกลาง

ทีมงานปฏิบัติตามมาตรฐานควบคุมการติดเชื้ออย่างเคร่งครัด เช็ดยูนิตและพื้นผิวสัมผัสด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อทุกเคส เปลี่ยนถุงมือและหน้ากากทุกครั้ง และนึ่งฆ่าเชื้อเครื่องมือครบทุกชิ้น

คลินิกยังเว้นระยะเวลาสามสิบนาทีระหว่างผู้ป่วยแต่ละคนในยูนิตเดียวกัน ด้วยความเชื่อว่าเป็นเวลาที่เพียงพอให้ละอองจากหัตถการตกลงและอากาศถูกหมุนเวียนออกไป

สัปดาห์ที่ทีมงานป่วยพร้อมกัน

ต้นเดือนกันยายน 2569 ผู้ช่วยทันตแพทย์คนหนึ่งเริ่มมีอาการเจ็บคอในวันพฤหัสบดี วันเสาร์ผู้ช่วยอีกคนที่ทำงานยูนิตติดกันมีอาการเดียวกัน และวันจันทร์ทันตแพทย์เจ้าของคลินิกก็มีไข้

ในสัปดาห์เดียวกัน มีผู้ป่วยสองรายโทรกลับมาแจ้งว่ามีอาการทางเดินหายใจหลังมารับบริการ ซึ่งทั้งสองคนนั่งรอในห้องรอช่วงเวลาเดียวกันกับผู้ป่วยรายหนึ่งที่ทำหัตถการยาวเกือบสองชั่วโมง

คลินิกต้องปิดสองวันเพราะไม่มีผู้ช่วยเพียงพอ และต้องเลื่อนนัดผู้ป่วยยี่สิบสามราย ซึ่งหลายรายเป็นเคสต่อเนื่องที่เลื่อนแล้วกระทบแผนการรักษา

สิ่งที่ทำให้ทีมกังวลที่สุดไม่ใช่การปิดสองวัน แต่คือคำถามว่าคลินิกเป็นจุดแพร่กระจายหรือไม่ ซึ่งเป็นคำถามที่กระทบชื่อเสียงในระยะยาวมากกว่ารายได้ที่หายไป

ทำไมงานทันตกรรมจึงสร้างละอองมากเป็นพิเศษ

หัตถการทันตกรรมหลายอย่างสร้างละอองในปริมาณสูงมาก โดยเฉพาะการใช้หัวกรอความเร็วสูงที่มีน้ำหล่อเย็น การขูดหินปูนด้วยคลื่นอัลตราโซนิก และการเป่าลมทำความสะอาดช่องปาก

ละอองที่เกิดขึ้นไม่ได้มาจากน้ำอย่างเดียว แต่ผสมกับน้ำลาย เลือด และสิ่งที่อยู่ในช่องปากของผู้ป่วย ทำให้เป็นละอองที่มีสิ่งปนเปื้อนทางชีวภาพอยู่ด้วย

ละอองขนาดใหญ่จะตกลงบนพื้นผิวใกล้ๆ ภายในไม่กี่นาที ซึ่งเป็นส่วนที่ทีมงานเช็ดได้ แต่ละอองขนาดเล็กจะลอยอยู่ในอากาศได้นานกว่านั้นมาก และเคลื่อนที่ตามการไหลของอากาศในห้อง

ในห้องที่กั้นด้วยผนังเบาไม่ถึงเพดานและใช้แอร์ส่วนกลาง ละอองขนาดเล็กจากยูนิตหนึ่งจึงเดินทางข้ามไปยังยูนิตอื่นและออกไปถึงห้องรอได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่การเว้นคิวในยูนิตเดียวไม่ได้แก้เลย

สิ่งที่การเช็ดยูนิตทำได้และทำไม่ได้

การเช็ดยูนิต ที่วางเครื่องมือ โคมไฟ และพื้นผิวสัมผัสด้วยน้ำยาฆ่าเชื้อหลังทุกเคสเป็นมาตรฐานที่ถูกต้องและจำเป็น และคลินิกนี้ทำครบถ้วน

แต่สิ่งที่การเช็ดครอบคลุมคือพื้นผิวในรัศมีประมาณหนึ่งเมตรรอบยูนิต ซึ่งเป็นบริเวณที่ละอองขนาดใหญ่ตกลง ส่วนละอองขนาดเล็กที่ลอยไปไกลกว่านั้นไม่ได้ถูกจัดการเลย

เมื่อเราสำรวจหน้างาน พื้นผิวที่ไม่เคยถูกเช็ดเลยได้แก่ ผนังกั้นด้านบน ฝ้าเพดาน ช่องลมแอร์ ม่านหน้าต่าง เก้าอี้ผ้าในห้องรอ และนิตยสารบนโต๊ะ

ที่น่าสนใจคือ ห้องรอเป็นพื้นที่ที่ไม่มีใครคิดว่าต้องฆ่าเชื้อ ทั้งที่เป็นห้องที่ผู้ป่วยหลายคนนั่งรวมกันนานที่สุดและมีเก้าอี้ผ้าที่เช็ดไม่ได้

สิ่งที่เปลี่ยนไปหลังเริ่มพ่นละอองฝอย ULV

คลินิกเริ่มใช้เครื่องพ่นละอองฝอย ULV AIROFOG U260 โดยพ่นห้องหัตถการทั้งห้องหลังปิดคลินิกทุกวัน และพ่นห้องรอในช่วงพักกลางวันหลังผู้ป่วยรอบเช้าออกหมดแล้ว

ในวันที่มีหัตถการที่สร้างละอองสูงเป็นเวลานาน ทีมจะพ่นเฉพาะโซนยูนิตนั้นเพิ่มอีกหนึ่งรอบในช่วงพัก โดยใช้เวลาประมาณสองถึงสามนาที

สิ่งที่ทีมสังเกตได้ชัดคือความครอบคลุม ละอองขนาด 15 ถึง 30 ไมครอนลอยขึ้นไปถึงผนังกั้นด้านบนและฝ้า ซึ่งเป็นบริเวณที่ไม่มีใครเคยเช็ดได้ตลอดเจ็ดปีที่เปิดคลินิกมา

ในหกเดือนถัดมา ไม่มีเหตุการณ์ที่ทีมงานป่วยพร้อมกันเป็นกลุ่มอีก และคลินิกสามารถอธิบายมาตรการให้ผู้ป่วยที่ถามได้อย่างชัดเจนพร้อมเอกสารประกอบ

10 เหตุผลที่เลือก AIROFOG U260 จาก World Health Disinfection

1. ครอบคลุมพื้นที่ที่การเช็ดเข้าไม่ถึง

ละอองลอยขึ้นไปถึงผนังกั้นด้านบน ฝ้า ช่องลมแอร์ และเก้าอี้ผ้าในห้องรอ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ไม่เคยอยู่ในขั้นตอนเช็ดของคลินิก

2. ใช้เวลาสองถึงสามนาทีต่อโซน

สั้นพอที่จะแทรกในช่วงพักกลางวันหรือหลังเคสที่สร้างละอองสูง โดยไม่กระทบตารางนัดผู้ป่วย

3. ละออง 15 ถึง 30 ไมครอนที่ควบคุมได้

ขนาดละอองในช่วงนี้กระจายตัวสม่ำเสมอและตกเคลือบพื้นผิวได้ทั่วถึง โดยไม่ทำให้พื้นผิวเปียกชุ่มจนกระทบอุปกรณ์

4. ทำงานแบบเย็น ไม่มีความร้อนและควัน

เหมาะกับพื้นที่ในอาคารที่มีระบบตรวจจับควันและมีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทางการแพทย์ ต่างจากเครื่องพ่นหมอกควันที่ใช้ความร้อน

5. ใช้น้ำยาที่คลินิกใช้อยู่แล้วได้

ใช้ได้กับน้ำยาฆ่าเชื้อทุกชนิดที่ผสมน้ำ คลินิกจึงคงมาตรฐานควบคุมการติดเชื้อเดิมไว้ได้โดยไม่ต้องเปลี่ยนน้ำยา

6. เป็นแบรนด์ที่ใช้ในโรงพยาบาลและห้องปฏิบัติการ

AIROFOG เป็นแบรนด์เยอรมันที่ออกแบบมาสำหรับสถานที่ที่ต้องการมาตรฐานความปลอดภัยสูง ซึ่งตรงกับความต้องการของสถานพยาบาล

7. มีผลทดสอบเชื้อก่อนและหลังการพ่น

มีผลเปรียบเทียบการเก็บตัวอย่างเชื้อบนพื้นผิวจริง ซึ่งคลินิกใช้เป็นเอกสารประกอบการสื่อสารกับผู้ป่วยได้

8. ผู้ช่วยทันตแพทย์ใช้งานเองได้

ขั้นตอนไม่ซับซ้อน ทีมงานเรียนรู้ได้ในการสาธิตรอบเดียวและทำตามขั้นตอนที่เขียนไว้ได้อย่างปลอดภัย

9. ต้นทุนต่อครั้งต่ำกว่าการจ้างภายนอกมาก

คลินิกพ่นได้ทุกวันด้วยต้นทุนน้ำยาต่อครั้งที่ต่ำ แทนการจ้างบริษัทภายนอกซึ่งนัดยากและมีค่าใช้จ่ายต่อครั้งสูง

10. มีทีมงานไทยดูแลอะไหล่และบริการ

World Health Disinfection ให้คำแนะนำการใช้งาน การเลือกน้ำยา อะไหล่ และบริการซ่อมบำรุงในประเทศตลอดอายุการใช้งาน

พฤติกรรมของละอองในห้องหัตถการที่ควรเข้าใจ

ละอองที่เกิดจากหัตถการมีหลายขนาดปนกัน ละอองขนาดใหญ่กว่าร้อยไมครอนจะตกลงภายในระยะไม่กี่เมตรและไม่กี่วินาที ซึ่งเป็นส่วนที่การเช็ดจัดการได้

ละอองขนาดเล็กกว่านั้นจะลอยอยู่ในอากาศได้นานกว่ามากและเคลื่อนที่ตามการไหลของอากาศในห้อง ทำให้เดินทางไปได้ไกลกว่าที่ผู้ปฏิบัติงานคาดคิด

การไหลของอากาศจากเครื่องปรับอากาศส่วนกลางเป็นตัวพาหลัก ในห้องที่กั้นไม่ถึงเพดาน ละอองจากยูนิตหนึ่งจึงเข้าถึงยูนิตอื่นได้ภายในเวลาไม่นาน

ด้วยเหตุนี้ มาตรการที่ได้ผลจึงต้องมีทั้งสามชั้น คือ ลดที่แหล่งกำเนิดด้วยเครื่องดูดละออง ลดในอากาศด้วยการระบายอากาศหรือเครื่องฟอก และจัดการที่พื้นผิวด้วยการฆ่าเชื้อให้ทั่วทั้งห้อง

ห้องรอ พื้นที่ที่คลินิกส่วนใหญ่ลืม

ห้องรอเป็นพื้นที่ที่ผู้ป่วยหลายคนอยู่รวมกันนานที่สุดในคลินิก บางคนรอสามสิบนาทีถึงหนึ่งชั่วโมง โดยนั่งใกล้กันในพื้นที่ปิดที่ใช้แอร์ร่วมกัน

วัสดุในห้องรอส่วนใหญ่เช็ดไม่ได้ ทั้งเก้าอี้ผ้า หมอนอิง พรม ม่าน และนิตยสาร ซึ่งเป็นสิ่งที่ผู้ป่วยหยิบจับและสัมผัสโดยตรง

คลินิกส่วนใหญ่มีขั้นตอนควบคุมการติดเชื้อที่ละเอียดมากสำหรับห้องหัตถการ แต่แทบไม่มีขั้นตอนใดสำหรับห้องรอเลย นอกจากการเช็ดโต๊ะและกวาดพื้น

การเพิ่มห้องรอเข้าไปในรอบการพ่นประจำวันเป็นการเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยที่ใช้เวลาเพิ่มไม่ถึงสามนาที แต่ปิดช่องว่างที่ใหญ่ที่สุดช่องหนึ่งในระบบควบคุมการติดเชื้อของคลินิก

คำถามที่พบบ่อย

#เครื่องพ่นฆ่าเชื้อโควิด19 #พ่นฆ่าเชื้อคลินิก #เครื่องพ่นละอองฝอยULV #AIROFOGU260 #คลินิกทันตกรรม #WorldHealthDisinfection #ควบคุมการติดเชื้อ